فرارو- خوانندگانی که برای دیدن نسخه سینمایی جدید سراغ شاهکار امیلی برونته رفته اند، حالا از کاهش تمرکز، تغییر عادت های مطالعه و چالش های زبان قرن نوزدهمی می گویند.

به نقل از تودی، با نزدیک شدن به اکران نسخه جدید بلندی های بادگیر به کارگردانی امرالد فنل، موجی از مخاطبان در شبکه های اجتماعی تصمیم گرفته اند بار دیگر به سراغ رمان کلاسیک بلندی های بادگیر نوشته امیلی برونته بروند؛ اما این بازگشت نوستالژیک برای بسیاری آن طور که انتظار داشتند پیش نرفته است. آن ها می گویند خواندن اثری که زمانی در دوران مدرسه یا دانشگاه با اشتیاق ورق می زدند، حالا به تجربه ای دشوار و حتی فرساینده تبدیل شده است.

در هفته های اخیر، کاربران پلتفرم تیک تاک، به ویژه در جامعه موسوم به بوک تاک ، ویدئوهای متعددی منتشر کرده اند که در آن ها از تلاش خود برای بازخوانی این رمان قرن نوزدهمی می گویند. برخی با لحنی طنزآمیز اعتراف می کنند که پس از چند صفحه نیاز به استراحت ذهنی دارند و برخی دیگر صریح تر از کاهش تمرکز و حوصله خود نسبت به گذشته سخن می گویند.

مری اسکینر، اینفلوئنسر فعال در حوزه کتاب، در یکی از این ویدئوها می گوید تصمیم گرفته پیش از اکران فیلم جدید، بار دیگر بلندی های بادگیر را بخواند؛ اما خیلی زود متوجه شده که این بار کار به مراتب سخت تر است. او با اشاره ای کنایه آمیز به مدرک تحصیلی اش در رشته ادبیات انگلیسی می گوید ذهن امروز او با ذهن سال های دانشگاه تفاوت دارد. به گفته او، در شش ماه گذشته تقریباً هیچ کتابی جز آثار راحت خوان نخوانده و حالا متنی با نثر فشرده و ساختار پیچیده برایش چالش برانگیز شده است.

این تجربه محدود به یک نفر نیست. کاربران دیگری نیز نوشته اند که با وجود علاقه به داستان و کنجکاوی برای دیدن اقتباس سینمایی، برای پیشروی در متن اصلی با مشکل روبه رو شده اند. برخی حتی به سراغ نسخه هایی رفته اند که رمان را به انگلیسی امروزی بازنویسی کرده اند تا فهم آن ساده تر شود. یکی از کاربران می گوید: لازم دارم دقیق بفهمم چه می خوانم ؛ جمله ای که به خوبی فاصله زبانی میان مخاطب امروز و نثر قرن نوزدهم را نشان می دهد.

بلندی های بادگیر نخستین بار در سال 1847 و با نام مستعار الیس بل منتشر شد؛ نامی که امیلی برونته برای پنهان کردن هویت زنانه خود برگزیده بود. داستان درباره رابطه ای پیچیده و وسواس گونه میان کاترین ارنشاو و هیتکلیف است؛ پسری یتیم که پدر کاترین او را به خانه خود در یورکشایر می آورد. این پیوند عاطفی که با عشق، نفرت، انتقام و رنج درهم تنیده است، در زمان انتشار کتاب بسیاری از مخاطبان را شوکه کرد. فضای تیره، خشونت عاطفی و شخصیت هایی که به سختی می توان آن ها را قهرمان نامید، با معیارهای اخلاقی قرن نوزدهم همخوانی نداشت. با این حال، در گذر زمان، این رمان به یکی از آثار ماندگار ادبیات انگلیسی تبدیل شد و جایگاهی ثابت در برنامه های درسی مدارس و دانشگاه ها پیدا کرد.

رز مری هسکل، استاد ادبیات انگلیسی در دانشگاه ایلان و متخصص ادبیات بریتانیا، معتقد است جذابیت ماندگار این اثر از جسارت آن ناشی می شود. به گفته او، کتاب سرشار از صحنه های خشونت، بی رحمی و خونریزی است که در کنار عشقی پرشور و به ظاهر فنا ناپذیر قرار می گیرد. همین تضاد شدید میان تاریکی و شور عاطفی، مخاطب را درگیر می کند. او می گوید این رمان به نوعی میل پنهان انسان برای مواجهه با ترس و وحشت را ارضا می کند؛ میلی که شاید در زندگی روزمره سرکوب شود، اما در قالب ادبیات امکان تجربه ای امن پیدا می کند.

