در ادامه به سراغ تعدادی از بهترین فیلم هایی می رویم که تماشای آن ها حس یک حمله ی عصبی تمام عیار و طولانی را منتقل می کند.

10- Boiling Point (2021)

در Boiling Point، شبی سرنوشت ساز از زندگی یک سرآشپز گرفتار بحرانی خودویرانگر به تصویر کشیده می شود. سرآشپز اصلی، اندی جونز با بازی استیون گراهام، همه چیزش را به موفقیت رستورانش، Jones & Sons، گره زده است، اما مجموعه ای از اشتباهات، مشکلات عمیق تر زندگی شخصی او را آشکار می کند. در طول یک سرویس شام، اندی تلاش می کند کنترل معیشت خود و حمایت از کارکنانش را حفظ کند، در حالی که فشار مسئولیت ها به سطحی به شدت آزاردهنده می رسد.

در فیلم نقطه جوش، خبری از بمب یا تهدید نابودی جهان نیست، اما این موضوع مانع از شکل گیری حس خفقان آور فاجعه ای قریب الوقوع برای اندی نمی شود. یکی از عوامل اصلی ایجاد این تنش تدریجی، فیلم برداری خیره کننده ی آن در قالب یک برداشت بلند و بدون کات است؛ روایتی 92 دقیقه ای که تمام اتفاقات رستوران را بی وقفه دنبال می کند. موفقیت این فیلم، بعدها الهام بخش ساخت یک سریال تلویزیونی با همین نام شد که شش ماه پس از وقایع فیلم، دوباره به سراغ شخصیت ها می رفت.

9- Saturday Night (2024)

در Saturday Night، تماشاگران نگاهی از نزدیک به شب افتتاحیه ی یکی از ماندگارترین نهادهای تاریخ تلویزیون می اندازند. این فیلم بازسازی دراماتیکی از رویدادهای منتهی به اولین قسمت برنامه Saturday Night Live است و ماجرای تهیه کننده آن، لورن مایکلز با بازی گابریل لابل، را دنبال می کند؛ کسی که تلاش دارد بازیگران و عواملش را کنار هم نگه دارد. در حالی که شبکه ای بدبین و پروژه ای در آستانه ی فروپاشی مقابل او قرار دارد، لورن مجبور می شود چندوظیفگی را به بالاترین سطح ممکن برساند تا تاریخ تلویزیون ساخته شود.

طرفداران کمدی بدون شک از ارجاعات متعدد فیلم شنبه شب لذت خواهند برد، اما حتی کسانی که هیچ شناختی از کمدین ها یا خود برنامه ندارند هم به راحتی در آشوب فیلم غرق می شوند. هر زمان فیلمی یک ساعت شمارش معکوس مشخص ایجاد می کند، در اینجا پخش زنده ای که قابل جابه جایی نیست، هر مشکل کوچک به منبعی بزرگ از اضطراب برای شخصیت ها تبدیل می شود. این حس اضطراب به شکلی هیجان انگیز به تماشاگر هم منتقل می شود، آن هم در حالی که گروه بااستعداد بازیگران، حتی وقتی همه چیز در آستانه ی فروپاشی است، حس شوخ طبعی خود را از دست نمی دهند.

8- The Coffee Table (2022)

بحث برانگیز، شوکه کننده و آغشته به نوعی طنز سیاه، The Coffee Table احساسی از حمله عصبی و نومیدی مطلق را به تصویر می کشد. فیلم داستان خسوس با بازی داوید پاره خا را دنبال می کند؛ پدری جوان که در غیاب همسرش، که برای آماده سازی یک دورهمی خانوادگی از خانه بیرون رفته، مسئول مراقبت از نوزادشان می شود. پس از وقوع یک حادثه ی تراژیک مرتبط با میز جلو مبلی تازه خریداری شده، پدر تلاش می کند آنچه اتفاق افتاده را پنهان کند و افشای اجتناب ناپذیر حقیقت را به تعویق بیندازد.

دانستن این که میز قهوه درباره ی چیست، حتی قبل از فشردن دکمه ی پخش نیز اضطراب ایجاد می کند و این حس تا لحظه ی پایانی مدام تشدید می شود. تماشاگر همراه با خسوس در آپارتمان گیر افتاده و می داند هیچ پایان خوشی در کار نیست و هیچ راهی برای بازگرداندن آنچه رخ داده وجود ندارد. دیدن فیلم میز قهوه مثل رانندگی با سرعت به سمت یک دیوار بتنی است، بدون امکان تغییر مسیر؛ و انتظار برای لحظه ی افشا، واکنشی غیرارادی از انقباض و دل به هم خوردگی ایجاد می کند.

