فرارو- در چند هفته اخیر اخباری مبنی بر توقیف حداقل چند کشتی نفت کش مربوط به ایران در رسانه ها منتشر شده است. یک نفتکش توسط ارتش آمریکا در اقیانوس هند توقیف شد، کشور هند اخیراً سه نفتکش دیگر را توقیف کرده و پیش از آن ها هم مالزی چند نفتکش که مشغول انتقال نفت کشتی به کشتی بودند را توقیف و سپس با اخذ وثیقه چند ده هزار دلاری آزاد کرد.

به گزارش فرارو، در میان این کشتی ها تا کنون صرفاً ارتباط کشتی های توقیف شده در مالزی به صورت رسمی از سوی سخنگوی وزارت خارجه ایران تکذیب شد. اما چهار توقیف اخیر توسط هند و آمریکا را خبرگزاری فارس به نقل از منبع آگاهی در شرکت نفت تکذیب کرد.

در اخبار مربوط به تکذیب ارتباط نفتکش های توقیف شده با ایران قید شده است که نه کشتی و نه محموله، ارتباطی با ناوگان صادرات نفت ایران ندارد. با توجه به داده های موجود، این ادعا هم درست و هم نادرست است. در مورد توقیف کشتی ورونیکا 3، که ارتش ایالات متحده آن را در اقیانوس هند توقیف کرد، پنتاگون اعلام کرد که رهگیری آن از دریای کاراییب آغاز شده بود.

گزارش تانکر ترکرز می گوید این نفتکش همان روزی که آمریکا مادورو و همسرش را از کاخ میرافلورس در کاراکس ربود، ونزوئلا را با محموله ای به میزان 2 میلیون بشکه نفت خام و نفت کوره ترک کرد. این گزارش و اطلاعات وزارت خزانه داری آمریکا می گوید که واشنگتن در سال 2023 این نفتکش را به دلیل انتقال نفت تحریمی ایران، روسیه و ونزوئلا تحریم کرده بود. سه نفتکشی که اخیراً توسط هند توقیف شدند و همچنان در آن کشور نگهداری می شوند، سال گذشته به دلیل انتقال نفت ایران تحت تحریم های آمریکا قرار گرفتند. نفتکش های توقیف شده در هند هم به خاطر انتقال نفت ایران تحت تحریم قرار گرفته بودند. درباره مالزی هم گفته می شود که شرایط به همین صورت است.

گزارش رسانه های مختلف نشان می دهد که آمریکایی ها به طور کلی سیاست شناسایی و توقیف نفتکش های ناوگان سایه را بیش از پیش جدی می گیرند و اجرا می کنند. از این جهت می توان گفت این ادعا هم درست و هم نادرست است که شاید کشتی های مذکور در زمان توقیف مشغول حمل محموله نفتی ایران نبودند اما در نهایت بخشی از ناوگان سایه هستند که نفت معدود کشورهای تحریمی را جابجا می کنند. در گزارش های مربوط به اخبار توقیف این کشتی ها توسط مالزی و هند به موضوع تشدید نظارت بر انتقال کشتی به کشتی نفت اشاره شده است. اقدامی که برای پاک کردن مبداء نفت بارگیری شده در کشتی ها انجام می شود. این کشتی ها همواره نام، اسناد و پرچم خود را تغییر می دهند اما از طرف مقابل، کشورها هم به دنبال شناسایی آن ها هستند. گاهی با یک نام تحت تحریم قرار می گیرند اما زمانی که در دام آمریکا می افتند، نام دیگری دارند.

کاهش میزان صادرات نفت ایران، یکی از اقدامات ترامپ در جریان سیاست اجرای فشار حداکثری است. در واقع ضربه زدن به ناوگان سایه را باید به عنوان یکی از تکه های پازل این اقدام دانست. اخیراً شرکت کپلر مدعی شد که در پی تنش های اخیر تهران و واشنگتن، صادرات نفت خام ایران به پایین ترین سطح خود در دو سال گذشته رسیده است. آمنه بکر، رییس بخش انرژی خاورمیانه و اوپک پلاس در کپلر، به سی ان ان گفت: کاهش صادرات ایران در حالی رخ می دهد که میزان نفت ارسالی به چین به طور قابل توجهی کاهش یافته است. در بحبوحه تشدید تنش های ژئوپلیتیکی و تشدید تحریم های غرب علیه تجارت نفت ایران، بارگیری نفت خام ایران در پایان ماه کاهش یافت. این شرایط برای نفتکش ها در حالی به وجود آمده است که بر اساس مصاحبه اخیر مشاور رییس شرکت بازرگانی نفت ایران (نیکو) با خبرگزاری ایلنا، این شرکت به دلیل تحریم تمام نفت کش هایش از سوی آمریکا، در حال فروش آن ها به قیمت آهن غراضه است.

آمریکا به موازات این ضربه ها که قبلاً صادرات روسیه، ایران و ونزوئلا را تحت تاثیر قرار می داد و امروز ونزوئلا از فهرستش حذف شده، تلاش می کند با چین هم برای کاهش خرید نفت از ایران فشار بیاورد. همچنین از کمک کشورها نیز برای توقیف این نفتکش ها استفاده می کند که این کمک هم با استفاده از ابزارهای مختلف از جمله تهدیدهای تعرفه ای به دست می آید.