احمد بخشایش اردستانی، یک عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این پرسش که آیا در مجموع، مذاکرات کنونی میان ایران و آمریکا به نتیجه خواهد رسید یا خیر، گفت: به نظر می رسد که علی الحساب تیم مذاکره کننده ایران راه را خوب پیش می رود، همین که جنگ نشود و بتوانیم با مذاکره، وقوع جنگ را به عقب بیندازیم، خوب است و حداقل تا این لحظه، تیم مذاکره کننده ایران توانسته است این وظیفه را به خوبی انجام دهد.

به گزارش دیده بان ایران، احمد بخشایش اردستانی، درباره جزییات مذاکرات ایران و آمریکا، گفت: در توافق قبلی میان ایران و آمریکا یعنی برجام، دو مشکل وجود داشت که باعث شد این توافق به نتیجه نرسد. مشکل اول این بود که ترامپ می خواست به اوباما بفهماند که در دیپلماسی قوی تر از او عمل می کند. مشکل دوم این بود که آمریکایی ها بعد از توافق آمدند که با ایران کار اقتصادی انجام دهند، اما به هر دلیلی، ما نگذاشتیم که شرکت های آمریکایی در کشورمان فعالیت کنند. آمریکایی ها دوست نداشتند که فقط اروپایی ها از برجام سود ببرند. طبیعتاً آمریکا که به خاطر ناتو، کنفرانس ها و قراردادهای مختلف از اروپا پول می خواهد، حاضر نبود توافقی پابرجا بماند که فقط اروپا از آن نفع ببرد.

نماینده اردستان در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: آمریکا و اسراییل چندان از هم جدا نیستند و نباید آنها را جدا از یکدیگر در نظر گرفت. اگر هم در گذشته باهم اختلافاتی داشتند، اکنون در موضوع ایران تقریباً با یکدیگر اشتراک نظر دارند؛ بنابراین مسیر بسته شدن یک قرارداد جدید میان ایران و آمریکا به هیچ وجه هموار نیست؛ دلیل اول این است که باید قراردادی امضا شود که ترامپ بپذیرد، بخصوص که اکنون او تجهیزات نظامی سنگینی را به منطقه آورده است که به ایران فشار وارد کند. دلیل دوم هم این است که اگر قرار باشد قراردادی بین دو کشور امضا شود، این قرارداد باید برای ترامپ از برجام بهتر باشد.

وی همچنین خاطرنشان کرد: دلیل سوم ناهموار بودن مسیر حصول توافق میان ایران و آمریکا، این است که چنین توافقی باید برای ایران هم از برجام بهتر باشد. ایران خواهان رفع تحریم ها است و اگر تحریم ها به صورت واقعی و معنادار برداشته نشود، ایران حاضر به انجام توافق نیست. البته اکنون تیم مذاکره کننده ایران پیشنهاد شروع رابطه تجاری میان تهران و واشنگتن را داده است که این موضوع می تواند برای اقتصاد هر دو کشور مفید باشد؛ به نحوی که ما می توانیم در حوزه های نفت، گاز، معدن و صنایع بالادستی، فعالیت های مشترکی را با آمریکا انجام دهیم. آمریکایی ها 47 سال بعد از انقلاب نتوانسته اند جمهوری اسلامی را از بین ببرند و بعید است که اگر در اقتصاد کشورمان حضور پیدا کنند، بتوانند مشکلی برای ایران ایجاد کنند.

بخشایش اردستانی با تأکید مجدد بر این که ایران از درخواست خود برای رفع تحریم ها عقب نشینی نمی کند، گفت: ایران در مذاکرات کنونی، رفع تحریم ها را در مقابل 400 کیلوگرم اورانیوم ذخیره شده خود قرار داده است؛ به نحوی که می خواهد تحریم ها برداشته شود و در مقابل حاضر است که این اورانیوم ها را رقیق کند یا به خارج از کشور بفرستد. البته این که ایران دقیقاً چه تصمیمی درباره این اورانیوم ها بگیرد، بستگی به این دارد که آمریکا کدام تحریم ها را برمی دارد و چگونه تحریم ها را لغو یا تعلیق می کند.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس یادآور شد: مسأله غنی سازی، یکی از موضوعات جدی اختلاف میان دو کشور است. آمریکایی ها پیشنهاد داده اند که ایران تا سه سال غنی سازی صفر داشته باشد و بعد از آن اجازه داشته باشد که غنی سازی خود را به سطح 1.5 درصد برساند. این نشان می دهد که آمریکایی ها از موضع قبلی خود در مسأله غنی سازی عقب نشینی کرده اند؛ بنابراین می توان آمریکایی ها را عقب نشاند و به آنها تأکید کرد که صفر شدن دائمی غنی سازی، خط قرمز ایران است، زیرا ما خودمان صاحب فناوری هسته ای بومی هستیم و نمی خواهیم برای همیشه غنی سازی را به صفر برسانیم و برای تأمین مایحتاج خود، نیاز به غنی سازی اورانیوم داریم. به نظر می رسد که آمریکایی ها نیز در نهایت این موضوع را خواهند پذیرفت.

