نشست هم اندیشی سازمان بهزیستی کشور با اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی امروز در ساختمان ستاد سازمان بهزیستی کشور برگزار شد.

فاطمه عباسی معاون توانبخشی سازمان بهزیستی کشور در این نشست با اشاره به گستره خدمات این معاونت اظهار کرد: در حال حاضر یک میلیون و 670 هزار نفر از افراد دارای معلولیت تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار دارند و ضروری است حمایت های پایدار از این جامعه هدف تداوم یابد.

وی با بیان اینکه محدودیت منابع و افزایش نیازها، برنامه ریزی در حوزه توانبخشی را با چالش هایی مواجه کرده است، افزود: برنامه های سازمان در این حوزه بر چهار محور اصلی استوار است که عبارتند از برنامه پیشگیری از معلولیت ها برنامه های خانواده محور برنامه های مبتنی بر جامعه و برنامه های مبتنی بر موسسات و مراکز.

عباسی با اشاره به اجرای طرح غربالگری تنبلی چشم از سال 1375 در سازمان بهزیستی گفت: تاکنون بیش از 65 میلیون نوبت غربالگری تنبلی چشم در کشور انجام شده و از ابتلای حدود 500 هزار نفر به این عارضه پیشگیری شده است.

معاون توانبخشی سازمان بهزیستی با تأکید بر رویکرد خانواده محور در ارائه خدمات افزود: در حال حاضر 97 درصد افراد دارای معلولیت در کانون خانواده نگهداری می شوند و به همین دلیل لازم است خانواده ها از نظر روانی، اجتماعی و اقتصادی توانمند شوند تا بتوانند نقش مؤثرتری در مراقبت از این افراد ایفا کنند.

وی در ادامه با اشاره به پرداخت حق پرستاری به افراد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید گفت: دولت موظف است حق پرستاری این افراد را پرداخت کند. امسال میزان حق پرستاری ماهانه به حدود 8 میلیون تومان رسیده است در حال حاضر حدود 760 هزار نفر مشمول دریافت این خدمت هستند اما تنها 160 هزار نفر از حق پرستاری بهره مند می شوند.

عباسی با بیان اینکه حدود 35 هزار نفر از افراد دارای معلولیت در دهک اول درآمدی همچنان در نوبت دریافت حق پرستاری قرار دارند، اظهار کرد: برخی از این افراد بیش از شش سال است که در انتظار دریافت این حمایت هستند. انتظار داریم در متمم بودجه و اعتبارات مرتبط با شرایط پس از جنگ، برای تأمین منابع این بخش تسهیل گری و حمایت لازم صورت گیرد. برآورد می شود تأمین اعتبار مورد نیاز این بخش حدود 4.3 همت باشد که می تواند به بودجه سازمان افزوده شود.

وی همچنین به اجرای برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه CBR اشاره کرد و گفت: پوشش این برنامه در مناطق روستایی به 95 درصد رسیده و در مناطق شهری حدود 13 درصد است. از سال گذشته نیز برنامه تقویت و توسعه این طرح در دستور کار سازمان قرار گرفته است.

معاون توانبخشی سازمان بهزیستی با اشاره به برنامه های پیشگیری از کم شنوایی افزود: تاکنون 18 میلیون کودک تحت غربالگری شنوایی قرار گرفته اند و پوشش این برنامه به 96 درصد رسیده است.

عباسی در بخش دیگری از سخنان خود به خدمات ارائه شده به افراد دارای اختلال طیف اتیسم اشاره کرد و گفت: بر اساس آمارهای موجود شیوع اتیسم حدود یک در هزار نفر است و نزدیک به 920 هزار نفر مبتلا به اتیسم در کشور زندگی می کنند. سازمان بهزیستی در حال حاضر 154 مرکز روزانه توانبخشی ویژه کودکان زیر 14 سال مبتلا به اتیسم را اداره می کند.با توجه به نیاز خانواده ها به دریافت خدمات حمایتی و استراحت موقت، ایجاد مراکز ویژه افراد بالای 14 سال مبتلا به اتیسم و همچنین مراکز اقامت موقت شبانه در دستور کار قرار گرفته است. این مراکز هم اکنون در 9 استان فعال هستند و امسال به 19 استان کشور توسعه خواهند یافت.

