پرتاب موشک از طریق پهپاد، یکی از ایده های جذابی است که سال هاست موردتوجه کمپانی های تولید جنگ افزار قرار دارد. حالا شرکت جنرال اتمیکس پهپاد لانگ شات را توسعه داده که از هوا پرتاب می شود.

پهپاد لانگ شات که با نام تجاری X-68A شناخته می شود، قرار است اولین بار توسط یک جنگنده F-15 به آسمان برده شود. مسئولان در نظر دارند تا به بررسی این موضوع بپردازند که یک هواپیمای بدون سرنشین با قابلیت شلیک موشک های هوابه هوا چطور می تواند برد را افزایش داده و آسیب پذیری پلتفرم پرتاب کننده را در میان سایر مزایا، کاهش دهد.

DARPA، آژانس پروژه های پژوهشی پیشرفته دفاعی آمریکا که رهبری این برنامه را بر عهده دارد حالا جزییات جدیدی دراین باره ارائه کرده است. طبق گفته آن ها بخش هایی از نیروی هوایی، نیروی دریایی، ارتش و ناسا هم در این پروژه مشارکت دارند.

آن ها در سال 2023 طرح جنرال اتمیکس را برای توسعه این ایده انتخاب کردند و در ابتدا امیدوار بودند که این هواپیمای بدون سرنشین اولین پروازش را قبل از پایان آن سال انجام دهد ولی هدف فعلی شروع آزمایش های پروازی، قبل از پایان سال 2026 است.

طرح کلی ارائه شده از لانگ شات، شبیه به یک موشک کروز است، با بدنه ای کشیده و دماغه زاویه دار.

بال های اصلی این پهپاد با پس گرایی معکوس در نزدیکی انتهای بدنه طراحی شده اند و کاناردهای کوچک در جلوی آن دیده می شوند که هر دو بعد از پرتاب، به وضعیت عملیاتی برمیگردند.

پیکربندی آن دارای دم دوقلوی V-شکل معکوس و یک تیغه عمودی است که کمی از پشت ورودی هوای موتور که در بالا نصب شده، بیرون زده است.

پهپاد X-68A از یک موتور توربوجت Williams WJ38-15 نیرو می گیرد که استفاده از این موتور احتمالا به حداکثر سرعت زیرصوت بالا برای لانگ شات اشاره دارد. این موتور در موشک کروز هواپرتاب آلمانی-سوئدی Taurus KEPD 350 که طرحی در کلاس 3000 پوند با حداکثر سرعت اعلام شده 0.95 ماخ است، مورد استفاده قرار گرفته است.

جالب اینجاست که دست کم حالا و در مرحله آزمایش و آموزش، امکان بازیابی لانگ شات، با چتر نجات وجود دارد.

اما مارک برینکلی، سخنگوی جنرال اتمیکس دراین باره توضیح داد: لانگ شات برای درگیری طراحی شده و در سناریوهای رزمی، بازیابی آن واقعاً عملی نیست. از سوی دیگر قیمت آن آن قدری منطقی است که ضرورتی برای بازیابی اش حس نمی کنیم. البته در مرحله تست و آموزش، این پهپاد قابل بازیابی است و ما گزینه هایی برای آن داریم.

حالا قرار بر این است که اولین پرتاب آزمایشی زنده پهپاد لانگ شات، از یک جنگنده F-15 (که به دلیل توانایی در حمل محموله های بزرگ و سنگین شهرت دارد)، انجام شود. قبل از این هم در آمریکا و ژاپن از انواع F-15 به عنوان پلتفرم های پرتاب هوایی برای پهپادهای مجهز به موتور جت استفاده شده بود.

رندری از جنگنده F-15 در حال حمل پهپاد لانگ شات

دارپا و جنرال اتمیکس درعین حال مشغول بررسی پتانسیل پرتاب X-68A از محفظه های داخلی بمب افکن ها و درعین حال از هواپیماهای ترابری با استفاده از سیستم مهمات پالت شده Rapid Dragon صحبت کرده اند.

البته می توان با حمل تعداد بیشتری از پهپادهای لانگ شات توسط بمب افکن ها یا هواپیماهای ترابری، این قابلیت ها را تقویت کرد. پلتفرم های پرتاب بزرگ تر می توانند به سرعت بخش خاصی از فضای نبرد را با دارایی های هوابه هوا اشباع کنند و امکان استقرار سریع یک سپر دفاع هوایی موقت را فراهم می کنند. این هواپیماهای بدون سرنشین درعین حال می توانند دفاع محلی بیشتری برای هواپیماهای بزرگ تر و آسیب پذیرتر فراهم ساخته و فقط در صورت نیاز در آن نقش مستقر شوند.

حالا سناریوهای در نظر گرفته شده برای برنامه لانگ شات، بیشتر بر کنترل مستقیم پلتفرم پرتاب متمرکز است.

البته می توان کنترل پهپادها پس از پرتاب را به طور مشابه به صورت محلی یا در فاصله های طولانی تر از طریق قابلیت دیتالینک فراتر از خط دید و یا رله های سیگنال اجرایی کرد.

دراین بین هنوز سؤال های متعددی درباره اینکه استفاده از یک پهپاد مصرفی مثل لانگ شات برای نزدیک تر کردن موشک ها به مناطق درگیری احتمالی و ارائه قابلیت گشت زنی در نبرد واقعی چقدر کارآمد خواهد بود، وجود دارد. یکی از مهم ترین ابهام ها، معادله هزینه در مقایسه با استفاده از پهپادهای پیشرفته تر و قابل استفاده مجدد و یا موشک های دوربردتر نامشخص است.

طبق اعلام دارپا، آزمایش های زمینی و یکپارچه سازی که در جریان است حالا به سمت به کارگیری ایمن و مؤثر X-68A از یک F-15، تأیید صلاحیت پروازی وسیله نقلیه لانگ شات و نمایش توانایی آن در پرتاب ایمن مهمات پیش می رود.