وی در ادامه تأکید کرد: اگر توافقی درباره ذخایر اورانیوم غنی شده ایران، مسأله غنی سازی و رفع تحریم ها به دست آید، می توان درباره سایر موضوعات از جمله تبادلات تجاری میان دو کشور نیز مذاکره کرد؛ یعنی می توان به آمریکایی ها ثابت کرد که باید با ایران کار کنید و ایران اسلامی را بپذیرید. اگر آمریکایی ها این اصل را بپذیرند، مشکلات میان ایران و آمریکا قابل حل است؛ هرچند مسیر بسیار دشواری در این زمینه وجود دارد.

بخشایش اردستانی با اشاره به مشکلات داخلی کشورمان، گفت: مهمتر از مشکلات کنونی ایران و آمریکا، مسأله انسجام داخلی است که متأسفانه در حال حاضر مقداری ضربه خورده و یک دوقطبی شدید در جامعه ایجاد شده است؛ به نحوی که می توان گفت دو گفتمان کاملاً جدا از هم در کشور شکل گرفته است که به شدت با یکدیگر تقابل دارند. در این شرایط، باید یک گفتمان میانی شکل بگیرد که این دو گفتمان را به یکدیگر نزدیک کند. گفتمان اول، گفتمان مسلط است که به مفاهیمی مانند استکبارستیزی، ولایت پذیری و شهادت طلبی اعتقاد دارد. گفتمان دوم هم کاملاً در نقطه مقابل گفتمان مسلط قرار دارد و می خواهد آن را کنار بزند. اکنون جامعه ما به یک گفتمان میانی نیاز دارد که با این دو گفتمان، گفت وگو کند و این شکاف عمیق ایجادشده را حل کند.

این نماینده مجلس دوازدهم تأکید کرد: بخشی از بیانات روز سه شنبه رهبر معظم انقلاب در همین زمینه بود که ما داغدار، عزادار و ناراحت هستیم و حتی همه بچه هایی هم که فریب خوردند، فرزند ما بودند و شهید محسوب شده اند. جامعه ما امروز به صحبت، گفت وگو و اقناع اقشار مختلف مردم بخصوص جوانان نیاز دارد. البته متأسفانه بخش زیادی از جوانان چندان با گفتمان مسلط کشور سر سازگاری ندارند.

بخشایش اردستانی در پاسخ به این پرسش که با توجه به نظرات مطرح شده در روزهای اخیر توسط تصمیم سازان و سیاست گذاران کشور، آیا مجموعه نظام جمهوری اسلامی اکنون به دنبال رسیدن به یک توافق با آمریکا است یا به جنگ می اندیشد، توضیح داد: پاسخ به این پرسش را باید از دو بُعد تحلیل کرد. بُعد اول این است که دیپلماسی هم عمق دارد و هم ظاهر. ترامپ در مصاحبه ها و سخنرانی های خود مباحثی را مطرح می کند که با زبان دیپلماتیک متفاوت است؛ زیرا اساساً دیپلماسی عمومی ترامپ با دیپلماسی باطنی او متفاوت است؛ یعنی نمایندگان آمریکا در مذاکرات حرف هایی را می زنند، ولی خود ترامپ در اظهارنظرهای رسانه ای اش، صحبت های دیگری را مطرح می کند.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: ترامپ در صحبت های رسانه ای خود سعی می کند که اصول مذاکره را زیر پا بگذارد و معمولاً خواسته های خود را از زبان دیگران بیان می کند؛ مثلاً می گوید که ایران به دنبال توافق است، در صورتی که خود او به دنبال توافق است. یا مثلاً می گوید ایرانی ها خیلی خواهان گفت وگو با آمریکا هستند، در حالی که خود او خواهان گفت وگو با ایران است؛ بنابراین وقتی رییس جمهور آمریکا چنین رفتاری دارد، دیپلماسی عمومی او را باید با دیپلماسی عمومی او جواب داد. به طور مثال، وقتی ترامپ مرتباً می گوید که ما ناوهای بزرگ و زیبایی داریم و اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، خواهیم دید چه اتفاقی می افتد، پاسخ او را مقام معظم رهبری در سخنرانی شان به خوبی دادند.

