غلاف های جنگ الکترونیک Angry Kitten (بچه گربه خشمگین) که توسط مؤسسه تحقیقاتی فناوری جورجیا (GTRI) توسعه یافته، علاوه بر آنکه یک ابزار دفاعی برای محافظت از هواگردها در برابر رادارهای دشمن محسوب می شود، به نوعی نشانه ای از گذار از سخت افزارهای غیرقابل تغییر به سمت معماری های نرم افزار محور و مبتنی بر هوش مصنوعی است.

ایده پروژه در اوایل دهه 2010 آغاز شد. در آن زمان، محققان GTRI متوجه شدند که سامانه های جنگ الکترونیک موجود، به دلیل وابستگی شدید به سخت افزارهای خاص، در برابر رادارهای نرم افزارمحور دشمن که به سرعت تغییر امضا می دهند، کارایی خود را ازدست داده اند.

به همین خاطر بچه گربه خشمگین، در ابتدا به عنوان یک ابزار آموزشی برای اسکادران های متخاصم طراحی شد تا نقش نیروهای قرمز را در رزمایش ها ایفا کرده و با شبیه سازی دقیق سیگنال های پارازیت دشمن، نیروهای خودی را به چالش بکشد.

تحول اساسی آنجایی بود که کارایی این سیستم در تمرینات نظامی آن قدر خیره کننده بود که نیروهای خودی درخواست کردند تا این سیستم در مأموریت های واقعی هم مورداستفاده قرار بگیرد. مارک کلی، ژنرال بازنشسته و فرمانده سابق فرماندهی نبرد هوایی آمریکا در سال 2022 به این نکته اشاره کرد که گربه خشمگین در ابتدا یک ابزار آموزشی بود ولی ناگهان به سیستمی تبدیل شد که نیروهای عملیاتی به شدت به آن نیاز داشتند.

دوره گذار از یک بستر آزمایشی به یک سامانه رزمی، تحت برنامه سیستم رزمی بچه گربه خشمگین (AKCS) و با بودجه حدوداً 64 میلیون دلاری صورت گرفت و تمرکز اصلی بر توسعه پروتوتایپ هایی برای جنگنده های نسل چهارم و پنجم با قابلیت برنامه ریزی مجدد سریع بود.

چیزی که گربه خشمگین را از سیستم های سنتی و قدیمی مثل AN/ALQ-184 متمایز می کند، بهره گیری از فناوری حافظه فرکانس رادیویی دیجیتال (DRFM) و رادیوهای نرم افزارمحور (SDR) است.

سامانه های کلاسیک، معمولاً با تولید نویز گسترده در رادار دشمن اختلال ایجاد می کردند؛ اما این کار باعث افشای موقعیت هواگرد پارازیت کننده می شد؛ اما در سیستم گربه خشمگین، سیگنال رادار دشمن با استفاده از DRFM دریافت، دیجیتالی و ذخیره می شود.

در ادامه این سامانه می تواند با فرآیندی به نام فریب (Spoofing)، سیگنال ذخیره شده را دست کاری کرده و نسخه تغییریافته آن را به سمت رادار دشمن بازگرداند. بدین ترتیب رادار دشمن موقعیت های کاذب، سرعت های غیرواقعی یا اهداف متعددی را مشاهده می کند و این گونه، قدرت تصمیم گیری از اپراتور پدافند سلب خواهد شد.

در این ساختار از قطعات الکترونیکی تجاری (COTS) استفاده می شود که علاوه بر کاهش هزینه ها، امکان جایگزینی سریع قطعات با تکنولوژی های جدید فراهم خواهد بود.

درعین حال برخی شرکت ها هم به تولید فیلترهای پیشرفته می پردازند که این ماژول ها با تقسیم طیف پهن باند به باندهای باریک تر، دقت شناسایی سیگنال را افزایش داده و از تداخل سیستم با رادارهای خودی جلوگیری می کنند. همین ویژگی ها و یکپارچگی سخت افزاری و نرم افزاری، باعث شده تا گربه خشمگین تبدیل به یک جنگجوی الکترونیک شود که علاوه بر دفاع کردن، با تحلیل محیط، به سیستم های شناسایی دشمن حمله می کند.

مفهوم جنگ الکترونیک شناختی قلب تپنده گربه خشمگین است.در جنگ های مدرن، تهدیدهای راداری به صورت نرم افزاری کنترل می شوند و بدین ترتیب امکان تغییر پارامترها در کسری از ثانیه وجود دارد تا بتوانند از شناسایی شدن توسط سیستم های پارازیت سنتی درامان بمانند. در چنین شرایطی، سیستم های قدیمی فلج می شوند؛ چرا که به روزرسانی شان در حالت عادی هفته ها یا ماه ها طول می کشد.

