| هیچ عددی در برگه آزمایش خون، مستقیما گرید کبد چرب را نشان نمی دهد! بسیاری از افراد تصور می کنند بالا بودن آنزیم های کبدی یعنی گرید بالا و نرمال بودن آن ها یعنی کبد سالم؛ اما این یک باور غلط و خطرناک است. کبد چرب (Steatotic Liver Disease) زمانی رخ می دهد که بیش از 5٪ سلول های کبدی را چربی فرا گرفته باشد. آمارهای جهانی نشان می دهد که حدود 32٪ از مردم دنیا، یعنی از هر 3 نفر یک نفر، با این مشکل دست و پنجه نرم می کنند. اما نکته مهم اینجاست: شدت این بیماری، یعنی گرید 1 تا 3، تنها از طریق سونوگرافی یا فیبرواسکن قابل تشخیص است، نه یک آزمایش خون ساده. در این مقاله از آنی آزما، حقایق علمی پشت پرده تفسیر آزمایش خون برای کبد چرب را بررسی می کنیم. آیا کبد چرب واقعا در آزمایش خون گریدبندی می شود؟ یکی از رایج ترین اشتباهات بیماران، جستجو برای کلمه “Grade” در برگه آزمایش خون است. بگذارید خیالتان را راحت کنیم: آزمایش خون گرید کبد چرب را نشان نمی دهد. آنچه در آزمایش خون می بینید، مانند ALT و AST، نشانگرهای التهاب یا آسیب سلول های کبدی هستند، نه میزان چربی. زمانی که موتور ماشین داغ کرده است، آمپر آب بالا می رود، اما این آمپر به شما نمی گوید چقدر رسوب یا چربی داخل موتور وجود دارد. برای دیدن رسوب، باید موتور را باز کنید یا با دستگاه مخصوص، یعنی سونوگرافی، داخلش را ببینید. تفاوت بین نشانگرهای خونی و گرید تشخیصی ویژگی نشانگرهای خونی (ALT, AST) گرید تشخیصی (سونوگرافی/فیبرواسکن) چه چیزی را نشان می دهد؟ التهاب و تخریب سلول های کبد مقدار دقیق رسوب چربی و سفتی بافت دقت تشخیص چربی پایین؛ ممکن است در کبد چرب شدید هم نرمال باشد بسیار بالا (تا 93٪ دقت در تشخیص) روش انجام نمونه گیری خون تصویربرداری با امواج فراصوت بنابراین، اگر پزشکتان برای تعیین شدت بیماری سونوگرافی درخواست کرد، تعجب نکنید؛ آزمایش خون به تنهایی نیمی از ماجرا را پنهان می کند. 
آزمایش خون چه اطلاعاتی درباره شدت کبد چرب می دهد؟ اگر آزمایش خون گرید را نشان نمی دهد، پس چرا پزشک آن را تجویز می کند؟ پاسخ ساده است: برای بررسی آسیب فعال. زمانی که چربی ها به سلول های کبدی فشار می آورند و باعث پارگی آن ها می شوند، آنزیم هایی به داخل خون نشت می کنند که زنگ خطر را به صدا در می آورند. آنزیم های کبدی و ارتباط آن ها با کبد چرب نام آنزیم مخفف وضعیت در کبد چرب نکته مهم آلانین آمینوترانسفراز ALT معمولا کمی بالاتر از حد نرمال می رود. اختصاصی ترین آنزیم برای کبد است. آسپارتات آمینوترانسفراز AST ممکن است بالا برود، اما معمولا کمتر از ALT است. اگر AST بیشتر از ALT شود، نشانه پیشرفت بیماری یا مصرف الکل است. گاما گلوتامیل ترانسفراز GGT گاهی بالا می رود. بالا بودن آن هشداری برای آسیب مجاری صفراوی یا مصرف الکل است. آلکالین فسفاتاز ALP معمولا نرمال است. افزایش شدید آن بیشتر به مشکلات صفراوی مربوط است تا کبد چرب. چرا عدد بالا یا نرمال بودن آنزیم ها گمراه کننده است؟ این بخش را با دقت بخوانید: داشتن آنزیم های نرمال، تضمینی برای نداشتن کبد چرب نیست. طبق تحقیقات جدید، حدود 25٪ از بیمارانی که کبد چرب دارند و حتی برخی که به سمت التهاب شدید یا NASH رفته اند، آنزیم های کبدی کاملا نرمالی در آزمایش خون نشان می دهند. چرا؟ چون گاهی کبد چرب است، اما هنوز سلول ها تخریب نشده اند تا آنزیم آزاد کنند. یا برعکس، در مراحل بسیار پیشرفته یا سیروز، بافت کبد آن قدر از بین رفته که دیگر سلولی نمانده تا آنزیمی تولید کند. پس هرگز تنها به عدد آزمایش خون اکتفا نکنید. برای تشخیص قطعی، معمولا پزشک از روش های ترکیبی مانند تشخیص کبد چرب با ازمایش یا سونوگرافی استفاده می کند تا هیچ احتمالی از قلم نیفتد. 