7- Beau Is Afraid (2023)

تماشاگران در ابتدا دقیقاً نمی دانستند چگونه باید Beau Is Afraid را تفسیر کنند، اما یک چیز قطعی است: این فیلم یک توهم تب آلود را به طور بی نقص شبیه سازی می کند. در اینجا، واکین فینیکس در نقش بو واسرمن ظاهر می شود؛ مردی که همان طور که از عنوان فیلم پیداست، تقریباً از همه چیز اطرافش می ترسد. بو که گرفتار اضطرابی مزمن است، تصمیم می گیرد به دیدن مادر زورگویش برود، اما مجموعه ای از اتفاقات ناگوار، سفر او را به کابوسی بی پایان از تحقق بدترین ترس هایش تبدیل می کند.

همه صحنه های خواب یا توهم را در فیلم ها دیده اند؛ جایی که هیچ چیز کاملاً درست به نظر نمی رسد و واقعیت انگار از نظم خارج شده است. بو می ترسد از ابتدا تا انتها دقیقاً چنین حسی دارد. این اثر آری استر را می توان یک کابوس طولانی دانست که شخصیت اصلی هرگز فرصت بیدار شدن از آن را پیدا نمی کند. بی تردید تماشای این فیلم تجربه ای دشوار بوده و مناسب همه ی مخاطبان نیست، اما با جسارت به تاریک ترین جاهایی می رود که بسیاری از فیلم ها حتی جرأت نزدیک شدن به آن ها را ندارند.

6- Requiem for a Dream (2000)

Requiem for a Dream فیلمی است که احتمالاً باید در دبیرستان ها نمایش داده شود تا درباره ی مواد مخدر و جرد لتو به نوجوانان هشدار بدهد. داستان این فیلم اعصاب خردکن درباره ی گروهی از افراد است که زندگی شان به واسطه ی اعتیاد به مواد مخدر یکی یکی فرو می پاشد. با افزایش وابستگی، استیصال آن ها برای رسیدن به دوز بعدی هم شدیدتر می شود، بدون توجه به درد و آسیبی که به خودشان یا اطرافیانشان وارد می کنند.

مرثیه ای برای یک رویا آن قدر آزاردهنده و تکان دهنده است که بعد از پایانش، برای چند روز یا حتی چند هفته در ذهن مخاطب لانه می کند. از نظر بازسازی حس یک حمله ی عصبی، بازی الن برستین در نقش سارا گلدفارب، زنی که در مسیر کاهش وزن، قربانی اعتیاد به قرص می شود، به طرز دردناکی ناراحت کننده است. صحنه ی توهم سارا و تعامل خیالی اش با یک برنامه ی تلویزیونی، یکی از ترسناک ترین لحظات تاریخ سینمای غیرترسناک به شمار می رود؛ که خود شاهدی بر دیدگاه خلاقانه ی دارن آرونوفسکی و استعداد خارق العاده ی برستین است.

5- Whiplash (2014)

در Whiplash، موسیقیدانی جوان به نام اندرو نیمن با بازی مایلز تلر، برای رسیدن به رؤیای درامر شدن در یک هنرستان معتبر در نیویورک تحصیل می کند. تعهد او به این هدف زمانی به چالش کشیده می شود که با استاد به شدت خشن و ترسناک، ترنس فلچر با بازی جی.کی. سیمونز، روبه رو می شود. اندرو مصمم برای رسیدن به موفقیت با وجود روش های تحقیرآمیز فلچر، به تدریج عشقش به موسیقی به وسواسی تبدیل می شود که می تواند زندگی اش را نابود کند.

روی کاغذ، کمتر کسی تصور می کند فیلمی درباره ی درام نوازی موسیقی جاز بتواند اعصاب خردکن باشد، اما ویپلش هنر را به تمرینی شکنجه وار تبدیل می کند. این افراط گرایی تا حد زیادی مدیون بازی شایسته اسکار سیمونز در نقش فلچر است؛ شخصیتی که با خشونتی سادیستی به شاگردانش حمله می کند و هر حضورش سرشار از تنش و اضطراب است. گرفتن تأیید فلچر، که همیشه دست نیافتنی باقی می ماند، بر تمام تصمیم های اندرو سایه می اندازد و گردابی از فشار تحمل ناپذیر می سازد که تماشاگر آن را به صورت غیرمستقیم، اما کاملاً ملموس، تجربه می کند.

4- Crank: High Voltage (2009)

جیسون استاتهام در دنباله ی اغراق آمیز Crank: High Voltage خودش را تا مرز تخلیه ی کامل آدرنالین پیش می برد. پس از آن که آدمکش حرفه ای، چِو چِلیوس (استاتهام)، به شکلی غیرقابل باور از اتفاقات فیلم Crank جان سالم به در می برد، از خواب بیدار می شود و می فهمد قلبش با یک قلب مصنوعی جایگزین شده که تنها با باتری کار می کند. حالا چِو در مأموریتی برای پس گرفتن قلب واقعی اش، باید هم زمان با موجی از خلافکارانی که قصد کشتنش را دارند بجنگد و در عین حال، مدام منابع الکتریکی تازه ای پیدا کند تا قلب مصنوعی اش از کار نیفتد.

