هرم طبقات اجتماعی در ایران دیگر مانند گذشته ساده و سرراست نیست بنابراین اگر از کسی بپرسید که ثروتمند است یا نه به احتمال زیاد پاسخ مشخصی دریافت نمی کنید.

به گزارش فرارو؛ کسی که در تهران یک آپارتمان 19 میلیارد تومانی دارد ممکن است هنوز خود را عضو طبقه متوسط بداند اما یک کارمند شهرستانی با همان میزان دارایی، شاید احساس ثروتمند بودن کند. به همین دلیل در ایران نباید طبقه اجتماعی افراد را فقط با یک متر و معیار تعیین کرد. اگر بخواهیم دقیق باشیم علاوه بر درآمد ماهیانه، ملاک هایی مثل دارایی، سرمایه گذاری، محل زندگی، امنیت مالی و حتی توانایی عبور از بحران های اقتصادی نیز در تعیین جایگاه افراد نقش دارند. این روزها در شبکه های اجتماعی تصویری دست به دست می شود که تولیدکنندگانش تلاش کرده اند با همین رویکرد مردم را بر اساس میزان دارایی طبقه بندی کنند ولی چون در عمل فاصله میان طبقات را بیش از حد ساده سازی کرده اند، شکست خورده اند. در نوشته زیر می خواهیم تصویر دقیق تری از طبقات اقتصادی ـ اجتماعی کشور ترسیم کنیم.

این گروه بزرگ ترین و پرجمعیت ترین طبقه جامعه ایران را تشکیل می دهد. بسیاری از کارگران، بازنشستگان کم درآمد، دستفروشان و بخشی از کارمندان در این طبقه قرار می گیرند. ویژگی اصلی آن ها این است که یک شوک اقتصادی، بیماری یا بیکاری می تواند وضعیت مالی شان را به شدت متزلزل کند.

دارایی ها و سبک زندگی: افراد این طبقه معمولا فاقد ملک شخصی هستند و در خانه های استیجاری حاشیه شهرها سکونت دارند. درآمد آن ها صرفا کفاف خوراک و پوشاک پایه ای را می دهد. دستمزدها در سطح حداقل های قانونی است، پس انداز معنایی ندارد و خانوارها با اقساط عقب افتاده دست وپنجه نرم می کنند. بیمه سلامت تنها چتر حمایتی این گروه است و زندگی شان با حقوق بخور و نمیر می گذرد.

این لایه در مرز باریکی میان پایداری نسبی و سقوط به طبقه ضعیف حرکت می کند. هر تکان اقتصادی یا وقوع یک موج تورمی جدید می تواند وضعیت این بخش را به مخاطره بیندازد.

دارایی ها و سبک زندگی: بخش مهمی از جمعیت کارمندی و کارگران ماهر در این دسته جای می گیرند. آن ها معمولا در یک آپارتمان استیجاری زندگی می کنند یا نهایتا ملکی با متراژ پایین در حاشیه شهر دارند. پس انداز خرد در بانک، اقساط مداوم و بیمه تامین اجتماعی از ویژگی های آن هاست. سبک زندگی وابسته به حقوق ماهانه است و هرگونه هزینه پیش بینی نشده، تعادل مالی شان را برهم می زند.

طبقه متوسط هنوز می تواند برای آینده برنامه ریزی کند اما برای خرید خانه دوم یا سرمایه گذاری با محدودیت مواجه است

برخلاف تصور عمومی، طبقه متوسط ایران چندان گسترده نیست. تورم های چند سال اخیر باعث شده بخش بزرگی از طبقه متوسط سنتی به طبقات پایین تر سقوط کند. این گروه هنوز می تواند برای آینده برنامه ریزی کند اما برای خرید خانه دوم یا سرمایه گذاری های بزرگ با محدودیت مواجه است.