گرید کبد چرب چگونه تعیین می شود اگر آزمایش خون کافی نیست؟ حالا که فهمیدیم آزمایش خون همه چیز را نمی گوید، پزشکان چطور به شما می گویند کبد چرب گرید 2 دارید؟ آن ها از ابزارهای دقیق تری استفاده می کنند: سونوگرافی (Ultrasound): رایج ترین روش است. پزشک با دیدن بازتاب امواج صوتی از کبد، میزان روشنایی یا اکوژنیسیتی آن را با کلیه مقایسه می کند. هرچه کبد روشن تر یا سفیدتر باشد، چرب تر است. گرید 1 یا خفیف: تجمع چربی اندک است و مزاحم دیدن رگ ها نمی شود. گرید 2 یا متوسط: چربی بیشتر شده و دیدن دیواره رگ های کبد کمی سخت می شود. گرید 3 یا شدید: بافت کبد آن قدر چرب و روشن است که بخش های عمیق و دیافراگم به سختی دیده می شوند. فیبرواسکن (FibroScan): این دستگاه جدیدتر و دقیق تر است. با فرستادن یک موج لرزشی، سفتی کبد را اندازه می گیرد. هرچه کبد سفت تر باشد یا دچار فیبروز شده باشد، آسیب جدی تر است. فیبرواسکن علاوه بر چربی، میزان آسیب بافتی یا اسکار را هم با عدد نشان می دهد که برای پیگیری درمان بسیار ارزشمند است. سوالات متداول آیا می توان از روی ALT و AST گرید کبد چرب را فهمید؟ خیر. این اعداد فقط نشان می دهند کبد تحت فشار یا التهاب است. ممکن است کسی با گرید 1 آنزیم هایش بالا باشد و کسی با گرید 3 آنزیم های نرمال داشته باشد. چرا بعضی افراد با کبد چرب گرید بالا آزمایش نرمال دارند؟ چون کبد چرب می تواند خاموش باشد. یعنی چربی زیادی در کبد انباشته شده، اما هنوز باعث مرگ سلول ها و نشت آنزیم به خون نشده است. این مرحله خطرناک است چون بیمار احساس سلامت کاذب می کند. آیا کاهش آنزیم ها به معنی درمان کامل کبد چرب است؟ کاهش آنزیم ها نشانه عالی کاهش التهاب است، اما لزوما به معنی پاک شدن کامل چربی نیست. برای اطمینان از درمان، باید سونوگرافی مجدد انجام شود. آیا آزمایش خون می تواند پیشرفت کبد چرب را نشان دهد؟ به طور مستقیم خیر، اما پزشکان با فرمول های خاصی، مثل FIB-4، که سن، پلاکت و آنزیم ها را ترکیب می کنند، می توانند ریسک پیشرفت به سمت سیروز را تخمین بزنند. جمع بندی کبد چرب یک بیماری مرموز است که اغلب بدون سر و صدا پیشرفت می کند. آزمایش خون اگرچه ابزاری ضروری برای بررسی سلامت کبد است، اما نمی تواند به تنهایی گرید بیماری را مشخص کند. آنزیم های کبدی بالا نشانه هشدارند، اما نرمال بودن آن ها هم برگه معافیت از بیماری نیست. اگر اضافه وزن دارید، دیابت دارید یا سبک زندگی کم تحرکی دارید، منتظر بالا رفتن اعداد آزمایش نباشید. یک چکاپ کامل شامل آزمایش خون و سونوگرافی، بهترین راه برای آگاهی از وضعیت کبدتان است. آنی آزما با ارائه خدمات آزمایش در محل، این مسیر را برای شما کوتاه تر و آسان تر کرده است تا سلامتی تان را در اولویت قرار دهید. | 
کرملین: در پرونده ایران، دیپلماسی باید در اولویت باشد
نخست وزیر لهستان: همه لهستانیها فورا ایران را ترک کنند
ریسک بزرگی که شاید اوسمار به آن تن دهد