بیژن همدرسی در اعتماد نوشت: در روزگاری که فضای منطقه و جهان آکنده از تنش های سیاسی، تهدیدهای نظامی و فشارهای اقتصادی است، بیش از هر زمان دیگری یک اصل ساده، اما حیاتی باید در دستور کار قرار گیرد: صداقت در گفت وگو با مردم.

تجربه تاریخی نشان داده که در بزنگاه های سخت، ستون اصلی حفظ کشور نه صرفا ساختارهای رسمی، بلکه اعتماد عمومی و همراهی ملت بوده است. تاریخ معاصر ایران نمونه های روشنی از این واقعیت دارد. در دوران جنگ ایران و عراق که در ادبیات رسمی کشور از آن به جنگ تحمیلی یاد می شود، این مردم بودند که با همه سختی ها ایستادند. خانواده هایی که فرزندانشان را به جبهه فرستادند، مردمی که با کمبودها ساختند و جامعه ای که در کنار حاکمیت ایستاد تا کشور از بحرانی سرنوشت ساز عبور کند. آنچه این ایستادگی را ممکن کرد، احساس مشارکت در سرنوشت ملی بود؛ احساسی که تنها در سایه اعتماد شکل می گیرد.

همین تجربه را در بحران های دیگر نیز دیده ایم؛ از زلزله ها و حوادث طبیعی گرفته تا فشارهای سیاسی و اقتصادی. در همه این موقعیت ها، این همیشه مردم بودند که کشور و حاکمیت را در بحران ها کمک کردند. جامعه ایرانی نشان داده است که وقتی پای سرنوشت ملی در میان باشد، از گلایه ها عبور می کند و کنار کشورش می ایستد.

امروز نیز شرایط کم اهمیت تر از آن روزها نیست. ایران اسلامی در وضعیتی قرار گرفته که از یک سو تهدید نظامی و رقابت های منطقه ای، از سوی دیگر فشار اقتصادی و تحریم ها و از طرف دیگر جنگ روایت ها و شایعات در فضای رسانه ای، بر روح و روان جامعه اثر گذاشته است. در چنین فضایی، سکوت یا اطلاع رسانی مبهم، ناخواسته میدان را به شایعه می دهد. بازار شایعه روح و روان ملی را تضعیف می کند و فاصله میان مردم و تصمیم گیران را بیشتر می سازد. واقعیت این است که مردم هر قدر گلایه مند باشند، اما نامحرم نیستند. جامعه ای که بار اصلی بحران ها را تحمل کرده، شایسته آن است که تصویر روشن تری از وضعیت کشور ببیند.

مسوولان باید در اسرع وقت با مردم صحبت کنند؛ نه در قالب جملات کلی، بلکه با توضیح شرایط، تشریح چالش ها و ترسیم افق آینده. گفت وگوی صریح با مردم نه نشانه ضعف، بلکه نشانه اعتماد به بلوغ اجتماعی ملت است. مردم ایران در طول دهه ها نشان داده اند که اگر حقیقت را بشنوند، حتی اگر تلخ باشد، بهتر با آن کنار می آیند تا با ابهام و گمانه زنی. وقتی واقعیت ها بیان شود، جامعه می تواند خود را با شرایط تطبیق بدهد، برای عبور از مشکلات همراهی کند و احساس کند که در تصمیم های بزرگ کشور سهم دارد.

در چنین مقطعی، مهم ترین سرمایه حاکمیت، سرمایه اجتماعی است. سرمایه ای که با صداقت، شفافیت و گفت وگو تقویت می شود و با فاصله گرفتن از مردم آسیب می بیند. امروز شاید بیش از هر زمان دیگری لازم باشد مسوولان به این اصل بازگردند که اداره کشور تنها با تصمیم های پشت درهای بسته ممکن نیست؛ بلکه با مشارکت و اعتماد عمومی است که آینده ساخته می شود. اگر قرار است از این پیچ تاریخی عبور کنیم، باید بار دیگر همان رابطه ای احیا شود که در روزهای سخت گذشته شکل گرفت: رابطه ای مبتنی بر اعتماد و این اعتماد از یک نقطه آغاز می شود؛ گفتن واقعیت ها به مردم و شنیدن صدای آنان.