در کنگره آمریکا طرحی مطرح شده که در صورت تصویب می تواند همکاری های پژوهشی میان دانشمندان آمریکایی و چینی را به طور گسترده محدود یا متوقف کند.

به گزارش ایسنا به نقل از ساینس، وقتی جیانگ یانگ ، پژوهشگر سرطان، پس از 15 سال کار در دانشگاه های برجسته ایالات متحده، در سال 2019 به مرکز سرطان دانشگاه سان یات سن چین پیوست، همکاری های خود را با برخی از همکاران سابقش حفظ کرد. اما همه این همکاری ها بر اساس طرحی که این ماه در کنگره ایالات متحده ارائه شده، ممنوع خواهد بود.

این اقدام که قانون حفاظت از نوآوری و تحقیقات در برابر دشمنان (SIRA) نام دارد، استفاده از بودجه های فدرال را برای دانشمندان آمریکایی ممنوع می کند تا هیچ همکاری پژوهشی را با دانشمندان چینی مرتبط با نهادهای چینی که در یکی از چند فهرست سیاه دولت آمریکا قرار دارند، آغاز نکنند، از آن حمایت نکنند یا آن را انجام ندهند. تعریف کلی این لایحه از همکاری شامل نویسندگی مشترک، اشتراک گذاری داده ها، انتقال مواد و هرگونه نظارت مشترک بر دانشجویان است.

فهرست های سیاه نیز گسترده است. این فهرست شامل هر دانشگاه، آزمایشگاه و بیمارستانی می شود که بخشی از راهبرد ادغام نظامی-غیرنظامی آن کشور برای تقویت جایگاهش به عنوان یک ابرقدرت علمی و فناوری تلقی شود.

سرنوشت این لایحه مشخص نیست؛ چراکه این کنگره با حجم زیادی از موضوعات روبه رو است و کارنامه بدی در تصویب قوانین دارد. با این حال جامعه پژوهشی همچنان از مطرح شدن آن نگران است. کارولین واگنر متخصص سیاست علم در دانشگاه ایالتی اوهایو گمانه زنی می کند که این بیشتر تلاشی برای ارعاب دانشگاه ها است تا هرگونه همکاری موجود را کنار بگذارند و از همکاری های جدید جلوگیری کنند.

قانون SIRA جدیدترین تلاش محافظه کاران برای توقف کامل تعاملات پژوهشی با چین است؛ با این استدلال که این همکاری ها تهدیدی فوری برای امنیت ملی آمریکا محسوب می شوند. جان مولنار (نماینده جمهوری خواه از میشیگان) که از حامیان این طرح و رییس کمیته منتخب مجلس نمایندگان درباره حزب کمونیست چین است، می گوید: حزب کمونیست چین به طور فعال از باز بودن فضای دانشگاهی، مشارکت های پژوهشی و همکاری های علمی برای به دست آوردن فناوری های حساس و تقویت توان نظامی خود سوءاستفاده می کند. وی افزود: حزب کمونیست چین نباید حتی یک دلار، مستقیم یا غیر مستقیم، از بودجه پژوهشی آمریکا دریافت کند. جیم بنکس (سناتور جمهوری خواه از ایندیانا) نیز که طرح مشابهی را در سنا ارائه کرده، این موضوع را تایید می کند.

منتقدان می گویند قطع کامل همکاری های پژوهشی مشترک با چین، دانشمندان آمریکایی را از یک منبع مهم استعداد محروم می کند و روند پیشرفت علمی را کند می کند. رو خانا (Ro Khanna) (نماینده کالیفرنیا و عضو ارشد دموکرات در کمیته منتخب مجلس) در بیانیه ای به مجله ساینس گفته: ایالات متحده از طریق پرورش و جذب بهترین و درخشان ترین ذهن ها از داخل کشور و سراسر جهان به برتری فناورانه خود دست یافته است. قوانین بیش از حد گسترده ممکن است خطر دلسرد کردن پژوهش های مشروع و غیرحساس را به همراه داشته باشد و در واقع به توانایی ما در پیشی گرفتن از چین در نوآوری آسیب می رساند .

یانگ که قبل از بازگشت به زادگاهش چین در سال 2019، در دانشگاه ویسکانسین، دانشگاه استنفورد و مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ آموزش دیده است، با این نظر موافق است. او می گوید: از اینکه فرصت همکاری با دوستان و مربیانم را از دست داده ام، ناراحتم و همچنین از اینکه این اتفاق می تواند برای مردم عادی چه معنایی داشته باشد، احساس بدی دارم. توقف تحقیقات مشترک سرطان (بین ایالات متحده و چین) می تواند آخرین امید آن ها برای درمان های جدید علیه چنین بیماری کشنده ای را از بین ببرد.

حتی اگر این لایحه تصویب نشود، کنگره می تواند متن آن را در قوانین دیگری که شانس بیشتری برای تصویب دارند، مانند راهنمای سیاست سالانه برای وزارت دفاع یا لایحه بودجه، بگنجاند. (مولنار پیش تر تلاش کرده بود نسخه اولیه قانون SIRA را به لایحه دفاعی سال گذشته ضمیمه کند، اما موفق نشد.) سایر اقدامات علیه چین مانند محدودیت واردات خودروهای برقی، حمایت دو حزبی را به دست آورده اند و حامیان علم نگرانند که ممنوعیت همکاری های پژوهشی مشترک نیز به همان اندازه مورد حمایت گسترده قرار گیرد.

واگنر و دیگر مدافعان تحقیق امیدوارند که لایحه مولنار رد شود و دموکرات ها، در صورتی که در انتخابات میان دوره ای نوامبر اکثریت را در یک یا هر دو مجلس کنگره به دست آورند، رویکردی هدفمندتر را برای حفاظت از منافع ایالات متحده پیشنهاد دهند. او این رویکرد ترجیحی خود را گشودگی هوشمند می نامد؛ رویکردی که به طور شفاف میان همکاری های مناسب و همکاری های نامناسب تمایز قائل می شود.

واگنر می گوید: من فکر می کنم جامعه از امنیت تحقیقات حمایت می کند. اما آن ها نمی دانند در چه زمینه هایی می توانند کار کنند و دقیقاً چه چیزی مجاز است. چیزی که آن ها از واشنگتن می خواهند، شفافیت است.

یانگ معتقد است که احساسات ضد چینی که محرک این لایحه است، همین حالا هم به علم آمریکا آسیب زده است. او می گوید: با اینکه هنوز بسیاری از افراد فکر می کنند دانشگاه های آمریکا بهترین های جهان هستند، اما بسیاری از دانشجویان چینی دیگر تمایلی ندارند برای دوره پسادکتری به آمریکا بروند. او ادامه می دهد: فضای کلی در حال تغییر است و گرایش به همکاری با کشورهای دیگر در حال افزایش است .