در دنیایی که تلفن های هوشمند تقریباً به بخشی جدایی ناپذیر از زندگی روزمره تبدیل شده اند، کنار گذاشتن آن ها برای بسیاری از افراد غیرممکن به نظر می رسد. اما تحقیقات تازه نشان می دهد حتی تغییرات کوچک در میزان استفاده از تلفن همراه هم می تواند تأثیر محسوسی بر سلامت روان و احساس شادی داشته باشد.

به نقل از اینک، اگر از بسیاری از افراد بپرسید چه چیزی بیش از همه تمرکز، آرامش و خواب آن ها را مختل کرده، احتمال زیادی وجود دارد که پاسخ به گوشی هوشمند و شبکه های اجتماعی ختم شود. تلفن همراه حالا دیگر فقط وسیله ای برای تماس گرفتن نیست؛ بخشی از کار، روابط اجتماعی، اخبار روزانه و حتی سرگرمی افراد به آن وابسته شده است.

به همین دلیل، توصیه هایی مثل کمتر از گوشی استفاده کنید یا شبکه های اجتماعی را کنار بگذارید برای بسیاری از مردم عملی به نظر نمی رسد. بسیاری احساس می کنند بدون تلفن هوشمند نمی توانند زندگی روزمره خود را مدیریت کنند.

اما نتایج یک پژوهش جدید از دانشگاه هاروارد خبر امیدوارکننده ای دارد: برای بهتر شدن حال روحی، کاهش اضطراب و حتی خواب بهتر، لازم نیست گوشی را کاملاً کنار بگذارید. کاهش جزیی و قابل کنترل استفاده از تلفن همراه هم می تواند تأثیر واقعی و قابل اندازه گیری داشته باشد.

این تحقیق که روی 373 نفر انجام شد، نشان داد کاهش محدود استفاده از شبکه های اجتماعی می تواند تغییر محسوسی در سلامت روان ایجاد کند. پژوهشگران برای بررسی دقیق تر، از اپلیکیشن هایی استفاده کردند که میزان واقعی استفاده افراد از گوشی را ثبت می کردند. این روش نسبت به پرسش از افراد درباره زمان استفاده از تلفن همراه، داده های دقیق تری در اختیار محققان قرار داد.

نتایج نشان داد افرادی که زمان استفاده روزانه از شبکه های اجتماعی خود را از حدود یک ساعت و 24 دقیقه به حدود 48 دقیقه کاهش دادند، بهبود قابل توجهی در خلق وخو، اضطراب و کیفیت خواب تجربه کردند. به بیان دیگر، لازم نیست استفاده از تلفن همراه را به صفر رساند تا اثرات مثبت آن دیده شود. حتی کم کردن یک ساعت از زمان حضور در شبکه های اجتماعی هم می تواند حال روحی افراد را بهتر کند.

کارشناسان می گویند تلفن های هوشمند، به ویژه شبکه های اجتماعی، به گونه ای طراحی شده اند که کاربران را برای مدت طولانی درگیر نگه دارند. ویژگی اسکرول بی نهایت در بسیاری از شبکه های اجتماعی نمونه ای از همین طراحی است؛ قابلیتی که باعث می شود کاربران بدون توقف به دیدن محتوا ادامه دهند. برخی دادگاه ها در آمریکا حتی این طراحی را عمداً اعتیادآور توصیف کرده اند.

در نتیجه، بسیاری از افراد بدون آنکه متوجه شوند، ساعت های طولانی از روز خود را صرف مرور محتواهایی می کنند که اغلب نه آرامش بخش و نه مفید هستند. پژوهشگران معتقدند یکی از دلایل بهبود سریع حال روحی پس از کاهش استفاده از گوشی، این است که افراد زمان آزادشده را صرف فعالیت های واقعی تر و مفیدتر می کنند؛ فعالیت هایی مثل صحبت با دیگران، پیاده روی یا استراحت ذهنی.

یکی از یافته های جالب این پژوهش آن بود که شرکت کنندگان همچنان می توانستند از اینترنت یا شبکه های اجتماعی روی رایانه استفاده کنند. با این حال، تأثیر منفی بیشتر به استفاده از گوشی هوشمند مربوط بود.

دانشمندان می گویند دلیل این موضوع احتمالاً دسترسی دائمی و لحظه ای تلفن همراه است. گوشی همیشه کنار ماست؛ در رختخواب، محل کار، هنگام غذا خوردن و حتی در جمع های دوستانه. همین حضور دائمی باعث می شود ذهن فرصت استراحت پیدا نکند.

