اگرچه عمان در مذاکرات ایران و آمریکا نقش میانجی را ایفا کرد و در اوایل جنگ اخیر برای حفظ کانال ارتباطی کوشید، اما دولت ترامپ اخیرا رویکرد عمان در قبال ایران را به عنوان رویکردی خصمانه در قبال آمریکا دانسته و مسقط را برای انتخاب میان تهران و واشنگتن تحت فشار گذاشته است.

به گزارش یورونیوز به نقل از وال استریت ژورنال، مقامات عمان در آغاز جنگ با شتاب کوشیدند کانال ارتباطی پشت پرده با تهران برقرار کنند. به گفته مقامات عرب، این کانال ارتباطی که به واسطه بی طرفی سختگیرانه مسقط در این مناقشه برقرار شد، به کشورهای حاشیه خلیج فارس برای بازگشایی مجدد مسیرهای پروازی کمک کرد.

اما با گذشت سه ماه از این اقدام، این موضع بی طرفانه کم کم به زیان عمان تمام می شود. به گفته مقامات آمریکایی و عرب، واشنگتن رفته رفته رویکرد عمان در قبال تهران را به عنوان رویکردی خصمانه نسبت به آمریکا تفسیر می کند و مسقط را تحت فشار قرار داده است تا میان تهران و واشنگتن یک طرف را انتخاب کرده و روابط دیپلماتیک خود را با ایران قطع کند.

به گفته یک مقام آمریکایی، در روزهای اخیر، پس از آن که یک ارزیابی اطلاعاتی جدید به این نتیجه رسید که مسقط قصد دارد در کنار ایران از کشتی ها برای عبور از تنگه هرمز عوارض دریافت کند، دولت دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا عمان را به تحریم و حتی بمباران تهدید کرد. این درحالی است که عمان بارها تکذیب کرده است که دریافت عوارض از کشتی ها را در نظر دارد.

وزارت اطلاع رسانی عمان از اظهارنظر درباره فشار آمریکا برای قطع روابط با ایران خودداری کرد. عبدالله الحراصی، وزیر اطلاع رسانی عمان، گفت: عمان آماده است با ایالات متحده و همه شرکای مسئول برای تقویت ثبات، جلوگیری از اخلال و حفاظت از منافع راهبردی مشترک همکاری کند.

عمان در سراسر جنگ تلاش کرده است میان آمریکا، به عنوان یک متحد دیرینه و ایران، همسایه قدرتمندش در آن سوی تنگه هرمز مسیر میانه را طی کند. به گفته دو مقام عرب، مسقط این مسیر را با هدف افزایش احتمال دستیابی به صلحی پایدار طراحی کرده است.

اما به نظر می رسد عمان در حال از دست دادن جایگاهی است که به عنوان یک کشور عربی مورد اعتماد هر دو طرف داشت. اگر عمان در کنار آمریکا قرار گیرد، همانند دیگر کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، در معرض خطر حملات ایران قرار می گیرد.

صنم وکیل، مدیر بخش خاورمیانه در اندیشکده بریتانیایی چتم هاوس گفت که رویکرد عمان در قبال تهران تاکنون راه را برای انتقاد و بررسی های ناخواسته علیه کشوری باز کرده که مدت هاست به سیاست خارجی بی طرفانه خود افتخار می کند.

به گفته او، تهدید دولت ترامپ برجسته کننده نگرشی در برخی از محافل آمریکایی است که عمان را متمایل به ایران می دانند.

عمان، که در دورهای پیشین مذاکرات هسته ای میان واشنگتن و تهران نقش میانجی را ایفا کرد، پس از حملات ایران به کشتی ها در تنگه هرمز و حملات موشکی و پهپادی ایران به دیگر کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، این اقدامات را با ذکر نام ایران محکوم نکرد. به گفته یک منبع آگاه، چنین موضعی در راستای سنت دیپلماتیک عمان است.

بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان پس از آغاز جنگ گفت که این درگیری منجر به تضعیف منطقه می شود و به کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس پیشنهاد کرد که در روابط امنیتی خود با ایالات متحده بازنگری کنند. ایران نیز در جریان جنگ، حملات کمتری را علیه عمان در مقایسه با دیگر کشورهای عربی انجام داد.

به گفته مقامات عرب و آمریکایی، ارتش آمریکا در آغاز جنگ از خاک عمان برای انجام برخی تدارکات لجستیکی استفاده کرد. با این حال، به گفته یک مقام آمریکایی کمک نظامی ارائه شده از سوی مسقط اندک بود.

ترامپ هفته گذشته گفت که اگر عمان با طرح ایران برای دریافت عوارض از کشتی ها همراهی کند، ممکن است دستور حملات هوایی به عمان را صادر کند. هرچند مسقط همواره داشتن چنین قصدی را تکذیب کرده است.

اسکات بسنت، وزیر خزانه داری آمریکا نیز در شبکه اجتماعی ایکس، عمان را تهدید کرد که اگر برای عبور کشتی ها از تنگه عوارض دریافت کند، با تحریم روبرو خواهد شد. او روز بعد به خبرنگاران گفت طلال الرحبی، سفیر عمان در واشنگتن، به او اطمینان داده است که این کشور هیچ برنامه ای برای دریافت عوارض ندارد.

به گفته مقامات عرب، مقامات عمانی از خصومت ناگهانی آمریکا شوکه شده اند و در تلاشند دریابند چه پاسخی باید به آن بدهند.

به گفته این مقامات، یکی از رویکردهای عمان راه اندازی یک کارزار روابط عمومی برای نشان دادن این است که مسقط فعالانه برای حمایت از افزایش تردد دریایی از مسیر تنگه تلاش می کند.

به گفته یک مقام عرب، این تلاش شامل همکاری با سازمان ملل برای ترغیب ایران به اجازه عبور امن کشتی های حامل مواد اولیه کودهای شیمیایی است که می تواند به عنوان نشانه حسن نیت در قبال کشورهای آفریقایی مواجه با بحران غذایی تلقی شود.

به گفته یک منبع آگاه، عمان از آغاز جنگ به شناورها، از جمله کشتی های آمریکایی با ارائه راهنمایی ناوبری، عملیات جست وجو و نجات و کمک های پزشکی به خدمه کشتی ها کمک کرده است.

آقای الحراصی گفت کشورش همچنان به جریان آزاد تجارت و انرژی از مسیر تنگه پایبند است و افزود: هرگونه تهدید علیه آزادی کشتیرانی در این آب ها به منافع کل جامعه بین المللی، از جمله ایالات متحده، آسیب خواهد زد.

به گفته مقامات آمریکایی، ریشه بی اعتمادی دولت آقای ترامپ به مسقط به یک روز پیش از آغاز حملات هوایی آمریکا و اسراییل بازمی گردد. در آن زمان وزیر خارجه عمان با حضور در یک شبکه آمریکایی گفت که اگر به دیپلماسی فضای لازم را بدهیم، توافق درباره برنامه هسته ای ایران در دسترس است.

به گفته این مقامات، هیچ توافقی تا آن اندازه نزدیک نبود و ایران پیشنهاد جدی برای محدود کردن فعالیت هسته ای خود ارائه نکرده بود.

بنابر این گزارش، دولت آقای ترامپ از آن زمان کوشیده است که عمان را در فرایندهای دیپلماتیک به حاشیه براند. با این حال، به گفته مقامات آمریکایی، به رغم اظهارنظر هفته گذشته دونالد ترامپ، آمریکا هیچ برنامه ای برای حمله به عمان ندارد.