وی در ادامه بیان کرد: دیپلماسی عمومی با آنچه پشت میز مذاکره مطرح می شود، متفاوت است. به همین دلیل وقتی ترامپ از ناوهای آمریکا صحبت می کند، رهبر معظم انقلاب می فرماید که ممکن است همین ناوها با سلاح های خاصی در عمق دریا غرق شوند. یا مثلاً وقتی ترامپ می گوید که قبلی ها در 47 سال گذشته نتوانستند جمهوری اسلامی را از بین ببرند، مقام معظم رهبری نیز پاسخ می دهند که تو هم نمی توانی این کار را انجام دهی. این رویه نشان می دهد که، چون ترامپ چندان به اصول مذاکره پایبند نیست و می خواهد خواسته های خود را از طریق زور تحمیل کند و در همین راستا حاشیه هایی را مطرح می کند، کسی باید به این حاشیه ها پاسخ دهد.

بخشایش اردستانی با تأکید بر این که باید صحنه مذاکره را با صحنه بیرون از مذاکره متمایز کنیم، به دیده بان ایران گفت: بُعد دوم ماجرا این است که ترامپ صحبت هایی را بیان می کند که سیاستمداران آمریکا اعم از جمهوری خواه و دموکرات را قانع کند که اگر روزی بین ایران و آمریکا جنگ رخ دهد، بتواند به اندازه کافی حجت و دلیل داشته باشد. مثل دفعه قبل که مدعی می شد 60 روز به ایران مهلت داده بود و، چون ایرانی ها به خواسته هایش تن ندادند، به اسراییل مجوز داد که به ایران حمله کند.

نماینده اردستان در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: در مقابل این رفتار ترامپ، ایران هم رویکرد خاص خود را دارد. در 47 سال گذشته، به هر دلیلی، استکبارستیزی جزو دال مرکزی گفتمان مسلط بر جمهوری اسلامی بوده است؛ بنابراین طبیعی است که ایران نمی تواند یک دفعه از شعارهای چندین ساله خود عقب نشینی کند و آرام آرام باید مسائل موجود فی مابین را به نتیجه برساند. البته متأسفانه همین شعارهای مطرح شده در 47 سال گذشته بوده که امروز ایران و آمریکا را به لبه تقابل شدید رسانده است.

بخشایش اردستانی با تأکید بر این که حتی در شرایط کنونی نیز هم آمریکا و هم ایران از جنگ استقبال نمی کنند، عنوان کرد: آمریکا علاقه ای به جنگ ندارد، چون هر روزی که ناوهای آمریکایی در نزدیکی خلیج فارس حضور دارند، حدود 250 میلیون دلار هزینه صرف می کند. اگر هم آمریکا بخواهد به ایران ضربه بزند، حتی اگر این ضربات اصطلاحاً سوزنی و کوتاه مدت باشد، بازهم هزینه آن برای واشنگتن بسیار زیاد خواهد بود. ضمن این که مشخص نیست آمریکا بتواند با ضربه هایی که می زند، به سرعت به تمام خواسته های خود برسد و شاید یک جنگ فرسایشی رخ دهد. این در حالی است که ترامپ از جنگ فرسایشی فراری است، همان طور که از چنین جنگی با حوثی ها هم سریعاً خارج شد و خود ترامپ می داند که ایران قوی تر از نیروهای یمنی است.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان این که ایران هم علاقه ای به ورود به جنگ با آمریکا ندارد، خاطرنشان کرد: اگر یک جنگ رخ دهد، آسیب های احتمالی که زیرساخت های ما می بینند، بالا خواهد بود که این مسأله می تواند در شرایط نابسامان کنونی، نارضایتی هایی را در کشور ایجاد کند. البته عموماً وقوع جنگ باعث افزایش انسجام ملی در کشوری می شود که مورد هجوم واقع شده است و مردم آن را با یکدیگر متحد می کند، اما وقوع جنگ میان ایران و آمریکا در شرایط کنونی، شاید این نتیجه را به همراه نداشته باشد.

وی در پایان در پاسخ به این پرسش که آیا در مجموع، مذاکرات کنونی میان ایران و آمریکا به نتیجه خواهد رسید یا خیر، گفت: به نظر می رسد که علی الحساب تیم مذاکره کننده ایران راه را خوب پیش می رود، همین که جنگ نشود و بتوانیم با مذاکره، وقوع جنگ را به عقب بیندازیم، خوب است و حداقل تا این لحظه، تیم مذاکره کننده ایران توانسته است این وظیفه را به خوبی انجام دهد.