همانند سایر پزشکان پزشکی قانونی کارش همیشه با جسد است و هر روز برای کشف چرایی و حقیقت مرگ کالبدشکافی می کنند، شغل شان این است؛ اما واقعیت آن است که نه دیدن جسد برایشان عادی می شود نه سختی شغلشان کمتر، به ویژه وقتی که روی میز تشریح، بجای پیکر، تنها استخوان یک مچ پای نوزادی باشد و یا کودکی که ترکش سرش را متلاشی کرده بود... مرگ کودک تلخ است و کالبد شکافی آن تلخ تر.

به گزارش ایسنا، به گفته رییس سازمان پزشکی قانونی، به دلیل نوع بمب ها و موشک های دشمن آمریکایی و صهیونیستی، حدود 40 درصد پیکرهای شهدا در ابتدا قابل شناسایی نبودند و این گزارش روایت های پزشک جوان پزشکی قانونی از لحظات دردناک سالن تشریح در ایام جنگ تحمیلی سوم است، پیکرها و استخوان هایی که هر کدام حقیقت خوی وحشی گری دشمن را فریاد می زدند، از فرهان چهار ساله تا شهدای ناو دنا و.....

نگار عبدالهی یکی از پزشکان متخصص سازمان پزشکی قانونی است که به تازگی در این سازمان مشغول به کار شده و به گفته خودش، تقریبا یک ماه از وارد شدنش به پزشکی قانونی گذشته بود که جنگ شروع شد.

او می گوید: در همان یک ماه اول روی پرونده های مختلفی مثل قتل، تصادف، حوادث مختلف، مسمومیت و غیره کار کرده بودم؛ اما با شروع جنگ همه چیز عوض شد. در جنگ در طول روز تعداد پیکرهای زیادی برایمان می آوردند که باید در کمترین زمان ممکن آنها را بررسی می کردیم. همچنین دیدن اینکه چگونه هموطنانمان جانشان را از دست داده اند واقعا آزاردهنده بود. اکثر پیکرهایی که می آوردند در اثر انفجار متلاشی بودند، یا فقط یک عضو یا یک اندام از کل پیکر مانده بود و حتی مواردی داشتیم که تن سالم بود، اما سری وجود نداشت.

این پزشک سالن تشریح پزشکی قانونی پایتخت اظهار می کند: وقتی پیکرها را برای ما می آورند اولین چیزهایی که ما می بینیم صدمات جسد است چون شغلمان مربوط به آن است که ببینیم چرا این فرد فوت کرده است، اما در کل برای من از همه سخت تر و تلخ تر، کالبدشکافی و کار کردن روی پیکر کودکان بود. در اوایل و اواسط جنگ من تعداد پیکرهای زیادی را از کودکان معاینه کردم. یکی از آنها فرهان، پسر بچه 4 ساله ای بود که والدینش بعد از 20 سال بچه دار شده بودند. آن طور که در شرح حال پیکر نوشته بود متوجه شدم این کودک در داخل خودرو در بغل مادرش بوده که به سرش ترکش خورده بود و همان جا به شهادت می رسد. من وقتی پدر او را دیدم از او خواستم دور بشود تا با دیدن شرایط پیکر کودک، بیشتر ناراحت نشود؛ اما آن پدر به من گفت نگران نباش من بچه ام را دیدم، خودم بخش هایی از سرش را جمع کردم و به اینجا آوردم . که این جملات پدر دردناک بود.

علاوه بر فرهان، به خاطر دارم در یکی از حملات دشمن به تهران، یک مچ پای نوزادی را برایمان آوردند . از آن طفل معصوم دیگر هیچ چیزی باقی نمانده بود و حتی بین قطعات دیگر نیز عضوی از این بچه پیدا نشد.

این پزشک سالن تشریح پزشکی قانونی پایتخت ادامه می دهد: شاید مردم تصور کنند چون شغل ما کار کردن بر روی اجساد است و دیدن جنازه برای ما طبیعی است، درد این جریان نیز کمتر است، اما درست است که تحمل ما بیشتر از سایرین شده است، اما قطعا دیدن این عزیزان در این شرایط برای ما بسیار سخت بود و بارها پیش آمد که بر سر پیکرهای شهدا گریه کردیم و تا ساعت ها همه ما از حزن حضور آنها در سکوت مانده بودیم.