معاون توانبخشی سازمان بهزیستی افزود: در جریان جنگ اخیر نیز مراکز ویژه اتیسم برای افراد بالای 14 سال در استان های کرمان و کردستان راه اندازی شد و برنامه ریزی شده است این مراکز در سال جاری به 10 استان دیگر نیز گسترش یابد.

محمدکریم آریا مشاور رییس سازمان بهزیستی در امور مجلس در این نشست با تأکید بر اهمیت ارتقای انگیزه کارکنان سازمان گفت: یکی از مهم ترین عوامل اثرگذار و مصداق اصلی ارتقای انگیزه، حقوق و مزایای پرسنل است. کارمند در هر دستگاهی که مشغول خدمت است اگر به دلیل محدودیت های مالی آن را شغل اصلی و رضایت بخش خود نداند و از درآمد خود رضایت نداشته باشد، نمی تواند در ارائه خدمات موفق عمل کند.

وی افزود: اگر احکام کارگزینی کارکنان سازمان بهزیستی با هر دستگاه دیگری که مدنظر باشد مقایسه شود، مشخص می شود بسیاری از دستگاه ها و سازمان ها فوق العاده های خاص مرتبط با وظایف خود را در احکام کارگزینی کارکنانشان لحاظ کرده اند در حالی که سازمان بهزیستی از این مزایا بی بهره است.

آریا از اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس خواست موضوع مصوبه فوق العاده خاص را به عنوان یک مطالبه و دغدغه جدی سازمانی برای کارکنان پرتلاش بهزیستی پیگیری و دنبال کنند.

همچنین مجید فولادیان رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان، در نشست هم اندیشی سازمان بهزیستی کشور با اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی با هشدار نسبت به روند شتابان سالمندی جمعیت در ایران گفت: بر اساس پیش بینی ها ایران تا سال 1430 به سالمندترین کشور منطقه تبدیل خواهد شد و بیش از 30 درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل خواهند داد.

وی افزود: از سال 1418 به بعد، فرصت جمعیتی کشور به پایان می رسد و جمعیت جوان و سالمند با یکدیگر برابر می شوند و پس از آن روند افزایش جمعیت سالمند شتاب بیشتری خواهد گرفت. این در حالی است که بسیاری از کشورهای دنیا این مسیر را طی حدود 100 سال طی کرده اند اما ایران در کمتر از 30 سال و بدون آمادگی کافی در حال ورود به این وضعیت است.

فولادیان با بیان اینکه کشور در برابر دو انتخاب قرار دارد، اظهار کرد: یا بدون برنامه و آمادگی وارد چالش سالمندی شویم یا با رویکردی هوشمندانه و آینده نگر برای آن برنامه ریزی کنیم به همین دلیل برنامه ای در شش محور طراحی شده است تا زیرساخت های ورود به سالمندی سالم در کشور فراهم شود اجرای این برنامه ها نیازمند اعتبارات سنگین نیست و هزینه آن نزدیک به صفر است اما هماهنگی، همکاری بین بخشی و انسجام در سیاست گذاری ها را می طلبد.

رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان نخستین محور این برنامه را ایجاد بانک ملی داده های سالمندان عنوان کرد و گفت: در حال حاضر اطلاعات متعددی توسط دستگاه های مختلف تولید می شود اما این داده ها پراکنده و جزیره ای هستند و تصویر جامعی از وضعیت سالمندان کشور در دسترس نیست هدف ما ایجاد پرونده الکترونیک برای همه سالمندان کشور است تا اطلاعات رفاهی، بهداشتی و اجتماعی آنان در یک سامانه متمرکز ثبت شود و بتوانیم به صورت دقیق بدانیم هر سالمند چه شرایطی دارد با چه بیماری هایی مواجه است و چه نیازهایی دارد.

