فرارو- تفاوت سکه بانکی و غیربانکی گاهی برای صراف ها هم دشوار است.

به گزارش فرارو؛ سکه بانکی توسط بانک مرکزی ضرب می شود اما سکه ای که این ویژگی را نداشته باشد اصطلاحا سکه غیربانکی به حساب می آید. به همین خاطر تفاوت سکه بانکی و غیربانکی در آیتم هایی مثل عیار و وزن و کیفیت ضرب خودنمایی می کند. اگر تا الان سکه غیربانکی فروخته باشید، احتمالا می دانید فروش این سکه ها به راحتی سکه های غیربانکی نیست. قیمت سکه غیربانکی معمولا 10 تا 20 درصد زیر قیمت سکه بانکی اعلام می شود.

عیار طلا مهم ترین فاکتور در تعیین ارزش واقعی یک سکه است. تمام سکه بانکی که توسط بانک مرکزی ضرب می شود، با عیار 22 یعنی خلوص 900 از هزار است. بانک مرکزی با استفاده از شمش های استاندارد و آزمایشگاه های پیشرفته، کوچک ترین انحرافی در عیار را مسدود می کند. اما کارگاه های ضرب سکه که سکه های غیربانکی روانه بازار می کنند، گاهی برای برای افزایش حاشیه سود از طلای آب شده با ناخالصی بالا استفاده می کنند.

عیار سکه های غیربانکی معمولا پایین تر از حد استاندارد است و در آزمایش های عیارسنجی که به ری گیری معروف هستند، اعدادی مانند 20، 19 و حتی پایین تر را نشان می دهند. از همه بدتر اینکه گاهی برای فریب خریدار، فقط لایه رویی سکه را با طلای باکیفیت آبکاری می کنند و مغز سکه از فلزات ارزان تر یا طلایی با عیار پایین تشکیل می شود.

بانک مرکزی برای ضرب سکه ها از دستگاه های دقیق وزنی در حد هزارم گرم استفاده می کند. طبق استاندارد، وزن یک سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم یا جدید دقیقا 8.133 گرم، نیم سکه 4.066 گرم، ربع سکه 2.033 گرم و سکه گرمی 1.01 گرم است. این اوزان در تمامی سکه های بانکی بدون هیچ خطایی ثابت خواهد بود.

سکه های غیربانکی اما به دلیل استفاده از قالب های دستی و ابزارهای ابتدایی، نمی توانند به این دقت وزنی بی نقص داشته باشند. گاهی ممکن است وزن سکه غیربانکی چند سوت تا چند دهم گرم کمتر از استاندارد بانکی باشد. قرار دادن این سکه ها روی ترازوهای حساس طلافروشی، یکی از سریع ترین راه ها برای تشخیص بانکی یا غیربانکی بودن است.

تشخیص سکه بانکی و غیربانکی از روی کیفیت ضرب و ظاهر گاهی حتی برای صرافان باتجربه نیز سخت است. تشخیص درست ممکن است نیاز به گذراندن دوره های آموزشی و تخصصی سکه شناسی داشته باشد.

دستگاه های ضرب بانک مرکزی، فشار بسیار بالایی را بر فلز وارد می کنند که باعث می شود نقش روی سکه، مثل تصویر بارگاه امام رضا یا آجرچینی های روی طرح، با وضوح و برجستگی کامل و سه بعدی ثبت شوند. کنگره ها یا همان شیارهای دور سکه بانکی به شمل کاملا منظم طراحی می شوند. در سکه های غیربانکی اما به دلیل ضعف دستگاه های پرس طرح ها تخت و تار می شوند.

خیلی ها تصور می کنند، بسته بندی هولوگرام دار یا همان وکیوم ضامن بانکی بودن و اصالت سکه است. با وجود اینکه صرافی های معتبر سکه های بانکی خود را با وکیوم اختصاصی، هولوگرام امنیتی و آدرس واحد صنفی عرضه می کنند اما وکیوم هیچوقت معیار مهم و قابل اتکایی نیست و مثل آب خوردن وکیوم را جعل می کنند. سودجوها، دستگاه های پرس وکیوم و چاپ هولوگرام دارند و کارت صرافی های معتبر را هم کپی می کنند.

گذاشتن سکه غیربانکی در وکیوم تقلبی کار سختی نیست. به خاطر همین خود سکه و ویژگی های فیزیکی آن مهم است و در موارد مشکوک، سکه باید از وکیوم خارج شده و به شکل مستقیم بررسی شود.

سکه های بانکی همانند پول نقد عمل می کنند. شما هر موقع و در هر شهر و نقطه ای می توانید سکه بانکی خود را به صرافی ها یا طلافروشی ها ببرید و در کمتر از چند دقیقه پول فروش آن را دریافت کنید. چون تقاضا برای سکه بانکی همیشه بالاست. اما سکه غیربانکی به شدت با مشکل فروش روبه رو است.

طلافروشان و صرافان مجاز معمولا تمایلی به خرید سکه های غیربانکی ندارند. اگر هم خریداری پیدا شود، پروسه فروش با فروش سکه بانکی تفاوت دارد. در این حالت صراف ها سکه را از شما تحویل می گیرند و برای ری گیری به آزمایشگاه می برند. دست آخر هم با قیمتی زیر قیمت بازار به خرید سکه از شما تمایل نشان می دهند.

سکه بانکی حباب دارد. یعنی به خاطر تقاضای بالا و اعتبار، قیمت سکه بانکی از ارزش واقعی و طلای به کار رفته در آن ها بیشتر است. سکه غیربانکی اما هیچ حباب و ارزش دیگری ندارد و فقط به عنوان طلای خام یا طلای آب شده معامله می شود. این یعنی تمام حباب سکه به شکل کامل از بین می رود.

علاوه بر از بین رفتن حباب به خاطر ریسک پایین بودن عیار، قیمت سکه غیربانکی را با کسر درصدهای سنگین محاسبه می کنند. در بازار سکه غیربانکی را معمولا بین 10 تا 20 درصد زیر قیمت سکه بانکی می خرند که ضرر سنگینی را به فروشنده تحمیل می کند.