پژوهشگران نشان داده اند که می توانند تا حدی بر خواب های افراد کنترل داشته باشند؛ آن ها موضوعی را که به طور مداوم در ژانرهای علمی تخیلی و وحشت بررسی شده است، از کتاب های داستان به آزمایشگاه منتقل کرده اند.

به گزارش ایسنا، برخلاف تصورات خیال پردازانه تر درباره کنترل رؤیا، پژوهشگران دانشگاه نورث وسترن (NU) علاقه مند بودند بررسی کنند آیا می توانند از رؤیاها برای تقویت این ایده استفاده کنند که خوابیدن با یک مسئله می تواند به حل آن کمک کند یا خیر.

به نقل از نیواطلس، آن ها 20 نفر را که در رؤیای شفاف (lucid dreaming) تجربه داشتند یعنی توانایی تشخیص اینکه در حال خواب دیدن هستند را داشتند و گاهی می توانستند کنترل آنچه در خواب رخ می دهد را به دست بگیرند، استخدام کردند. یک مطالعه مرتبط با رؤیا که این ماه منتشر شد، نشان داد رؤیاهای شفاف ممکن است در درمان سلامت روان برای شرایطی مانند اختلال استرس پس از حادثه و بیماری پارکینسون مفید باشند. پژوهش های پیشین با مشارکت محققان دانشگاه نورث وسترن و سایر مؤسسات نیز نشان داده بود که نوع ساده ای از ارتباط میان رؤیابین های شفاف و مجریان آزمایش ممکن است.

در این مطالعه، شرکت کنندگان حدود دو ساعت پیش از خوابیدن در محل حضور یافتند و مجموعه ای از معماهای فکری (brain-teaser puzzles) به آن ها داده شد که هر بار سه دقیقه روی آن کار می کردند. در طول هر معمای ارائه شده، شرکت کنندگان یک موسیقی متن منحصربه فرد را می شنیدند که همراه با نام همان معما به صورت تکرارشونده پخش می شد. داوطلبان به کار روی معماها ادامه دادند تا زمانی که چهار معمای حل نشده به دست می آمد.

در مرحله بعد، از همه خواسته شد به رختخواب بروند. بر اساس پایش چندحسگری، پژوهشگران سپس در مرحله خواب REM (مخفف حرکات سریع چشم)، موسیقی متن مربوط به دو مورد از چهار معمای حل نشده را برای شرکت کنندگان پخش کردند؛ با این امید که رؤیاها را به سمت یادآوری آن مسئله و احتمالا یافتن راه حل هدایت کنند.

نتایج نشان داد 75 درصد از شرکت کنندگان حداقل یک رؤیا را گزارش کردند که با یکی از معماهای حل نشده مرتبط بود. علاوه بر این، معماهایی که نشانه صوتی دریافت کرده و در رؤیاها گنجانده شده بودند، با نرخ 42 درصد یا در صبح روز بعد یا در زمانی پس از آن حل شدند؛ در حالی که معماهایی که نشانه گذاری نشده بودند، تنها نرخ حل 17 درصدی داشتند.

علاوه بر کمک به شرکت کنندگان برای حل معماها، نشانه های موسیقایی بر جنبه های دیگر رؤیاهای آن ها نیز تأثیر گذاشت.

کارن کُنکولی (Karen Konkoly)، نویسنده اصلی مطالعه، می گوید: حتی بدون دیدن رؤیای شفاف، یکی از رؤیابین ها از یک شخصیت در خواب خواست تا در حل معمایی که ما نشانه گذاری کرده بودیم، به او کمک کند. فرد دیگری با معمای درختان نشانه گذاری شده بود و با رؤیای قدم زدن در یک جنگل از خواب بیدار شد. رؤیابین دیگری با معمایی درباره جنگل ها نشانه گذاری شده بود و از خوابی بیدار شد که در آن در حال ماهیگیری در جنگل بود و به همان معما فکر می کرد. این نمونه ها برای ما جذاب بودند، زیرا نشان می دادند رؤیابین ها می توانند دستورالعمل ها را دنبال کنند و حتی بدون داشتن رؤیای شفاف، رؤیاها می توانند تحت تأثیر صداها در هنگام خواب قرار بگیرند.

پژوهشگران می گویند یکی از محدودیت های این مطالعه آن است که بخشی از نتایج مربوط به حل مسئله ممکن است به دلیل پردازش شناختی پس از بیدار شدن رخ داده باشد، نه صرفا چیزی که در خود رؤیا به صورت مشخص حل شده باشد. به همین دلیل، آن ها می گویند مطالعات آینده باید طوری طراحی شوند که حل مسئله بلافاصله پس از فازهای خواب REM آزمایش شود یا حتی از طریق ارتباط مستقیم با شرکت کنندگان در حالی که هنوز در حال رؤیا دیدن هستند، بررسی شود. آن ها همچنین در نظر دارند پژوهش های آینده را فراتر از تأثیر رؤیا بر حل معما گسترش دهند و به جنبه های دیگری از رؤیا مانند یادگیری تعمیم یافته یا تنظیم هیجان بپردازند.