درحالی که تنش های نظامی و دیپلماتیک میان ایران، آمریکا و اسراییل همچنان ادامه دارد، تماس پرتنش ترامپ و نتانیاهو، توقف و ازسرگیری تبادل پیام ها، مذاکرات را در وضعیتی خاکستری قرار داده است؛ وضعیتی که میان توافق و تشدید بحران در نوسان است.

به گزارش دنیای اقتصاد، مذاکرات و تبادل پیام ها بین ایران و آمریکا پرتلاطم ترین روزهای خود را سپری می کند؛ درحالی که روز دوشنبه به دنبال افزایش تهاجم اسراییل به جنوب لبنان و برخی حملات جزیی اما متقابل تهران و واشنگتن شاهد توقف گفت وگوها بین دو طرف بودیم، اما چند ساعت بعد همه چیز تغییر کرد. دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا بعد از آنکه از قصد ایران برای توقف مذاکرات به دلیل نقض آتش بس مطلع شد، یک تماس بسیار جدی و ظاهرا پر از خشم با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسراییل داشت و او را به دلیل شدت حملات به لبنان که منجر به تحت تاثیر قرار گرفتن مذاکرات با ایران شده است، مورد انتقاد قرار داد.

در همین حال، روز گذشته محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی در توییتی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: در گفت وگو با برادرم آقای نبیه بری، رییس مجلس لبنان تاکید کردم که اگر جنایت های رژیم صهیونیستی در لبنان ادامه پیدا کند نه تنها روند گفت وگوها را متوقف می کنیم بلکه در مقابل رژیم نیز خواهیم ایستاد. زنده باد مقاومت!

همچنین روز گذشته یک منبع آگاه درباره آخرین وضعیت بررسی متن تفاهم نامه احتمالی ایران و آمریکا برای پایان جنگ گفت که متن نهایی ایران همچنان در حال گفت وگو در تهران است و هنوز پاسخی ارسال نشده است. وی افزود: سابقه بدعهدی آمریکا و بدبینی تاریخی موجب شده است که ایران بسیار سخت گیرانه به موضوع بنگرد.

این فرد نزدیک به هیات مذاکراتی ایران تصریح کرد که ایران مبتنی بر تجربیات قبلی، به دنبال کسب انتفاع واقعی است. این منبع آگاه ادامه داد که آمریکا از جنگ نگران است، ما از توافق نگرانیم؛ چون آمریکا هزینه زیادی برای جنگ کرده و توفیقی نداشته است.

وی تاکید کرد: ایران هم پیش از این با بدعهدی طرف مقابل مواجه شده است. بنابراین، مبنای ایران بازگشت پذیری و اقدامات ملموس اجرایی است.

اما در تماس تلفنی ترامپ و نتانیاهو چه گذشت؟ به گزارش اکسیوس، ترامپ در تماسی روز دوشنبه که پر از فحش بود، به دلیل تشدید تنش اسراییل در لبنان، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسراییل را مورد حمله لفظی شدید قرار داد. یکی از مقامات آمریکایی گفت ترامپ به نتانیاهو گفته که عملی کردن تهدیدهایش برای بمباران پایتخت لبنان، اسراییل را بیش از پیش در سراسر جهان منزوی خواهد کرد.

به نقل از دو منبع دیگر نیز ترامپ گفته که به نتانیاهو کمک کرده از زندان دور بماند؛ رییس جمهور آمریکا در جریان محاکمه نتانیاهو به دلیل فساد، از او حمایت هایی کرد. خلاصه صحبت های ترامپ با نتانیاهو را این مقام آمریکایی چنین بیان کرد: تو دیوانه ای. اگر من نبودم، الان زندان بودی. دارم نجاتت می دهم. الان همه از تو متنفرند. به خاطر این قضیه، همه از اسراییل متنفرند.

منبع دوم که از تماس مطلع بود گفت ترامپ عصبانی بوده و یک جا خطاب به نتانیاهو فریاد زده: چه غلطی داری می کنی؟ ترامپ و نتانیاهو تاکنون چندین تماس پرتنش داشته اند، اما همچنان در مورد ایران و سایر مسائل هماهنگی نزدیک داشته اند.

