سه پنالتی در جریان ضربات پنالتی فینال لیگ قهرمانان اروپا بین آرسنال و پاری سن ژرمن توسط بازیکنان چپ پا خراب شد تا دوباره نظریه ای قدیمی مربوط به فوتبال دهه 60 و 70 جان بگیرد.

به گزارش فرارو؛ وقتی ابره چی ازه و گابریل ماگالاش از آرسنال پنالتی های خود را از دست دادند و در سوی دیگر نونو مندز، بازیکن پاری سن ژرمن نیز نتوانست ضربه اش را تبدیل به گل کند خیلی ها ناخودآگاه یاد گذشته های دور افتادند. سال هایی که گزارشگرهای تلویزیونی و کارشناسان ورزشی در چنین مواقعی باد به غبغب می انداختند و می گفتند چپ پاها پنالتی زن های خوبی نیستند. شاید باور نکنید اما آماتورها نیز دقیقا مشابه همین اشتباه را در مسیر سرمایه گذاری مرتکب می شوند.

اگر کمی میان داده ها به جست وجو بپردازیم، در نگاه اول شواهدی پیدا می شود که از این باور قدیمی حمایت می کند. تحلیل آماری یوفا روی 211 پنالتی در مسابقات اروپایی نشان داد حدود 75 درصد پنالتی ها توسط بازیکنان راست پا زده شده و تنها 51 پنالتی متعلق به بازیکنان چپ پا بوده است. نرخ موفقیت راست پاها 78 درصد و نرخ موفقیت چپ پاها 63 درصد ثبت شد.

اگر فقط همین آمار را ملاک قرار دهیم، ممکن است تصور کنیم واقعا چپ پاها پنالتی زن خوبی نیستند اما علم اقتصاد می گوید حتی عددها هم می توانند گمراه کننده باشند.

وقتی با داده ها کار می کنیم باید به تعداد نمونه ها نیز اهمیت دهیم. در پژوهش یوفا فقط 51 پنالتی توسط چپ پاها زده شده بود. کاملا مشخص است که این عدد برای ساختن یک قانون قطعی درباره میلیون ها فوتبالیست جهان کافی نخواهد بود.

این دقیقا همان اشتباهی است که در بازارهای مالی هم رخ می دهد؛ فرض کنید سه نفر از اطرافیان شما با خرید یک رمزارز سود کرده باشند اما آیا می توان نتیجه گرفت رمزارز بهترین سرمایه گذاری جهان است؟ قطعا نه ولی مغز انسان عاشق همین خطاهای وسوسه انگیز است.

مطالعه انجام شده روی بیش از 145 هزار نفر نشان داده تنها حدود 16 درصد مردم جهان چپ پا هستند. در فوتبال حرفه ای این نسبت کمی بیشتر می شود و بعضی تحقیقات مشخص کرد حدود 20 تا 30 درصد فوتبالیست های سطح بالا چپ پا هستند.

این مورد یعنی چپ پاها در فوتبال دقیقا مثل نفت، زمین مرغوب یا حتی برخی فلزات خاص ارزشمند، کمیاب هستند و باشگاه ها مجبور می شوند برای مدافعان، وینگرها و هافبک های چپ پا رقابت کنند.

وقتی تعداد چپ پاها کمتر است، اشتباهات آن ها بیشتر در ذهن می ماند. فرض کنیم موقع زدن ضربات پنالتی 8 بازیکن راست پا و 2 بازیکن چپ پا داشته باشیم. در این صورت خراب شدن یک پنالتی توسط بازیکن چپ پا بیشتر به چشم می آید.

در اقتصاد رفتاری چنین پدیده ای را به عنوان سوگیری تجربی یا خطای در دسترس بودن می شناسند که یعنی افراد رویدادهای خاص ، عجیب یا احساسی را بهتر به خاطر می سپارند.

مشابه همین اتفاق در بازارهای مالی نیز رخ می دهد. به همین دلیل همه سقوط ناگهانی و تراژیک یک شرکت را به خاطر می سپارند اما هزاران شرکتی که آرام و بی سروصدا رشد می کنند معمولا در نظر گرفته نمی شود.

انسان ها در فوتبال و اقتصاد دائما تلاش می کنند از چند مشاهده محدود، یک قانون قطعی بسازند

داستان وقتی پیچیده تر می شود که بدانیم برخی مطالعات ورزشی نشان داده اند بازیکنان چپ پا در بسیاری از ورزش های رقابتی می توانند مزیت تاکتیکی داشته باشند چون حریفان کمتر با آن ها روبه رو می شوند و الگوهای حرکتی شان کمتر قابل پیش بینی است.

حتی پژوهش مربوط به جام جهانی 1998 نشان داد بازیکنان چپ پا در سطح نخبگان فوتبال تقریبا به همان اندازه راست پاها کارآمد هستند و تفاوت محسوسی در کیفیت فنی آن ها دیده نمی شود. در اقتصاد هم بارها چنین چیزی دیده شده است. گاهی همان چیزی که بازار آن را نقطه ضعف تصور می کند، بعدا به مزیت تبدیل می شود.

این بازی یادآوری کرد که انسان ها چقدر راحت می توانند میان داستان جذاب و واقعیت آماری اشتباه کنند. داستان جذاب می گوید سه بازیکن چپ پا پنالتی شان را خراب کردند پس چپ پاها پنالتی زن نیستند. در حالی که واقعیت آماری می گوید برای چنین نتیجه گیری بزرگی باید هزاران داده را مورد بررسی قرار داد.

این همان تفاوتی است که فاصله یک سرمایه گذار حرفه ای و یک سرمایه گذار هیجانی را نشان می دهد. گروه دوم معمولا به آخرین اتفاق نگاه می کنند در حالی که سرمایه گذار حرفه ای، داده های بلندمدت را مدنظر قرار می دهد.

فوتبال شباهت عجیبی به اقتصاد دارد و در هر دو حوزه انسان ها دائما تلاش می کنند از چند مشاهده محدود، یک قانون قطعی بسازند. با این حال در دنیای واقعی همه چیز متفاوت است. همان طور که سه روز رشد صعودی مداوم بورس تضمین کننده سودآوری تمام سهامداران نیست، سه پنالتی خراب شده توسط بازیکنان چپ پا هم نمی تواند ثابت کند همه بازیکنان چپ پاها پنالتی زن های بدی هستند.

شاید سال ها بعد همچنان به یاد بیاورید که ابره چی ازه، گابریل ماگالاش و نونو مندز در بازی آرسنال و پاری سن ژرمن پنالتی هایشان را خراب کردند اما داده ها و آمار حافظه بهتری از انسان ها دارند و چیزهایی را نشان می دهند که معمولا بر اثر هیجانات لحظه ای نادیده گرفته می شوند.

منبع: فرارو