با این حال، خوانندگان امروز با موانعی روبه رو هستند که هم به تغییرات فرهنگی مربوط می شود و هم به تحولات زبانی. اسکینر معتقد است عادت به دوم اسکرولینگ یا همان پرسه زنی بی پایان در شبکه های اجتماعی و مصرف محتوای کوتاه، تمرکز او را کاهش داده است. او می گوید سال ها خواندن رمان های معمایی مدرن، عاشقانه ها و فانتزی های پرکشش اما ساده، در کنار دنبال کردن محتوای کوتاه آنلاین که پاداش فوری و سریع می دهد، باعث شده صبر و حوصله لازم برای مواجهه با متنی پیچیده تر را از دست بدهد.

در مقابل، هسکل تأکید می کند که همه چیز را نباید به شبکه های اجتماعی نسبت داد. به گفته او، زبان همواره در حال تغییر است و شیوه نوشتن و صحبت کردن مردم نسبت به 170 سال پیش تفاوت چشمگیری دارد. واژگان قدیمی، ساختارهای نحوی طولانی و فشرده، و حتی لهجه یورکشایری برخی شخصیت ها، خواندن متن را برای مخاطب امروزی دشوارتر می کند. بنابراین بخشی از این چالش، طبیعی و ناشی از فاصله تاریخی است.

ویرجینیا رادماخر، استاد مطالعات ادبی و فرهنگی و رییس بخش هنر و علوم انسانی در کالج بابسون، به نکته دیگری اشاره می کند: ساختار روایی پیچیده رمان. بلندی های بادگیر با چند راوی مختلف روایت می شود و بخشی از داستان در قالب نامه ها پیش می رود. افزون بر این، راویان کتاب چندان قابل اعتماد نیستند. خواننده نمی تواند مطمئن باشد آنچه درباره شخصیت ها می شنود، بازتابی دقیق از واقعیت است. همین چندلایگی روایی و بازی با زاویه دید، نیازمند دقت و تمرکز بیشتری است.

در واکنش به این دشواری ها، کاربران بوک تاک به تولید محتواهای آموزشی روی آورده اند. برخی توصیه می کنند هنگام خواندن، واژه های ناآشنا و خطوط داستانی را هم زمان جست وجو کنید. برخی دیگر پیشنهاد می دهند متن را با صدای بلند و حتی با تقلید لهجه بریتانیایی بخوانید تا ریتم و موسیقی جمله ها بهتر درک شود. ویدئوهایی نیز منتشر شده که به خوانندگان تازه کار هشدار می دهد در فصل های ابتدایی به کدام جزییات توجه کنند؛ جزییاتی که بعدتر درک گره های اصلی داستان را آسان تر می کند.

هسکل برای کسانی که قصد دارند به سراغ آثار کلاسیک بروند، توصیه ای ساده دارد: پشتکار داشته باشید. او پیشنهاد می کند خواندن کتاب را با تماشای اقتباس های سینمایی یا تلویزیونی همراه کنید تا تصویرسازی ذهنی آسان تر شود. او می گوید: در نهایت باید ادامه دهید و تسلیم نشوید؛ هرچه جلوتر بروید، متن روان تر می شود.

شاید بازخوانی بلندی های بادگیر در عصر شبکه های اجتماعی آزمونی برای سنجش میزان تمرکز نسل امروز باشد؛ اما هم زمان فرصتی است برای بازگشت به متنی که با وجود گذشت نزدیک به دو قرن، همچنان درباره عشق، رنج و پیچیدگی های روح انسان حرف می زند. اگرچه برخی خوانندگان امروز برای عبور از صفحات آن به راهنما و استراحت های کوتاه نیاز دارند، اما به نظر می رسد همین چالش بخشی از ارزش تجربه خواندن یک کلاسیک ادبی باشد. تجربه ای که نه با شتاب، بلکه با تأمل و صبر به ثمر می رسد.