حجم حمل و نقل ریلی بین روسیه و اتحادیه اروپا به پایین ترین سطح خود از زمان فروپاشی شوروی رسیده است و انتظار می رود این روند در سال 2025 نیز تداوم یافته باشد، هر چند که آمار دقیقی منتشر نشده است.

به گزارش فارس، بر پایه داده های یورواستات و خدمات گمرکی روسیه، آمارهای سه سال گذشته به تجارت ریلی اروپا و روسیه نشان می دهد که از 13.5 میلیون تن در سال 2022 به 5.4 میلیون تن در سال 2023 رسیدیم که کاهش حدود 60 درصدی را نسبت به سال قبل از جنگ در پی دارد، و سال 2024 نیز با سقوطی قابل توجه به حدود 4 میلیون تن رسید.

پیش بینی ها حاکی از تداوم روند منفی برای 2025 است. مقایسه با سال 2021 که قبل از آغاز جنگ بود، نشان می دهد رقم تحویل ها از 22 میلیون تن به شدت کاهش یافته است.

دلیل اصلی این کاهش، به تعویق افتادن یا تغییر مسیر بازار در نتیجه تحریم های اتحادیه اروپا است. بخش عمده ای از محموله هایی که سابقاً از روسیه به اروپا می رسید، اکنون به سمت شرق هدایت می شود و تقاضا برای مسیر چین-اروپا همچنان وجود دارد و برخی شرکت های حمل ونقل روسی با مشکلات جدی مواجه شده اند یا ورشکسته شده اند.

با این وجود، محموله های ترانزیتی همچنان وجود دارد، به ویژه برای کالاهای مصرفی چینی که به اروپا منتقل می شود. حجم سالانه این محموله ها تخمین زده می شود که بین 300 هزار تا 400 هزار TEU (واحد هر کانتینر 20 فوتی) باشد و زمان ترانزیت پنج تا هفت روز برآورد شده است.

اما آینده این خطوط به شدت به تحولات سیاسی و اقتصادی وابسته است. بیستمین بسته تحریم ها، که ممکن است تا 24 فوریه (5 اسفندماه) تصویب شود، انتظار می رود تأثیر قابل توجهی بر محموله های معدنی از جمله کودهای معدنی و در نتیجه بر ترافیک ریلی بین اتحادیه اروپا و روسیه داشته باشد.

در مقابل، تقاضا برای مسیرهای جایگزین مانند کریدور شرق-غرب عبوری از ایران و کریدور رقیب ترانس کاسپین در حال رشد است.

کارشناسان ترانزیت معتقدند که 60 میلیون تن ظرفیت ترانزیت ریلی بین چین و اروپا وجود دارد که کسب سهم 25 درصدی از این بازار، سالانه 1.5 میلیارد دلار به جریان ارزی کشور اضافه می کند که این موضوع، به غیر از مزایای امنیت اقتصادی و هم بندی سیاسی-امنیتی برای مقابله با تحریم های آمریکا است.

بدین منظور، شرکت راه آهن ایران به همراه دستگاه های مسئول باید کریدور شرق-غرب عبوری از ایران را پیش بینی پذیر و قابل اعتماد از نظر زمان و هزینه بکنند.

به عنوان نمونه، شرکت راه آهن حمل کالاهای کریدور چین-اروپا را تضمین زمانی 10 روزه با هزینه تقریبا ثابت بدهد که این کالاها می توانند مسیر سرخس به رازی (مرز ریلی ایران و ترکیه) را طی کنند. در این میان کالاهای صادراتی و وارداتی ایران به کشورهای عضو این کریدور نیز تسهیل می شوند.