با گذشت بیش از سه ماه از آغاز جنگ 40 روزه و در حالی که از اولین ساعات آغاز جنگ و تا هفته سوم فروردین امسال، بیش از 150 مکان تحقیقاتی و آموزشی در 32 دانشگاه کشور به صورت مستقیم و غیر مستقیم در حملات هوایی امریکا و اسراییل دچار خسارات گسترده شدند، تا امروز هیچ واکنشی از سوی مجامع بین المللی در تقبیح و محکومیت این حملات صورت نگرفته است.

به گزارش اعتماد، سکوت جامعه جهانی در قبال حملات مستقیم یا غیرمستقیم امریکا و اسراییل به مراکز تحقیقاتی و آموزشی در دانشگاه های ایران در جنگ 40 روزه در حالی است که طبق برآورد اولیه ای که معاون اداری، مالی وزارت علوم، در نیمه فروردین ارائه داد، در جنگ 40 روزه بیش از 4 هزار میلیارد تومان خسارت به دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی در 10 استان کشور وارد شده است. دانشگاه هایی در استان های آذربایجان غربی، اصفهان، ایلام، بوشهر، تهران، خوزستان، سیستان و بلوچستان، همدان، آذربایجان شرقی و مرکزی دچار خسارات گسترده شده اند که البته رقم ریالی این خسارات را باید به آسیب هایی اضافه کرد که قابل جبران نیست. به عنوان نمونه، دانشگاه هنر اصفهان از بناهای تاریخی بوده که در این حملات دچار آسیب فراوان شده و با توجه به قدمت بنا و ارزش تزیینات نفیس داخل ساختمان، آنچه در بازسازی این دانشکده ترمیم می شود هیچگاه قابل مقایسه با میراث به جا مانده برای نسل های بعد نخواهد بود.

تخریب کامل پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری دانشگاه علم و صنعت، تخریب کامل پژوهشکده لیزر و پلاسمای دانشگاه شهید بهشتی و تخریب کامل پلتفرم هوش مصنوعی دانشگاه صنعتی شریف هم در اثر حملات مستقیم امریکا و اسراییل اتفاق افتاده اما بقیه دانشگاه ها و دانشکده ها به دلیل همجواری با مراکز نظامی و خاص دچار خسارات فراوان شده اند.

دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه علامه طباطبایی که از ضلع شمالی، روبه روی سازمان هوافضای سپاه است، پیش از ظهر 9 اسفند و در اولین ساعات آغاز جنگ، بعد از حمله هوایی به این سازمان دچار خسارت فراوان شد و به دلیل ریزش سقف ها، تخریب پله ها و بخشی از دیوارها، ترکش های پرتابی که دیوار اتاق استادان و کلاس های درس را تخریب و سوراخ کرده، تخریب قاب پنجره ها و همچنین خرد شدن شیشه تمام پنجره های ساختمان، تردد 700 دانشجو که اغلب از شهرستان به تهران آمده بودند و همچنین تمام کارکنان پردیس شماره 2 علامه طباطبایی، غیر ممکن شد. اما علاوه بر سازمان هوافضای سپاه، فدراسیون کشتی و سالن 12 هزار نفری استادیوم آزادی هم در فاصله نزدیکی به این دانشکده است که در جنگ 40 روزه، حمله به این مراکز هم خسارت به ساختمان این دانشکده را چند برابر کرد، چنانکه غلامعلی کارگر که رییس دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه علامه طباطبایی است، به اعتماد می گوید که ساختمان این دانشکده، در طول جنگ 40 روزه 29 بار از شدت بالای موج انفجار حملات به همین اهداف همجوار این ساختمان لرزید و دچار خسارت فراوان شد.

روز شنبه که جنگ شروع شد من در اتاق کارم بودم. با یکی از کارکنان دانشگاه کار داشتم ولی هنوز نیامده بود. تلفن زدم و پرسیدم چرا هنوز به دانشگاه نیامده که در جوابم گفت در میدان انقلاب است و بیت رهبری هدف حمله قرار گرفته است. از پنجره اتاقم به سمت شرق نگاه کردم و دود سیاه انفجار را دیدم که به آسمان می رفت.

بلافاصله از ساختمان روبرو به ما هشدار تخلیه دادند و گفتند به سرعت دانشکده را تخلیه کنید. در آن لحظه 35 نفر از استادان و کارکنان در ساختمان حضور داشتند و بلافاصله دستور خروج دادم. در حال خروج از ساختمان بودیم که ساختمان روبه روی ضلع شمالی دانشکده هدف حمله قرار گرفت و من شاهد بودم که 15 نفر از کارکنان آن ساختمان که در حال دویدن به سمت خودروهایشان بودند، شهید شدند. وقتی از ساختمان خارج شدیم، ساختمان روبرو با دومین پرتابه هدف حمله قرار گرفت. ساختمان روبه روی ضلع شمالی دانشکده ما، دومین نقطه بعد از حمله به بیت رهبری بود و صبح 9 اسفند، دو بار هدف قرار گرفت.