پژوهشگران و روان شناسان بر اساس نتایج این تحقیق، چند راهکار ساده پیشنهاد می کنند که می تواند بدون ایجاد فشار زیاد، استفاده از گوشی را کاهش دهد و احساس شادی را بیشتر کند.

بیشتر تلفن های هوشمند امروزی بخشی برای ثبت میزان استفاده از اپلیکیشن ها دارند. این قابلیت نشان می دهد هر روز چه مقدار زمان صرف اینستاگرام، تیک تاک، یوتیوب یا دیگر برنامه ها شده است.

افراد می توانند محدودیت زمانی تعیین کنند تا پس از مثلاً 40 دقیقه استفاده از یک اپلیکیشن، هشدار دریافت کنند. همین آگاهی ساده گاهی کافی است تا افراد ناخودآگاه زمان کمتری را در شبکه های اجتماعی سپری کنند.

شاید عجیب به نظر برسد، اما حذف رنگ ها از صفحه گوشی می تواند استفاده از آن را کمتر کند. بسیاری از کاربران می گویند وقتی صفحه نمایش سیاه وسفید می شود، شبکه های اجتماعی و ویدئوها جذابیت کمتری پیدا می کنند.

برخی تلفن های همراه حتی امکان زمان بندی دارند تا مثلاً از ساعت مشخصی در شب، صفحه گوشی به طور خودکار سیاه وسفید شود. این تغییر کوچک می تواند بدون نیاز به تصمیم گیری سخت، میزان وابستگی به تلفن همراه را کاهش دهد.

شاید مهم ترین نکته همین باشد: وقتی گوشی کنار گذاشته می شود، فضای بیشتری برای تجربه های واقعی زندگی ایجاد می شود. پژوهشگران می گویند افرادی که زمان کمتری را صرف تلفن همراه می کنند، بیشتر با اطرافیان صحبت می کنند، تحرک بیشتری دارند و زمان بیشتری را در فضای بیرون می گذرانند.

حتی یک گفت وگوی کوتاه با همکاران، تماس با یک دوست یا پیاده روی چند دقیقه ای در طبیعت می تواند اثر مثبتی بر روحیه داشته باشد. تحقیقات مختلف نشان داده اند بودن در فضای سبز، دیدن درختان یا قدم زدن در پارک می تواند استرس را کاهش داده و احساس آرامش را افزایش دهد.

یکی از نتایج قابل توجه این پژوهش، بهبود کیفیت خواب در افرادی بود که استفاده از شبکه های اجتماعی را کاهش داده بودند. نور آبی صفحه نمایش تلفن همراه می تواند تولید ملاتونین، هورمون تنظیم کننده خواب، را مختل کند.

علاوه بر آن، محتوای شبکه های اجتماعی نیز ذهن را بیش از حد فعال نگه می دارد و باعث می شود مغز دیرتر وارد حالت آرامش شود. به همین دلیل، کاهش استفاده از گوشی به ویژه در ساعات پایانی شب می تواند خواب عمیق تر و آرام تری ایجاد کند.

کارشناسان تأکید می کنند هدف این نیست که افراد کاملاً تلفن همراه را کنار بگذارند. در دنیای امروز چنین چیزی برای بسیاری از مردم ممکن نیست. نکته اصلی، ایجاد تعادل است؛ اینکه فناوری به ابزار زندگی تبدیل شود، نه مرکز آن.

پژوهش هاروارد نشان می دهد حتی تغییرات کوچک هم می توانند تأثیر بزرگی بر سلامت روان داشته باشند. کاهش زمان حضور در شبکه های اجتماعی، خاموش کردن گوشی برای یک یا دو ساعت یا اختصاص دادن بخشی از روز به فعالیت های بدون صفحه نمایش، همگی می توانند حال روحی افراد را بهتر کنند.

در نهایت، این تحقیق یک پیام ساده اما مهم دارد: برای احساس آرامش بیشتر، لازم نیست زندگی دیجیتال خود را نابود کنید. حتی چند قدم کوچک می تواند تفاوتی واقعی ایجاد کند.

گاهی فقط کنار گذاشتن گوشی، نگاه کردن به اطراف، صحبت با اطرافیان یا چند دقیقه قدم زدن در هوای آزاد، همان چیزی است که ذهن خسته ما به آن نیاز دارد.

منبع: فرارو