می گویند در قلیان فکری هیچ ایده ی بدی وجود ندارد و انگار همه ی آن ایده ها بی کم وکاست وارد کرانک: ولتاژ بالا شده اند. فیلم حتی ذره ای خودش را جدی نمی گیرد و با صحنه های اکشن کاملاً ابزورد، حواس تماشاگر را بمباران می کند؛ صحنه هایی که مرز بین خنده دار و عجیب وغریب را طی می کنند. وقتی چِوِ برق گرفته در توهم خود، یک درگیری را به شکل نبردی عظیم شبیه هیولاها می بیند، کاملاً قابل درک است اگر تماشاگر احساس کند هم زمان دچار حمله ی عصبی، سکته یا ترکیبی فراانسانی از هر دو شده است.

3- Climax (2018)

لحظه ای برای ریلکس کردن یک گروه رقص، در فیلم فرانسوی به شدت نفس گیر Climax به جنونی جمعی تبدیل می شود. یک گروه حرفه ای رقص که در مدرسه ای متروکه مستقر شده اند، پس از تمرینی طاقت فرسا، با یک مهمانی کوچک از خودشان پذیرایی می کنند؛ بی آن که بدانند نوشیدنی هایشان آلوده شده است. پس از نوشیدن نوشیدنی هایی که با مواد مخدر شیمیایی مخلوط شده، اعضای گروه شبی جهنمی از توهمات را تجربه می کنند که به پیامدهایی فاجعه بار و مرگبار ختم می شود.

نقطه اوج بدون فیلمنامه و عمدتاً با رقصندگانی ساخته شده که تجربه ی بازیگری اندک یا هیچ تجربه ای نداشته اند. این انتخاب ها به فیلم حال وهوایی بداهه گونه و رها می دهد که باعث می شود مهمانی در ابتدا واقعی و باورپذیر به نظر برسد. این موضوع حیاتی است، چون درست زمانی که تماشاگر احساس می کند با گروه یکی شده، اثر مواد مخدر شروع شده و همه چیز به جهنم ختم می شود. در این جا خبری از قهرمان یا ضدقهرمان نیست؛ فقط رنجی توهمی وجود دارد که بعد از تیتراژ پایانی، بیننده را در بر گرفته است.

2- Good Time (2017)

برای شخصیت های اصلی Good Time، یک حمله ی عصبی احتمالاً تجربه ای قابل تحمل تر از آن چیزی است که از سر می گذرانند. یک سرقت از بانک ناموفق باعث دستگیری نیک (بنی سفدی) می شود، در حالی که برادرش کانی (رابرت پتینسون) با درماندگی، به دنبال راهی برای آزاد کردن اوست. در طول یک شب طولانی، کانی پشت سر هم تصمیم های بدتری می گیرد تا خودش و نیک را از گذراندن سال های آینده ی عمرشان در پشت میله های زندان نجات دهد.

روزگار خوش یک تجربه تماشای پرتنش و خفه کننده است، چون حس تماشاگر به شخصیتی مثل کانی گره خورده که در هیچ مقطعی قادر به گرفتن تصمیم درست نیست. با وجود این که همدلی با کانی به سختی ممکن خواهد بود، باز هم تماشای او مثل دیدن موشی است که سعی دارد از یک هزارتو فرار کند و همین اعصاب را بیشتر خرد می کند. حتی در دل شهری بزرگ، دیوارها مدام انگار به او نزدیک تر می شوند و حقیقت فاصله ی چندانی با او ندارد.

1- Uncut Gems (2019)

آدام سندلر در Uncut Gems بازی خیره کننده ای در نقش قماربازی وسواسی ارائه می دهد که بدهی هایش از تعداد دوستانش بیشتر است. این فیلم، داستان هاوارد رتنر (سندلر)، صاحب یک جواهرفروشی را دنبال می کند که بین تسویه ی بدهی های قمار و شرط بندی دوباره با هر پولی که به دستش می رسد گیر افتاده است؛ با این امید که شاید شرط بندی بعدی همه ی مشکلاتش را یک باره حل کند. با وجود خطری که لحظه به لحظه به او نزدیک تر می شود، هاوارد همچنان شانسش را امتحان می کند و سعی دارد یک قدم جلوتر از طلبکارانش بماند.

مفهوم حمله ی عصبی و پاسخ احساسی که تماشای جواهرات تراش نخورده ایجاد می کند، تقریباً یکی هستند. برادران سفدی، بنی و جاش، بین Good Time و Uncut Gems هنر بالا بردن تدریجی تنش را به کمال رسانده اند و درماندگی روانی شخصیت هایی را نشان می دهند که حتی وقتی شکست از قبل رقم خورده، حاضر به پذیرش آن نیستند. یک شتاب رو به جولی بی محابا، هاوارد را در گفت وگوهای نفس گیر و پی درپی پیش می برد؛ مکالماتی که انگار نه شروع مشخصی دارند و نه پایان خاصی، و تماشاگر فقط می تواند با درد گرفتن معده اش از استرس، نظاره گر این فروپاشی باشد.