فردا: عقب‌نشینی اسراییل از حمله به ضاحیه جنوبی بیروت، پس از هشدارهای صریح ایران، تنها یک عقب‌نشینی عملیاتی نبود؛ این اتفاق به سرعت به یک بحران سیاسی در داخل سرزمین‌های اشغالی تبدیل شد. مسئله برای منتقدان نتانیاهو فقط لغو یک حمله نبود، بلکه این پرسش بود که آیا اسراییل همچنان خود را بازیگر مستقل تصمیم‌گیر می‌داند یا در لحظات حساس، ناچار است اراده واشنگتن را بر تصمیمات امنیتی خود مقدم بداند.

ماجرا از آنجا آغاز شد که بنیامین نتانیاهو مدعی شد دستور حمله به ضاحیه را صادر کرده و ارتش رژیم صهیونیستی نیز هشدار تخلیه از جنوب بیروت را اعلام کرد. در پی این تصمیم، مقام‌های سیاسی و نظامی ایران هشدار دادند که هرگونه حمله و نقض دوباره آتش‌بس، با پاسخ همراه خواهد شد. چهره‌هایی چون محمدباقر قالیباف، عباس عراقچی و فرماندهان نظامی، پیام تهران را بی‌پرده مطرح کردند: اگر آتش‌بس نقض شود، اسراییل و آمریکا باید تبعات آن را بپذیرند.

پس از این هشدارها، تماس پرتنشی میان دونالد ترامپ و نتانیاهو برقرار شد و در نهایت اسراییل از انجام عملیات خود عقب نشست. همین عقب‌نشینی، فضای سیاسی تل‌آویو را ملتهب کرد. منتقدان نتانیاهو و حتی بخشی از متحدان او، این تصمیم را نشانه‌ای از کاهش استقلال راهبردی اسراییل دانستند؛ گویی رژیمی که خود را تصمیم‌ساز اصلی میدان معرفی می‌کرد، حالا در لحظه عملیات، منتظر چراغ سبز یا قرمز واشنگتن مانده است.

ایتمار بن‌گویر، وزیر امنیت داخلی کابینه نتانیاهو و از تندترین حامیان او، در واکنشی معنادار گفت نخست‌وزیر پیش‌تر گفته بود یک رهبر قدرتمند باید در برابر رییس‌جمهور آمریکا، هرجا لازم است «نه» بگوید. او با همین کنایه از نتانیاهو خواست این بار به ترامپ نه بگوید. این موضع از آن جهت مهم است که بن‌گویر از چهره‌های درون کابینه است و انتقاد او نشان می‌دهد مسئله فقط دعوای اپوزیسیون با دولت نیست.

تال روسو، ژنرال سابق اسراییلی و عضو پیشین کنست نیز گفت اسراییل به خاطر ترامپ دست‌وپایش بسته شده و با دست بسته جنگیدن بسیار دشوار است. نفتالی بنت، نخست‌وزیر سابق اسراییل، پا را فراتر گذاشت و گفت دولت کنترل حاکمیت اسراییل را از دست داده است. یاییر لاپید هم رژیم صهیونیستی را «بازیگری تحت‌الحمایه» توصیف کرد؛ تعبیری سنگین که معنای آن در فضای سیاسی اسراییل روشن است: تل‌آویو دیگر همه تصمیم‌های جنگی خود را به‌تنهایی نمی‌گیرد.

گادی آیزنکوت، رییس پیشین ستاد ارتش اسراییل و عضو کنست، از تندترین منتقدان این عقب‌نشینی بود. او نتانیاهو را به آسیب زدن به منافع ملی اسراییل متهم کرد و گفت هیچ نخست‌وزیری در تاریخ اسراییل نبوده که در برابر چنین درخواست آشکارا غیرمنطقی‌ای تا این اندازه تسلیم شود. حتی دن ایلوز، نماینده لیکود و از حامیان نتانیاهو، یادآوری کرد که نخست‌وزیر پیش‌تر گفته بود هیچ فشار خارجی نباید اسراییل را از دفاع از خود باز دارد.

این واکنش‌ها نشان می‌دهد عقب‌نشینی از حمله به ضاحیه، برای اسراییل صرفاً یک تصمیم تاکتیکی نبود. تهدید ایران، محاسبه آمریکا و مکالمه ترامپ و نتانیاهو، همگی در کنار هم، یک واقعیت تازه را به نمایش گذاشتند: تل‌آویو دیگر نمی‌تواند هر تصمیم نظامی را بدون سنجش هزینه واکنش ایران و بدون هماهنگی با واشنگتن پیش ببرد.

از همین زاویه، آنچه رخ داد برای نتانیاهو دو شکست هم‌زمان بود؛ شکست در بیرون، چون ناچار شد از عملیاتی که خود از آن سخن گفته بود عقب بنشیند؛ و شکست در داخل، چون مخالفان و حتی بخشی از حامیانش، او را به فرسایش حاکمیت اسراییل متهم کردند.

در نهایت، تهدید ایران فقط یک عملیات احتمالی را متوقف نکرد؛ شکافی را آشکار کرد که مدت‌ها زیر لایه‌های تبلیغاتی تل‌آویو پنهان شده بود. اسراییل می‌خواست با تهدید ضاحیه قدرت‌نمایی کند، اما نتیجه معکوس شد: اکنون خود اسراییلی‌ها می‌پرسند تصمیم نهایی در جنگ را چه کسی می‌گیرد؛ تل‌آویو یا واشنگتن؟