فولادیان دومین محور را طراحی و تثبیت گفتمان سالمندی در کشور دانست و افزود: باید مسئله سالمندی را به یک گفتمان عمومی تبدیل کنیم و از هم اکنون برای آینده برنامه ریزی راهبردی داشته باشیم.

وی با اشاره به محور قانون گذاری، سیاست گذاری و تنظیم گری افزود: بازنگری سند ملی سالمندان در دستور کار قرار گرفته است و در این فرآیند، وظایف و مسئولیت های تمامی دستگاه های اجرایی کشور در حوزه سالمندی به طور دقیق احصا و رصد خواهد شد.

رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان تصریح کرد: بررسی ها نشان می دهد تنها حدود یک درصد از قوانین موجود کشور به طور مستقیم در جهت حمایت از سالمندان تدوین شده اند به همین دلیل تدوین قانون جامع سالمندی را در دستور کار قرار داده ایم و لایحه آن پس از نهایی شدن به دولت ارائه خواهد شد.

وی یکی دیگر از محورهای مهم برنامه های این دبیرخانه را ایجاد بستر اقتصاد سالمندی و توسعه بازار خدمات سالمندی عنوان کرد و گفت: اقتصاد سالمندی در کشورهای اروپایی گردش مالی سالانه ای حدود 420 میلیارد یورو دارد در حالی که این حوزه در ایران هنوز به شکل جدی شکل نگرفته است در همین راستا نخستین نمایشگاه اقتصاد سالمندی مهرماه امسال در محل نمایشگاه بین المللی تهران برگزار خواهد شد تا ظرفیت های اقتصادی این حوزه معرفی و زمینه توسعه بازار خدمات سالمندی فراهم شود. اگر به این موضوع توجه نکنیم در آینده با سالمندی مخاطره آمیز و پرهزینه مواجه خواهیم شد.

فولادیان با اشاره به موضوع اشتغال سالمندان عنوان کرد: در حال حاضر بسیاری از سالمندان در مشاغل سطح پایین یا فعالیت هایی مانند رانندگی در سکوهای حمل ونقل اینترنتی مشغول هستند در حالی که در بسیاری از کشورهای دنیا فرصت های شغلی متناسب با تجربه، تخصص و شأن سالمندان طراحی شده است بر همین اساس الگوی مشاغل سالمندی متناسب با شرایط فرهنگی و اقتصادی ایران طراحی شده و حوزه هایی مانند اقتصاد دیجیتال، اقتصاد سبز و اقتصاد مراقبتی از مهم ترین ظرفیت های اشتغال برای سالمندان به شمار می روند.

رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان تأکید کرد: اقتصاد مراقبتی یکی از مهم ترین و در عین حال کم هزینه ترین بخش های اقتصادی در جهان است. مراقبت از سالمندان در سال های آینده اهمیت فزاینده ای خواهد یافت و به همین منظور برای نخستین بار دوره های تخصصی تربیت مراقب سالمند طراحی شده است که با همکاری سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور اجرا و به زودی رونمایی خواهد شد.

در ادامه حسینعلی شهریاری رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی با اشاره به برخی چالش های اجتماعی حوزه سالمندی گفت: بر اساس آمارهای موجود تنها در شهر تهران حدود دو هزار سالمند تنها شناسایی شده اند که این موضوع ضرورت برنامه ریزی و مداخله جدی در حوزه حمایت های اجتماعی از سالمندان را دوچندان می کند.

سید حسن موسوی چلک معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به اجرای برنامه غربالگری سلامت جسمی زنان سرپرست خانوار اظهار کرد: در این طرح 107 هزار پرسشنامه توزیع شد که بیش از 80 هزار نفر در فرآیند غربالگری مشارکت کردند و در نتیجه آن، یک هزار و 200 نفر مبتلا به سرطان شناسایی شدند با همکاری معاونت بهداشت وزارت بهداشت، خدمات درمانی مورد نیاز این افراد در حال ارائه است و در همین راستا جلساتی نیز با بنیاد بیماری های خاص برگزار شده است.

معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور همچنین از آغاز اجرای طرح ملی سنجش و رصد سلامت روان خبر داد و گفت: یکی از نیازهای اساسی کشور، دسترسی آسان مردم به خدمات حوزه سلامت روان است.

موسوی چلک با طرح دو مطالبه از کمیسیون بهداشت و درمان مجلس گفت: نخست اینکه یک هزار و 200 فرد مبتلا به سرطان که در این غربالگری ها شناسایی شده اند در حال حاضر امکان استفاده از حمایت های صندوق بیماری های خاص و صعب العلاج را ندارند و ضروری است روند بهره مندی آنها از این خدمات تسهیل شود.

وی دومین مطالبه را توسعه پوشش بیمه ای خدمات روانشناسی، مشاوره و مددکاری اجتماعی عنوان کرد و افزود: در حال حاضر در این حوزه با چالش های جدی مواجه هستیم و اگر پوشش بیمه ای فراگیر برای خدمات سلامت روان ایجاد نشود باید منتظر افزایش آسیب های اجتماعی از جمله خودکشی باشیم.

در ادامه این نشست، حسینعلی شهریاری رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی با اشاره به پیگیری های انجام شده در این زمینه گفت: کمیسیون بهداشت و درمان از شش ماه قبل ورود جدی به این موضوع داشته و مقرر شده است از ظرفیت صندوق بیماری های خاص و صعب العلاج برای حمایت از این افراد استفاده شود.

در بخش دیگری از این نشست، آرزو ذکایی فر رییس مرکز توسعه کارآفرینی، اشتغال و توانمندسازی سازمان بهزیستی با تشریح برنامه های حوزه توانمندسازی سازمان بهزیستی اظهار کرد: اشتغال، مسکن، درمان، بیمه های اجتماعی، حمایت از دانش آموزان و دانشجویان تحت پوشش از مهم ترین برنامه های سازمان در حوزه توانمندسازی است. پنج اولویت اصلی سازمان بهزیستی در حوزه توانمندسازی شامل آموزش، مهارت آموزی، اشتغال، ازدواج و مسکن است.

ذکایی فر با تأکید بر اهمیت آموزش در پایداری اشتغال گفت: یکی از مهم ترین دلایل ناپایداری فرصت های شغلی، فقدان آموزش و مهارت کافی است به همین دلیل خدمتی با عنوان نقشه رشد نوجوانان برای نوجوانانی که در آستانه ترخیص از مراکز سازمان قرار دارند و همچنین دانش آموزان تحت پوشش بهزیستی طراحی شده است همچنین بسته خدمات غربالگری و استعدادیابی نوجوانان از سن 15 سالگی طراحی و اجرا شده که در سال گذشته 30 هزار نفر از دانش آموزان تحت پوشش این برنامه قرار گرفتند.

رییس مرکز توسعه کارآفرینی، اشتغال و توانمندسازی سازمان بهزیستی اظهار کرد: در سال گذشته موفق شدیم 49 هزار و 606 فرصت شغلی برای جامعه هدف ایجاد کنیم که بخش عمده آن مربوط به افراد دارای معلولیت و زنان سرپرست خانوار بوده است.

وی درباره اقدامات حوزه مسکن نیز گفت: با وجود مشکلات اقتصادی و افزایش قیمت مسکن، در سال گذشته 10 هزار و 752 واحد مسکونی به جامعه هدف تحویل داده شد. با این حال همچنان 156 هزار نفر از افراد تحت پوشش فاقد مسکن هستند که از این تعداد، هزار و 717 نفر دارای سه معلول و 10 هزار و 51 نفر دارای دو معلول در خانواده هستند.

ذکایی فر با اشاره به ماده 6 قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت تصریح کرد: بر اساس این ماده قانونی، وزارت بهداشت مکلف است امکانات درمانی و توانبخشی مورد نیاز افراد دارای معلولیت را فراهم کند در حال حاضر تنها افرادی که تحت پوشش بیمه سلامت هستند از این خدمات بهره مند می شوند و درخواست ما این است که تمامی افراد مشمول قانون از این خدمات برخوردار شوند.