عبدالهی می گوید: برخی گروه های جهادی برای کمک به ما به سوله مشترک آمده بودند و در کار انتقال اجساد کمک می کردند، من بارها دیدم آنها از دیدن پیکرها حالشان دگرگون می شد و مثل ما طاقت کار کردن نداشتند. اما ما تلاش می کردیم کارمان را انجام دهیم و احساسات را برای بعد نگه داریم. به شخصه حدود 10 روز که از جنگ گذشته بود متوجه شدم شرایط عادی ندارم و انگار غم بزرگی در دلم مانده بود که در آن شرایط خاص متوجه آن نبودم. قطعا دیدن آن پیکرها در آن شرایط بر روحیه همه ما تأثیر گذاشت.

این پزشک در بخش دیگری از سخنانش از چگونگی و چرایی ورودش به این حوزه پزشکی می گوید که به خاطر هیجان و ماجراجویی که این شغل داشته بعد از تمام شدن دوره دکتری عمومی تصمیم می گیرد برای دوره تخصصی پزشکی وارد حوزه پزشکی قانونی شود و از این تصمیم چندماهی می گذرد. همیشه دوست داشتم بدانم آخر هر حادثه و اتفاقی که منجر به مرگ می شود چیست و کالبد شکافی جسد در سالن تشریح پزشکی قانونی دقیقا همان مرحله آخر حوادث است که مشخص می کند چند نفر، به چه علت جان خود را از دست داده اند و شما زبان گویای آنها هستی برای آنکه حقی از آن ها ضایع نشود؛ به همین خاطر هر روز بیشتر از قبل به این شغل علاقه مند شدم.

وی درباره روند کاری پزشکان سالن تشریح پزشکی قانونی می افزاید: اکثر اجسادی که به سازمان ما منتقل می شوند دچار مرگ های غیرطبیعی شده اند به همین دلیل ما باید یک دید جنایی به مسائل داشته باشیم تا بتوانیم تشخیص دهیم دقیقا چه اتفاقی برای فرد افتاده است. بنابراین در ابتدا باید با معاینه مشخص کنیم که نوع مرگ چگونه بوده، مرگ ناگهانی یا طبیعی، قتل، مسمومیت، حادثه و غیره از جمله عوامل فوت هستند.

این متخصص پزشکی قانونی ادامه می دهد: در برخی مواقع با دیدن جسد از روی ظاهر آن متوجه علت مرگ می شویم و در واقع نشانه های مختلف روی بدن نشان می دهد علت مرگ چیست. در برخی مواقع نیز برای تأیید حدسیات و یا زمانی که علت مرگ از روی علائم ظاهری قابل تشخیص نیست و یا اینکه اصلا ظاهر جسد از بین رفته و دچار فساد شده، دست به کالبد شکافی می زنیم.

عبدالهی می گوید: در تعیین علت مرگ، شرح حال جسد نیز خیلی مهم است؛ مثلا اینکه به ما اعلام شود این جسد در کجا پیدا شده، چه شرایطی داشته، چه وسایل یا ابزاری در کنارش بوده و یا در صورت امکان در برخی صحنه های جنایی، پزشک پزشکی قانونی خودش به سر صحنه جرم می رود تا از نزدیک شواهد را بررسی کند، زمان تقریبی مرگ را اعلام کند و با این اقدام کار تعیین علت مرگ راحت تر و سریع تر انجام می شود.

او می افزاید: پس از دریافت شرح حال، معاینه و در صورت نیاز، انجام آزمایشات، به یک جمع بندی کلی می رسیم و علت مرگ را در پرونده درج می کنیم تا مراحل قانونی دیگر برای صدور جواز دفن و غیره انجام شود؛ البته تعیین علت مرگ در موارد خاص تنها توسط یک پزشک انجام نمیش6ود و معمولا چند پزشک و از اساتید در قالب یک کمیته به بررسی این عوامل کمک می کنند تا نتیجه گیری با خطای کمتری انجام شود.

عبدالهی می گوید که با وجود علاقه به این شغل، دیدن برخی اجساد واقعا برایش ناراحت کننده است، مثلا وقتی جسد یک مادر 37 و دختر 7 ساله که در ابتدا مورد تعرض قرار گرفته بودند و بعد به قتل رسیده بودند را در سالن تشریح دید و باید علت مرگشان که ضربات متعدد چاقو بود را بررسی می کرد، اشکش درآمده و هیچگاه چهره آنها را فراموش نمی کند.

ایستگاه آخر تمام پیکرها، سالن های تشریح سازمان پزشکی قانونی است و بعد از تعیین هویت و مشخص کردن علت مرگ، مجوز دفن صادر شده و پیکر به خانواده ها تحویل داده می شود؛ اگر شهدا کسی را نداشته باشند که پیکر آنها را تحویل بگیرد تا یک ماه اجساد در همین سازمان نگهداری می شوند و بعد برای کفن و دفن به بهشت زهرا(س) سپرده می شوند؛ اما مشخصات آنها در سامانه ها ثبت می شود.