رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی، در گفت وگو با پادکست اسپانیایی کوپه گفت: گفت وگو میان ایران و آمریکا که ماهیت دوجانبه دارد، سال گذشته آغاز شد و در ژوئن (خردادماه) با جنگ دوازده روزه به شکل نسبتاً ناگهانی قطع شد. بعد هم تلاش کردیم با دشواری، تماس ها را دوباره از سر بگیریم و برقرار کنیم که بعد از به کارگیری سلاح ها کار آسانی نیست.

به گزارش ایرنا، وی اضافه کرد: این روند حالا در جریان است و ما روز دوشنبه و سه شنبه (هفته پیش) گفت وگوهای مهمی در ژنو داشتیم و تلاش می کنیم دقیقاً بندهای توافق را تعریف کنیم. اینکه چه چیزی را راستی آزمایی می کنیم، چگونه انجام می دهیم، با چه دامنه ای، و تلاش می کنیم به توافقی جامع، محکم و استوار برسیم، که مانع از آن شود که یک بار دیگر شاهد استفاده از زور باشیم؛ استفاده ای که به نظر من در این مورد، بسیار گسترده تر، بسیار ویرانگرتر از قبلی خواهد بود و پیامدهای منطقه ای بسیار ملموس تری خواهد داشت.

او در پاسخ به پرسشی درباره فعالیت بازرسان آژانس در ایران بیان داشت: ما همچنان در ایران راستی آزمایی انجام می دهیم. چیزی که نتوانسته ایم انجام دهیم این است که با بازرسان مان دوباره به حساس ترین تاسیسات برگردیم؛ تاسیساتی که بدیهی است هدف حمله قرار گرفتند. منظورم این است که سه محل وجود دارد؛ یکی نطنز، دیگری اصفهان و دیگری فردو. بعضی از آن ها در تونل های زیرزمینی هستند، بسیار حساس اند و جایی بوده اند که مواد در آن انباشته می شد.

مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی اضافه کرد: ما به آن مجموعه برنگشته ایم و این مذاکرات، در کنار موضوعات دیگر، درباره همین هم هست که ما دوباره برگردیم و آن مواد را راستی آزمایی کنیم. فکر می کنم یکی از ستون های مذاکره حول همین می چرخد. البته ستون های دیگری هم هست.

وی درباره تهدیدهای نظامی آمریکا گفت: تصور کنید من که مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی هستم و در این مذاکرات حضور دارم، امروز صبح به شما بگویم دیگر امیدی ندارم. من حق ندارم چنین چیزی بگویم. این یعنی کنار گذاشتن مسئولیت من. ما کاملاً آگاهیم و همه اطلاعات را درباره مانورهای نظامی، از جمله مانورهای ایران، داریم.

گروسی تصریح کرد: کاری که از طرف ما انجام می شود، این است که روی میز توافقی بگذاریم که به اندازه کافی قابل اعتماد باشد تا کسانی که گزینه نظامی را می سنجند به خودشان بگویند می شود به همان نتیجه رسید بدون اینکه آدم ها کشته شوند.

دور تازه مذاکرات هسته ای میان ایران و آمریکا از 17 بهمن 1404 آغاز شده است. این گفت وگوها به صورت غیرمستقیم و با میانجی گری سلطنت عمان جریان دارد. بر اساس گزارش ها دو طرف در دور دوم گفت وگوها که 28 بهمن ماه در ژنو برگزار شد، به پیشرفت هایی دست یافته اند.

در این دور، ایران و ایالات متحده بر سر یک سری اصول راهنما به موافقت کلی رسیدند و روند نزدیک کردن مواضع برای کار روی متن های یک توافق احتمالی وارد مرحله تازه ای شده است.

سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در پایان دور دوم مذاکرات هسته ای گفت که در این نشست ایده های مختلفی مطرح شد و به صورت جدی مورد بحث قرار گرفت و در نهایت بر سر یک سری اصول راهنما توانستیم یک موافقت کلی پیدا کنیم. وی افزود که مسیر گفت وگوها از این پس بر پایه همین اصول دنبال و طرف ها وارد متن یک توافق احتمالی خواهند شد.

گفتنی است، برنامه هسته ای ایران همواره تحت فشارهای سیاسی و اتهامات بی اساس غرب قرار داشته است. پیش از برجام، کشورهای غربی با امنیتی سازی این موضوع، تلاش کردند با ابزار تحریم و تهدید نظامی علیه ایران اقدام کنند، اما بسته شدن پرونده ابعاد احتمالی نظامی (PMD) در سال 1394، این بهانه را از میان برداشت.

ایران پس از امضای توافق هسته ای به تمامی تعهدات خود پایبند ماند، اما آمریکا در سال 1397 به طور یکجانبه از توافق خارج شد و اروپا نیز نتوانست تعهدات خود را اجرا کند. در نتیجه، ایران در چارچوب حقوق برجامی خود، گام هایی در کاهش تعهدات برداشت. مذاکرات احیای برجام در سال 1400 نیز به دلیل تعلل و زیاده خواهی های غرب به نتیجه نرسید و با پایان قطعنامه 2231، عمر 10ساله برجام خاتمه یافت.

با این وجود، ایران به دلیل عضویت در معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای (NPT) و موافقت نامه جامع پادمان به تماس های فنی با آژانس ادامه داده و تأکید کرده است که برای دستیابی به توافقی پایدار و قابل اعتماد که تحریم ها را به صورت تضمین شده لغو کند و مانع از سوءاستفاده در آینده شود، آمادگی دارد.