کارگر با انتقاد از مجامع بین المللی که همچنان سکوت کرده و از محکومیت حملات هوایی امریکا و اسراییل به مراکز آموزشی و دانشگاهی ایران پرهیز می کنند، می گوید: ما این گله را از سازمان ملل داریم که سازمان یونسکو با توجه به مسوولیت فرهنگی که تقبل کرده، باید از خسارتی که به مراکز آموزشی ما وارد شده، مستند سازی کند و این حملات را به دور از مسائل سیاسی و جناحی محکوم کند چون در این حملات، علم و دانشگاه آسیب دید ولی در عوض، شاهد سکوت هستیم. توقع ما از جامعه جهانی در این راستاست.

دانشگاه هایی که به صورت مستقیم هدف حمله قرار گرفت در چه زمینه ای فعالیت می کردند؟ آیا این دانشگاه ها در حال ساخت بمب و موشک بودند؟ علم یک زنجیره است و تمام اجزای علم به هم وصل هستند. بخشی از علم هم برای توسعه نظامی استفاده می شود. تنها یک قسمت از علم فیزیک، ساخت بمب اتم است ولی علم فیزیک در خدمت جهان است. در حملات هوایی امریکا و اسراییل به دانشگاه نظامی مالک اشتر، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی هم دچار خسارت فراوان شد به گونه ای که به اعضای هیات علمی این دانشگاه گفته اند فعالیت دانشگاه حداقل تا 6 ماه آینده امکان پذیر نیست.

انتظار ما، تفسیر حقوقدان ها و متخصصان روابط بین الملل از حملات امریکا و اسراییل به مراکز علمی و مستندسازی از این حملات و ارائه به نهادهای بین المللی و معرفی این حملات به عنوان جنایت جنگی است تا این اعلام برای تمام کشورهای درگیر جنگ ها، عبرتی شود که در جنگ به مراکز علمی و آموزشی و دانشگاهی حمله نکنند. توقع جامعه دانشگاهی ایران این نیست که مجامع بین المللی از ایران حمایت کنند چون در این 4 دهه هم از ایران حمایتی نکردند ولی انتظار داریم که این خسارت محکوم شود تا در کشور دیگری و در جنگ دیگری تکرار نشود که متاسفانه تا امروز، این حملات نه تنها محکوم نشده، حتی تقبیح هم نشده است.

کارگر درباره میزان خسارات وارد شده به پردیس شماره 2 دانشگاه علامه طباطبایی شامل دو ساختمان دانشکده های تربیت بدنی و ریاضی و آمار و کامپیوتر می گوید: در جنگ 12 روزه، تمام شیشه های ضلع شمالی ساختمان دانشکده تربیت بدنی شکست. آن زمان 600 میلیون تومان برای بازسازی شیشه ها و درها و سقف های کاذب هزینه کردیم در حالی که در بودجه دانشگاه دولتی، چنین هزینه هایی دیده نشده چون دانشگاه ها مثل جمعیت هلال احمر و صلیب سرخ جهانی، نهادهای بی طرف هستند و اصلا نباید در جنگ ها هدف قرار بگیرند و خسارتی ببینند. در جنگ 40 روزه، از همان اولین ساعات آغاز جنگ تا پایان جنگ و قبل از آتش بس، 29 بار ضلع شمالی و کنار ساختمان دانشکده تربیت بدنی مورد هجمه قرار گرفت و حالا به متخصصان موج انفجار تبدیل شده ایم.

یک گروه جهادی شامل دانشجو، استاد دانشگاه، کاسب و پزشک و بازنشسته و خانم های خانه دار از سومین هفته فروردین به این ساختمان آمدند تا به صورت داوطلبانه و رایگان در آوار برداری و پاکسازی کلاس های درس و جمع آوری و دور ریختن ضایعات ناشی از تخریب و پوشاندن قاب پنجره ها با ورق های بزرگ پلاستیک کمک کنند و فضا، برای تردد استادان و کارکنان امن باشد.

رییس دانشکده تربیت بدنی می گوید که میزان خسارات به این ساختمان به 20 میلیارد تومان رسیده و گزارش وضعیت هم با عکس و به صورت رسمی به وزارت علوم و همچنین به شهرداری منطقه 22 تحویل داده شده اما مسوولان ناحیه 2 شهرداری در جواب گفته اند که اولویت، با خانه های مسکونی است و مراکز دولتی و آموزشی در اولویت بعدی خواهند بود.