یکی از مقامات گفت این تماس یکی از بدترین تماس های ترامپ با نتانیاهو از زمان بازگشت ترامپ به ریاست جمهوری بوده است. به نظر می رسد خشم ترامپ ناشی از این واقعیت بوده که تصمیم نتانیاهو برای تشدید تنش در لبنان، مذاکرات او با ایران را در آستانه فروپاشی قرار داده بود. پس از آن یک مقام اسراییلی در گفت وگو با اَکسیوس ادعا کرد که اسراییل دیگر برنامه ای برای حمله به مواضع حزب الله در بیروت ندارد.

ترامپ نیز در پست تازه خود نوشت که با نتانیاهو گفت وگو کردم و از او خواستم دست به یک حمله بزرگ در بیروت نزند. او نیروهایش را برگرداند. ممنون بی بی! رییس جمهور آمریکا ادامه داد: همچنین با نمایندگانی از رهبران حزب الله صحبت کردم و آن ها پذیرفتند که به سمت اسراییل و سربازانش شلیک نکنند. به همین ترتیب، اسراییل نیز پذیرفت که به سمت آن ها شلیک نکند. ببینیم این وضعیت چقدر دوام می آورد، امیدوارم تا ابد باشد.

در تحولی دیگر، دونالد ترامپ در سخنانی ادعا کرد که یک توافق صلح با ایران می تواند حتی از یک پیروزی نظامی هم بهتر باشد. او گفت: کار ساده ای نیست. شما درباره یک کشور واقعا بزرگ صحبت می کنید، آن ها یک کشور بسیار بزرگ هستند که می خواهند توافق کنند. خصومت فوق العاده ای وجود دارد، واقعا.

او ادامه داد: بنابراین این کار برای آن ها آسان نیست. در واقع از منظر ما هم آسان نیست. اما ما داریم آنچه را که نیاز داریم به دست می آوریم. وی مدعی شد که فکر می کند توافق با ایران طی هفته آینده ممکن است حاصل شود.

علی هاشم، خبرنگار الجزیره نیز در این رابطه نوشت که اعلام آتش بس از سوی دونالد ترامپ، پس از تلاش های فشرده ایران، میانجی گری فعال قطر و نقش کلیدی نبیه بری، رییس مجلس لبنان، صورت گرفت. وی گفت که در این راستا، علی حسن خلیل، دستیار سیاسی نبیه بری، هم اکنون برای پیگیری مشورت های جاری در دوحه به سر می برد.

اما گفت وگوی تلفنی ترامپ با نتانیاهو از یک جنبه متفاوت مورد توجه معاون وزیر خارجه کشورمان قرار گرفت و کاظم غریب آبادی در مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به تحولات اخیر در لبنان و ادامه حملات اسراییل در منطقه نوشت: تحولات فعلی لبنان، سوریه و قدس اشغالی، یک واقعیت را آشکارتر کرده است؛ بحران منطقه حاصل تنش های پراکنده نیست؛ محصول جنایات و مصونیت اسراییل است که حاکمیت دولت ها را نقض می کند، آتش بس را بی معنا می سازد و به مقدسات فلسطینی ها تعرض می کند.

غریب آبادی خاطرنشان کرد: در این راستا، ادعای رییس جمهور آمریکا درباره منصرف کردن نتانیاهو از حمله بزرگ به بیروت، بیش از آنکه نشانه صلح طلبی واشنگتن باشد، مؤید نقش مستقیم آمریکا در مدیریت حملات اسراییل است.

معاون وزیر خارجه کشورمان تاکید کرد: اگر تصمیم حمله به پایتخت یک دولت مستقل با یک تماس تغییر می کند، پرسش اصلی این است که چرا ماه ها نقض آتش بس، تجاوز به لبنان، آوارگی مردم و تهدید حاکمیت این کشور با حمایت سیاسی و نظامی غرب ادامه یافت!

تنش های نظامی در منطقه طی روزهای اخیر با سرنگونی یک پهپاد پیشرفته آمریکایی توسط ایران در خلیج فارس وارد مرحله جدیدی از اصطکاک مستقیم شده است که واکنش متقابل سنتکام و حملات موشکی و پهپادی به مراکز راداری و مخابراتی در قشم و سیریک را در پی داشت. اقدامی که تهران آن را واکنشی به ورود این پرنده به حریم هوایی و آب های سرزمینی خود ارزیابی کرد.

این تبادل آتش که با پاسخ سپاه پاسداران به پایگاه هوایی مبدأ عملیات همراه بود، دامنه ناامنی را تا آسمان کویت نیز گسترش داد، به طوری که ارتش این کشور ناچار به فعال سازی سامانه های پدافندی خود برای رهگیری پرتابه ها شد. همزمان با این درگیری های دریایی، تشدید حملات هوایی و زمینی اسراییل به ضاحیه بیروت و جنوب لبنان، فضای دیپلماتیک را به شدت ملتهب کرده و با محکومیت تند قطر و هشدارهای صریح مقامات ایران روبه رو شده است.