دارایی ها و سبک زندگی: خانوارهای این طبقه معمولا مالک یک واحد آپارتمان مسکونی متوسط و یک خودروی سواری داخلی یا ماشین قسطی هستند. سبد دارایی آن ها شامل مقادیر محدودی طلا، ارز یا بیمه عمر و صندوق بازنشستگی است. خریدها تا حدی قسطی انجام می شود اما رفاه نسبی در تامین مخارج وجود دارد. این گروه تمام تلاش خود را برای جلوگیری از سقوط اقتصادی به کار می بندد.

در بسیاری از کشورها این گروه موتور اصلی اقتصاد محسوب می شود اما در ایران تعداد آن ها چندان زیاد نیست. این افراد معمولا در برابر تورم آسیب کمتری می بینند زیرا بخشی از دارایی شان در بازارهای سرمایه ای قرار دارد.

دارایی ها و سبک زندگی: افراد این طبقه اغلب مالک دو ملک شهری هستند؛ یک آپارتمان در مناطق خوب کلان شهرها برای سکونت و دیگری جهت سرمایه گذاری. خودروهای این گروه معمولا ماشین های مدل بالا یا وارداتی است. توان مالی آن ها اجازه می دهد که ماهانه بین 5 تا 30 میلیون تومان را وارد چرخه های جدید سرمایه گذاری کنند.

در ذهن بسیاری از مردم، ثروت از این نقطه آغاز می شود. این افراد معمولا وابستگی کمی به حقوق ماهانه دارند و بخش عمده درآمدشان از محل دارایی ها و سرمایه گذاری ها تامین می شود.

دارایی ها و سبک زندگی: مالکان آپارتمان های وسیع در مناطق ممتاز کلان شهرها در این دسته قرار دارند. آن ها دارنده ماشین های مدل بالا، لوکس و گران قیمت هستند. این افراد از نظر شغلی عمدتا پزشکان متخصص، سازندگان مسکن یا صاحبان کسب وکارهای موفق هستند که ماهانه رقم کلانی را صرف سرمایه گذاری جدید در طلا، ملک یا بازار خودرو می کنند.

در این سطح، درآمد مسئله نیست و آنچه اهمیت دارد میزان رشد ارزش دارایی هاست. این افراد معمولا حتی در دوران رکود نیز فرصت های سرمایه گذاری جدید پیدا می کنند.

دارایی ها و سبک زندگی: اعضای این گروه مالک برج ها، چند ملک تجاری در بهترین نقاط پایتخت، چند خودروی لوکس و سهام داران استارتاپ ها هستند. سبک زندگی آن ها با سفرهای خارجی، داشتن خانه در خارج از کشور (مثل دبی یا ترکیه) و روابط قوی اقتصادی و... شناخته می شود. تصمیمات مالی آن ها می تواند بر جهت گیری بازارها اثرگذار باشد.

این گروه همان طبقه ای است که اغلب در آمارهای رسمی دیده نمی شود اما اثر قابل توجهی بر بازارهای مختلف دارد. تعداد آن ها بسیار محدود اما حجم دارایی شان از مجموع دارایی میلیون ها ایرانی بیشتر است.

دارایی ها و سبک زندگی: این گروه صاحبان اصلی صنایع بزرگ، کارخانجات مادر، هلدینگ های عظیم تجاری و املاک خاص در مکان های لوکس هستند. سرمایه گذاری های خارجی عمده، کارخانجات با خطوط تولید کلان و بیزنس های بین المللی از ویژگی های دارایی آن هاست.

تا وقتی فشار تورم زیاد است، ثروت نه به معنای درآمد ماهیانه بالا، بلکه باید با معیار سرعت رشد ارزش دارایی های شما در مقایسه با نرخ تورم سنجیده شود. با نگاهی به ارزش روز خانه، ماشین، پس انداز و نوع مخارج خود حالا می توانید به دقت جایگاهتان را در هر کدام از این هفت پله ارزیابی کنید.

منبع: فرارو