امیر حسین جلالی ندوشن، سخنگوی انجمن روانپزشکان ایران، با اشاره به نتایج یک نظرسنجی از رزیدنت ها گفت: بررسی چند مرکزی که در چهار دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام شده است، تصویری نگران کننده از وضعیت دستیاران پزشکی ارائه می دهد. این افراد پس از پایان دوره ی دستیاری و گذراندن طرح شروع به کار می کنند. در این پژوهش از میان 254 دستیار پزشکی، 81/5 درصد اعلام کرده اند که تمایل به مهاجرت دارند. همچنین 79/5 درصد بیان کرده اند که اگر پیش از ورود به دوره تخصص، شناخت امروز خود را از شرایط دستیاری داشتند، مهاجرت را به ورود به رزیدنتی ترجیح می دادند.

به گزارش ایلنا، سخنگوی انجمن روانپزشکان ایران با بیان اینکه با این حال، همه ی این افراد برنامه عملی برای مهاجرت ندارند، گفت: فقط حدود 28 درصد گفته اند که برای مهاجرت برنامه ریزی متوسط تا جدی دارند. این عدد اصلاً عدد کوچکی نیست. مسئله این است که حتی آن کسی که در بهترین دوران زندگی خود — از نظر شغلی در رشته های تخصصی پزشکی که مهارتی حیاتی است — قرار دارد، اصولاً دل در جایی که در آن آموزش می بیند و فضایی که در آن حضور دارد، ندارد.

به گفته این روانپزشک، این فاصله میان میل به رفتن و برنامه عملی نشان می دهد که مسئله تنها مهاجرت نیست؛ مسئله، فرسایش امید، بی اعتمادی به آینده ی حرفه ای و کاهش انگیزه برای ماندن در ساختار درمانی کشور است.

جلالی ندوشن در ادامه تأکید کرد: نکته مهم این است که 81/1 درصد شرکت کنندگان بیان کرده اند که امید ناچیز یا هیچ امیدی به اصلاح وضعیت موجود ندارند. این داده ها نشانه ای از بحرانی عمیق در نیروی انسانی سلامت است؛ بحرانی که اگر جدی گرفته نشود، در سال های آینده مستقیماً بر کیفیت مراقبت، دسترسی مردم به پزشک متخصص و فرسودگی بیشتر کادر درمان اثر خواهد گذاشت.

به گفته وی حوادثی که از سال 97 به بعد رخ داده، طبیعتاً بر نتایج این پژوهش یا هر پژوهش دیگری تأثیر گذاشته است. اما وقتی به خواسته های افراد نگاه می کنید — و در عین حال نقدهای افراد را نیز می بینید — ایده ها و حداقل هایی وجود دارد که قابل تأمل است.

وی در ادامه اظهار کرد: کار پزشکی ایجاب می کند که فرد درس بخواند و از ظرفیت دانشگاه بهره ببرد، اما برخی از نیروهای پزشکی مان را در مشغولیت های دیگر می بینیم. هنگامی که این آمار را کنار هم بگذاریم، نتیجه این است که ما با یک فرسایش جدی مواجهیم.هرچند شاهد تدابیر بسیار مناسبی نیز بوده ایم.

سخنگوی انجمن روانپزشکان با اشاره به اینکه یکی از چالش های مهم دستیاران پزشکی مسئله ی ساعت کاری است، افزود: سال گذشته اقداماتی انجام شد که هرچند هنوز مطلوب نیست، اما معنادار بوده است. دولت های مختلف در سال های گذشته اقداماتی انجام داده اند، اما متأسفانه برخی تدابیر نه تنها کمک کننده نبوده، بلکه ویرانگر نیز بوده است.

وی ادامه داد: می توان آن را نوعی سوءِتدبیر تلقی کرد؛ چراکه از یک سو نیروهای پزشکی از کشور خارج می شوند یا از چرخه ی کاری خارج می شوند و از سوی دیگر ظرفیت ها را افزایش می دهیم و به ظاهر عدالت در آموزش ایجاد می کنیم. در حالی که پزشک باید به درستی تربیت شود. سلامت مردم امری شوخی بردار نیست و باید امکانات کافی برای آن وجود داشته باشد. آموزش پزشکی به عرصه نیاز دارد و بدون آزمایشگاه و بخش بیمارستانی مناسب، نتایج آن می تواند هولناک و متأسفانه بسیار غم انگیز باشد.

جلالی ندوشن خاطرنشان کرد: اکنون شاهد ورود آن دسته بزرگ از کسانی هستیم که در سال های گذشته پذیرش شده اند. به عنوان مثال، بخشی که ظرفیت پذیرش 5 یا 10 دانشجو را برای آموزش دارد، اکنون 50 نفر در آن پذیرش شده اند. برای سال آینده نیز اعلام شده که وزارت بهداشت مجوزهای لازم را گرفته است. این تصمیم ها برای نظام سلامت متأسفانه نه تنها بحران ها را کاهش نداده، بلکه باعث تولید بحران های تازه ای نیز شده است. باید برای این موضوع یک فکر اساسی و اورژانسی کرد.

سخنگوی انجمن روانپزشکان ایران در پایان تأکید کرد: اکنون شاهد خروج تعداد بسیار زیادی پرستار آموزش دیده و حرفه ای از کشور در سال های گذشته بوده ایم که در بسیاری از کشورهای اروپایی یا آمریکای شمالی مشغول به کار شده اند. این افراد قابل جانشینی نیستند. نیروی حرفه ای که با شرایط اینجا رشد می کند و با مردم این سرزمین اُخت می شود، به سادگی قابل جایگزینی نیست. در حقیقت شاید با وضعیتی متأسفانه نابسامان روبه رو باشیم.