در این میان، محمدباقر قالیباف این اقدامات را نشانه عدم پایبندی آمریکا در روند آتش بس دانسته و با اشاره به اینکه هر انتخابی، هزینه ای دارد و صورتحساب آن هم از راه می رسد، گفت: همه چیز سر جای خودش قرار خواهد گرفت.

سید عباس عراقچی نیز با تعیین یک خط قرمز راهبردی، صراحتا اعلام کرده است که هرگونه توافق یا آتش بس میان تهران و واشنگتن تفکیک ناپذیر بوده و نقض آن در جبهه لبنان به منزله فروپاشی کامل تفاهمات در تمامی جبهه ها تلقی می شود؛ موضعی که نشان دهنده پیوند عمیق معادلات میدانی خلیج فارس با سرنوشت جنگ در لبنان است.

در یک نگاه کلی می توان اینگونه نتیجه گیری کرد که واکنش صریح جمهوری اسلامی به نقض آتش بس توسط آمریکا و اسراییل منجر به عقب نشینی ترامپ در این زمینه شد و او حتی از نتانیاهو نیز خواست که تنش ها با حزب الله را کاهش دهد.

در این رابطه دنیس سیترونوویچ، رییس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی اسراییل در یادداشتی نوشت که رویدادهای روز دوشنبه دستاورد مهم دیگری برای ایران در تقابل منطقه ای برجسته کرد مبنی بر اینکه تهران عملا موفق شده است جبهه لبنان را به عرصه گسترده تر تقابل ایران و اسراییل پیوند بزند.

وی افزود: سوال استراتژیک مرکزی دیگر این نیست که آیا لبنان می تواند از رابطه گسترده تر آمریکا و ایران جدا شود. ایران تا حد زیادی تضمین کرده است که نمی تواند. چالش واقعی اکنون این است که آیا واشنگتن می تواند همزمان توافق با تهران را دنبال کند و هم از تبدیل شدن لبنان به محرک بعدی تنش منطقه ای جلوگیری کند.

اکنون مانند 56روز گذشته از زمان آتش بس بین ایران و آمریکا هر دو گزینه نظامی و دیپلماتیک روی میز قرار دارند و این وضعیت نشان دهنده تعادلی شکننده است. این در حالی است که میز مذاکره با پیش نویس های اصلاح شده ترامپ پر شده است و میز مذاکره اکنون به صحنه نبرد کلمات تبدیل شده است؛ جایی که پیش نویس های اصلاح شده دونالد ترامپ، پاسخ های ارسالی تهران از طریق مجرای پاکستان را با چالش های جدیدی روبه رو می کند.

در واقع هر بار که تهران متنی پیشنهادی را روانه واشنگتن می کند، با نسخه ای بازگشتی مواجه می شود که امضای ترامپ و اصلاحات سخت گیرانه او را بر پیشانی دارد. این چرخه مداوم اصلاح بر اصلاح نشان دهنده دو واقعیت متناقض است: از یک سو، اراده برای توافق وجود دارد؛ چرا که مذاکرات هنوز قطع نشده است.

از سوی دیگر، فقدان اعتماد بنیادین باعث شده تا طرفین بر سر جزیی ترین کلمات نیز به بن بست برسند. در نهایت، آنچه امروز شاهد آن هستیم، نه یک صلح پایدار است و نه یک جنگ تمام عیار؛ بلکه نوعی دیپلماسی تحت فشار است که در آن هر دو طرف از گزینه نظامی به عنوان اهرمی برای پیشبرد اهداف خود در پیش نویس های کاغذی استفاده می کنند.

سرنوشت این تقابل اکنون در گروی آن است که آیا این رفت وبرگشت های دیپلماتیک از طریق پاکستان به نقطه اشتراک می رسد یا اینکه فرسودگی ناشی از این چانه زنی های بی پایان، صبر راهبردی یکی از طرفین را لبریز کرده و ماشه گزینه نظامی را می چکاند. در این برزخ 56 روزه، تنها یک چیز قطعی است: پایان این وضعیت خاکستری، یا یک توافق تاریخی خواهد بود یا یک رویارویی که جغرافیای منطقه را دگرگون خواهد کرد.