فرارو- از زمانی که عباس عراقچی به عنوان رییس تیم مذاکره کننده ایرانی وارد مسقط شد تا اولین دور گفتگوهای پس از جنگ ایران و آمریکا را برگزار کند، تا روز سه شنبه که جلسه دوم برگزار می شود، 12 روز فاصله وجود دارد. در حالی که ایران و آمریکا روز 17 بهمن صرفاً چند ساعت به صورت غیرمستقیم گفتگو کردند و به ارزیابی میزان جدیت و مواضع طرف مقابل پرداختند. این مذاکرات یک روز بیشتر طول نکشید.

به گزارش فرارو، با توجه به فضای بی اعتمادی گسترده میان ایران و آمریکا، اظهارات متناقض واشنگتن، احتیاط در تهران، استقرار نیروهای نظامی آمریکایی در منطقه، وجود نداشتن یک چارچوب مذاکراتی و مشخص نشدن حوزه های گفتگو، شاید مذاکره چند ساعته در مسقط به عنوان جلسه اول و ارزیابی طرف مقابل دور از ذهن نباشد. اما مشکل از جایی آغاز می شود که در پنج دور مذاکرات غیرمستقیم پیش از جنگ هم، کار ظرف یک روز انجام می شد و آمریکایی ها بیشتر از یک روز در محل مذاکره حضور پیدا نمی کردند.

تیم مذاکره کننده آمریکایی روز سه شنبه با دیپلمات های ایرانی مذاکره می کند. مذاکره ای غیرمستقیم که وزیر خارجه عمان واسطه و سفارت این کشور در ژنو محل آن است. در همین روز نیز مذاکره سه جانبه آن ها با روسیه و اوکراین در ژنو برگزار می شود. مذاکره ای که به گفته سخنگوی کرملین، برای دو روز برنامه ریزی شده است. بر اساس گزارش رویترز، جلسه مذاکره با ایران صبح روز سه شنبه برگزار می شود و مذاکرات روسیه اوکراین مربوط به بعد از ظهر فرداست.

شنیده ها حاکی از آن است که آمریکایی ها خواستند جلسه دوم در منطقه خاورمیانه نباشد و یکی از شهرهای اروپایی را پیشنهاد دادند که ایران با توجه به ملاحظات خود و وضعیت روابط با اتحادیه اروپا، با محل مورد نظر مخالفت کرد. در نهایت با توجه به این که تیم آمریکایی برای مذاکرات روسیه و اوکراین به ژنو می آمد، عراقچی هم قرار بود برای شرکت در کنفرانس خلع سلاح به ژنو برود تاریخ و محل گفتگوها با ایران در سوییس مورد توافق قرار گرفت که 12 روز بعد از مذاکرات دور پیشین در مسقط است. مرور جلسات مذاکراتی پیش از جنگ نشان می دهد که طرف های آمریکایی جلسات مذاکرات را با دیگر برنامه های خود هماهنگ می کنند و بیش از یک روز در محل نمی مانند. در حالی که مذاکره کنندگان ایرانی می گویند ما در همواره آمادگی خود را برای حضور بیشتر در محل گفتگو برای پیش رفتن کار اعلام می کنیم.

علت این شیوه کاری از سوی تیم مذاکره کننده آمریکایی به طور دقیق مشخص نیست و چند نظر راجع به آن وجود دارد. یک نگاه حاکی از آن است که این تیم به دلیل در دست داشتن سه پرونده ایران، غزه و اوکراین تلاش می کند برنامه خود را به صورت فشرده تنظیم کنند. نگاه دیگر می گوید ویتکاف و کوشنر هر دو درگیر تجارت شخصی خود هستند و صرفاً بخشی از زمان شان را به پیگیری پرونده های سیاسی سپرده شده به آن ها اختصاص می دهند.

یک نگاه دیگر نیز می گوید مذاکرات با ایران در دور پیشین وارد جزییات فنی و زمانبر نشد که نیازمند اختصاص زمانی بیشتر از سوی دو طرف گفتگوها باشد. عباس عراقچی شامگاه دوم خرداد و بعد از آخرین دور گفتگوی پیش از جنگ، در گفتگویی که با صداوسیما انجام داد بر این موضوع تاکید کرد که می توانم بگویم این دور، یکی از حرفه ای ترین مراحل مذاکراتی بود که تاکنون تجربه کرده ایم. در این نشست، بار دیگر مواضع و اصول ایران در خصوص روند مذاکرات با شفافیت کامل مطرح شد. مواضع ما کاملاً روشن است و بر آن ها پایبند هستیم. به نظر می رسد که اکنون درک روشن تر و دقیق تری از این مواضع در طرف آمریکایی به وجود آمده است. او همچنین در چند ماه گذشته بر این موضوع تاکید کرد که ایران و آمریکا بسیار به توافق نزدیک بودند اما برخی در آمریکا نخواستند این روند نتیجه بدهد.

یک نگاه دیگر اما بر این باور است که اصولاً این موضوع ارتباطی به ویتکاف و ترامپ ندارد. پیگیری های خبرنگار فرارو نشان می دهد که مذاکرات موردی و محرمانه ایران و آمریکا در مسقط و قطر در دوران ریاست جمهوری بایدن به غیر از مذاکرات احیای برجام هم به همین صورت و طی یک روز کاری انجام می شد.