مصطفی هاشمی طبا در شرق نوشت: در اوضاع و احوال پیچیده کشور و تهدیدهای مختلفی که از سوی عوامل متفاوت داخلی و خارجی بر ساحت های مختلف کشور وارد است، می بینیم که برخی افرادِ دست به میکروفون، کلماتی بر زبان می آورند که علاوه بر اینکه موجبات استهزای خود و سازمان مربوطه شان را فراهم می کنند، کلام شان نوعا به عنوان پاس گل به حریف می تواند تلقی شود.

اگر نیک بنگریم، برخی از اینان نه اینکه صاحب سابقه اجرایی مؤثری نبوده اند، که کاش تنها چنین بود، بلکه در هر مکانی قرار داشته اند، از خود یادگارهایی بر جا گذاشته اند که یاد آنها موجب شرمساری می شود. حقیقت آن است که حکمرانی امری پیچیده و پرمخاطره است. گاه یک کلام می تواند آتشی را برافروزد و گاه یک امضا می تواند در سراسر کشور و حتی در محیط بین المللی آرامش بخش و تأثیرگذار باشد.

سال ها به هر دلیلی باب مذاکره را نگشوده بودیم و سرانجام باب برجام را گشودیم، و این در آن زمان در سلسله مراتب تصمیم گیری به عنوان یک ضرورت تلقی شد. هرچند آمریکا با تحریک صهیونیسم بین المللی این باب را مسدود و فشار همه جانبه بر ایران را افزایش داد. به هر حال در شرایط مختلف کشور می تواند با انعطاف های لازم و خردمندی در صیانت ایران تلاش کند و تلاش افرادی که در چارچوب حکمرانی قرار دارند، برای مخدوش کردن تصمیمات اتخاذ شده و قبول نکردن مسئولیت در برابر پیامدهای آن، به عنوان یک نظر ساده تلقی نمی شود، بلکه به عنوان یک تشتت در تصمیم گیری های حکمرانی موجب ظهور لبخند بر چهره دشمنان می شود.

هرچند نتیجه هرگونه تلاشی وابسته به تصمیمات دیگران نیز هست که می تواند از توفیق مذاکرات تا شکست آن را در بر گیرد. این را که 51 نفر از نمایندگان مجلس، با امضای نامه ای خواستار قطع مذاکرات -بخوانید مذاکرات نیم بند- شده اند، در همین چارچوب می توان تعبیر کرد. فرق نمی کند که کدام دوره مجلس و کدام جناح چنین اقداماتی می کنند. مجلس محل قانون گذاری است و نه تحصن و نه آتش بازی و نه بیانیه دادن و طومار جمع کردن که هیچ یک از آنها در میان وظایف مجلس مصرح در قانون اساسی جایی ندارد.

این افراد که در دایره سیاست قرار دارند، شاید به سرگذشت مذاکرات در دنیا آگاه نباشند. چه بسا مذاکراتی که به همراهی انجامیده و چه بسا مذاکراتی که ستیز در بر داشته اما باز هم در پایان هر ستیزی مذاکره مطرح می شود، مثل مذاکره نمایندگان فتحعلی شاه با روس ها پس از شکست و امضای قرارداد ترکمانچای یا حضور دکتر مرندی، وزیر بهداشت وقت، در مقابل صدام حسین و گفت وگو با او. پس نفس مذاکرات نمی تواند پیام آور هر نتیجه پیش بینی پذیری باشد.

وقتی فضای مجلس قانون گذاری چنین باشد، از اصل موضوع اداره کشور غفلت می شود. سال هاست ما دچار دشمنی زیاده خواهان غرب و صهیونیسم هستیم و طبیعی است که باید با قانون گذاری در راستای مقابله با تحریم ها و کاسته شدن وابستگی کشور به ارز خارجی از طریق صرفه جویی و کاهش نابرابری، در پی تحقق عدالت باشیم اما اینک در کنار گذر خودروی 50 میلیارد تومانی در خیابان ها، دیدن فردی که در مخزن زباله سر فرو برده، نمی تواند نشانه عدالت و مقابله با تحریم باشد و در این شرایط فردی که با ظاهر آراسته ویژه، باید فریاد عدالت خواهانه مولا علی (ع) بسراید، می گوید زباله گردی نشانه ثروت جامعه است و زباله گردها با روزی یک میلیون تومان دستمزد قانع نمی شوند.

خوب بود به ایشان می گفتیم شما با روزی چند میلیون حاضر به زباله گردی هستید؟ آنچه امروز در جامعه می گذرد و سبک زندگی آمریکایی تحریف شده بر جامعه حاکم شده، نتیجه همین قانون نگذاری ها و فکرنکردن ها در مقابله با تحریم هاست و فرق نمی کند چه کسانی با چه نقابی چنین نقشی داشته باشند. هم قانون گذاران و هم مجریان در طول دهه های گذشته از سیاست های لیبرال پوپولیستی پیروی کرده اند. یعنی درعین حال که لیبرالیسم را نفی می کنند، آن را با نوعی پوپولیسم خریدار رأی مخلوط می کنند و به جامعه عرضه می دارند و نتیجه اینکه با رواج بی قانونی و فساد پنهان و آشکار جامعه را تهی می کنند.

کاش به لیبرالیسم اصلی وفادار بودند؛ زیرا لیبرالیسم خود قانون مدار و دارای حساب و کتاب است. اینکه مذاکرات موفق خواهد بود یا ناموفق، در زندگی یک ملت در تاریخ درخورتوجه نیست، مهم آن است که درون تهی نباشد. اگر یک بطری پلاستیکی خالی را بفشاریم، به راحتی فشرده می شود اما اگر درون آن سنگ ریزه یا حتی آب لطیف باشد، فشرده نخواهد شد.

فشار خارجی در صورت تهی بودن داخلی نتیجه می دهد و ما با قانون نگذاری برای مقابله با تحریم و چشم پوشی از اجرای قوانین درون را به تهی شدن نزدیک کرده ایم و آن گاه کاغذ آتش می زنیم، تحصن می کنیم و بیانیه می دهیم اما از سرنوشت تربیتی نسل آینده، از تزاید نقدینگی التهاب آور، از تورم، از بی عدالتی، از تفاوت طبقاتی، از نوسازی کشور، از فاجعه بودن محیط زیست و از حسن ارتباط با دیگران غافل می مانیم. حداقل به جای ایجاد تشتت در داخل، تلاش برای همبستگی و حمایت از تصمیمات (هرچند نه به دلخواه) را آویزه گوش قرار دهیم و بدانیم تنها در سایه عدالت، نبود اسراف، زندگی بهینه و دوری از فساد می توانیم به زندگی ادامه دهیم. چرا در سازوکار داخلی مقابله با تحریم را نادیده گرفته ایم و مانند مقلدان بی هویت به تقلید از جوامع اسراف کار رفته ایم.