وی همچنین تأکید کرد: زنجیره اشتغال موضوع بسیار مهمی است و امسال تلاش خواهیم کرد با تشکیل تعاونی های مددجویی، حلقه های این زنجیره را به یکدیگر متصل کنیم تا پایداری اشتغال افزایش یابد.

در ادامه نشست، سید محمدجواد حسینی رییس مرکز مشارکت های مردمی، توسعه ظرفیت های اجتماعی و فرهنگی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به اهمیت جلب مشارکت های مردمی گفت: مهم ترین اقدام ما معرفی دقیق مسائل و نیازهای سازمان بهزیستی به مردم است. هرچه در این زمینه موفق تر عمل کنیم مشارکت های مردمی نیز افزایش خواهد یافت.

وی افزود: سازمان بهزیستی بیشترین میزان صدور مجوز را در میان دستگاه های مرتبط دارد و 99 درصد مجوزها نیز در موعد مقرر صادر می شود همچنین در راستای تسهیل امور، اقدامات گسترده ای در حوزه مقررات زدایی انجام شده است.

حسینی ادامه داد: در جریان جنگ 40 روزه اخیر میزان مشارکت های مردمی نسبت به مدت مشابه سال قبل 400 درصد افزایش یافت و در مقایسه با سال گذشته نیز رشد 53 درصدی را تجربه کرد.

وی از اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس خواست در پویش های اجتماعی سازمان بهزیستی مشارکت فعال داشته باشند و گفت: همراهی نمایندگان مجلس در پویش های مردمی می تواند یکی از اقدامات تحول آفرین در توسعه خدمات اجتماعی باشد.

رییس مرکز مشارکت های مردمی سازمان بهزیستی افزود: شبکه داوطلبان بهزیستی ایجاد شده و در جریان جنگ اخیر 30 هزار داوطلب جدید به این شبکه پیوستند این داوطلبان در مجموع 19 هزار خدمت مختلف به جامعه هدف سازمان ارائه کردند.

وی همچنین از طراحی زیست بوم مسئولیت اجتماعی در کشور خبر داد و گفت: امروز در سطح شهرستان ها نقشه مسئولیت اجتماعی تدوین شده و مشخص است که هر منطقه چه ظرفیت هایی برای ایفای مسئولیت اجتماعی و حمایت از جامعه هدف بهزیستی در اختیار دارد.

حسینی با اشاره به فعالیت 20 هزار مرکز غیردولتی همکار با سازمان بهزیستی اظهار کرد: برای ارتقای نظارت بر این مراکز از ظرفیت تشکل ها و شبکه های تخصصی از جمله انجمن های نابینایان، ناشنوایان و انجمن اولیا و مربیان مراکز بهره می گیریم.

علیرضا انجلاسی معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان بهزیستی کشور با اشاره به برخی چالش های سازمان بهزیستی گفت: از سال 1403 تاکنون سازمان بهزیستی موفق نشده از سهمیه نیروهای طرحی وزارت بهداشت استفاده کند و از این ظرفیت که می توانست کمک قابل توجهی به تأمین نیروی انسانی مورد نیاز سازمان باشد محروم مانده است. با وجود پیگیری های مستمر طی دو سال گذشته هنوز این مسئله به نتیجه نرسیده است.

انجلاسی همچنین با اشاره به وضعیت اعتبارات قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت اظهار کرد: برای اجرای کامل این قانون به حدود 250 هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است، در حالی که در حال حاضر تنها 58 هزار میلیارد تومان تأمین شده که معادل حدود 23 درصد از نیاز واقعی است.

براساس گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، وی خاطرنشان کرد: سازمان بهزیستی حدود 9 درصد جمعیت کشور را تحت پوشش دارد اما سهم آن از بودجه عمومی کشور تنها 2.8 درصد است و سرانه خدمات برای هر فرد دارای معلولیت حدود یک میلیون و 350 هزار تومان برآورد می شود.