گربه خشمگین با بهره گیری از الگوریتم های یادگیری ماشین، این چرخه را به صورت خودکار و در چند لحظه طی می کند. این فرآیند شامل سه مرحله کلیدی است:

این قابلیت مخصوصاً برای جنگنده های تک سرنشینی مثل F-16 حیاتی است. چرا که در این جنگنده ها، خلبان فرصت ندارد که به صورت دستی تنظیمات جنگ الکترونیک را انجام دهد و سیستم گربه خشمگین این امکان را برای خلبان فراهم می کند که تمرکزش را بر مدیریت مأموریت و شلیک تسلیحات قرار داده و این سیستم به صورت هوشمند از او در برابر تهدیدهای نامریی محافظت می کند.

یکی از بزرگ ترین موفقیت های گربه خشمگین در ارزیابی های عملیاتی سال 2022، اثبات توانایی به روزرسانی نرم افزاری بین پروازها بود. در طول یک دوره تست دو هفته ای، مهندسان موفق شدند تا فایل های داده مأموریت را هر شب بر اساس مشاهدات تهدیدها در پروازهای همان روز به روزرسانی کنند.

این فرآیند که در سیستم های قدیمی غیرممکن بود، به لطف استفاده از زبان توصیف تکنیک و کدهای برنامه نویسی متن باز میسر شده است. چنین ویژگی ای این امکان را برای نیروهای هوایی فراهم می کند تا در یک نبرد واقعی، هرروز تاکتیک های جنگ الکترونیکشان را براساس آنچه دشمن در میدان جنگ به کار گرفته، بهینه سازی کنند و همین باعث افزایش عمر مفید بدنه هواپیماها خواهد شد. چرا که برای مقابله با تهدیدهای جدید نیازی به بازگشت به کارخانه برای تغییرات سخت افزاری سنگین نخواهد بود و این کار تنها با یک آپدیت نرم افزاری، امکان پذیر است.

تطبیق پذیری گربه خشمگین، یکی از نقاط قوت اصلی اش در دکترین جنگ های شبکه-محور است.

البته این سیستم در ابتدا با بدنه استاندارد AN/ALQ-167 برای جنگنده های F-16 ساخته شد ولی حالا می توان آن را بر روی پلتفرم های مختلفی نصب کرد. ازجمله این پلتفرم ها می توان به این موارد اشاره کرد:

استفاده از سیستم گربه خشمگین، جنگنده های F-16CJ که متخصص سرکوب پدافند هوایی دشمن (SEAD) هستند را به یک جنگجوی الکترونیک تبدیل می کند. این جنگنده ها معمولاً با خطرناک ترین رادارهای دشمن درگیر می شوند تا مسیر را برای سایر هواپیماها باز کنند و گربه خشمگین با فراهم کردن یک لایه دفاعی فعال، زمان قرارگیری جنگنده در معرض رادار دشمن را کاهش داده و به خلبان اجازه می دهد تا با اطمینان بیشتری موشک های ضد رادار HARM را شلیک کند.

در سال 2023 و با ادغام سیستم گربه خشمگین با پهپاد ریپر، پتانسیل های جدیدی در جنگ های نامتقارن ایجاد شد. یک پهپاد ریپر با 15 ساعت مداومت پروازی می تواند به عنوان یک ایستگاه پارازیت مداوم در منطقه عمل کرده و با ایجاد نویز هوشمند، برنامه ریزی های پدافندی دشمن را برای مدت طولانی مختل نماید. این کار نه تنها باعث افزایش بقای پهپاد می شود، بلکه به عنوان یک نیروی پشتیبان برای هواپیماهای سرنشین دار عمل می کند.

تست های انجام شده بر روی HC-130J از یک تفاوت جدی در نحوه استفاده از گربه خشمگین خبر می دهد. در هواپیماهای بزرگ تر که فضای کافی برای حضور مهندسان جنگ الکترونیک وجود دارد، می توان تکنیک های پارازیت را در حین پرواز و به صورت دستی تغییر داد. درعین حال تلاش هایی هم برای مجهز کردن تانکرهای KC-135 و KC-46 به این سیستم در جریان است تا از این سیستم در برابر موشک های دوربرد زمین به هوا محافظت شود.

گربه خشمگین برروی هواپیمای HC-130J

سیستم گربه خشمگین علاوه بر نقش هجومی، به عنوان یک جاروبرقی اطلاعاتی عمل می کند. فناوری DRFM به این سیستم اجازه می دهد تا امضاهای راداری جدید دشمن را ثبت کرده و برای تحلیل های آینده ذخیره کند.

این داده ها سپس برای بهبود الگوریتم های هوش مصنوعی و طراحی تاکتیک های جدید به کار گرفته خواهند شد و بدین ترتیب، هر پرواز گربه خشمگین، باعث هوشمندتر شدن کل شبکه جنگ الکترونیک می شود.