یافته های مطالعات جدید نشان می دهد که انسان ها در دو نقطه از طول عمر خود سریع تر پیر می شوند.

به گزارش ایسنا، پیر شدن ممکن است یک فرآیند آهسته و تدریجی به نظر برسد، اما تحقیقات نشان می دهد که همیشه اینطور نیست. در واقع، اگر یک روز صبح از خواب بیدار شوید، در آینه نگاه کنید و از خود بپرسید که آیا پیری شما به نحوی تسریع شده است، ممکن است در حال خیال پردازی نباشید.

طبق مطالعه ای در سال 2024 در مورد تغییرات مولکولی مرتبط با پیری، انسان ها دو جهش ناگهانی رو به جلو را تجربه می کنند، یکی در میانگین سنی 44 سال و دیگری در حدود 60 سال.

مایکل اسنایدر(Michael Snyder)، متخصص ژنتیک از دانشگاه استنفورد در اوت 2024 (زمانی که این پژوهش منتشر شد)، توضیح داد: ما فقط به تدریج در طول زمان تغییر نمی کنیم؛ تغییرات واقعاً چشمگیری وجود دارد. اکنون معلوم شده که اواسط دهه 40 زندگی، همانند اوایل دهه 60 زندگی، زمان تغییرات چشمگیر است و این مهم نیست که به چه دسته ای از مولکول ها نگاه کنید.

پیری فرآیندی پیچیده است که با افزایش خطر ابتلا به بیماری های مختلف همراه است.

اسنایدر و همکارانش زیست شناسی پیری را بررسی کردند تا درک عمیق تری از تغییرات و چگونگی وقوع آنها به دست آورند تا بتوانند این بیماری ها را بهتر کاهش داده و درمان کنند.

آنها گروهی متشکل از 108 بزرگسال را که طی چند سال، هر چند ماه یک بار نمونه های بیولوژیکی اهدا می کردند، ردیابی کردند.

محققان متوجه شدند که در برخی شرایط، مانند آلزایمر و بیماری های قلبی-عروقی، خطر به تدریج با گذشت زمان افزایش نمی یابد؛ بلکه پس از سن خاصی به شدت افزایش می یابد.

بنابراین آنها می خواستند نگاهی دقیق تر به نشانگرهای زیستی پیری بیندازند تا ببینند آیا می توانند تغییرات مرتبط را شناسایی کنند یا خیر.

محققان با استفاده از نمونه های گروه خود، انواع مختلفی از مولکول های زیستی را ردیابی کردند. مولکول های مختلف مورد مطالعه شامل RNA، پروتیین ها، لیپیدها و گونه های میکروبیوم از نواحی روده، پوست، بینی و دهان هستند که در مجموع 135 هزار و 239 ویژگی بیولوژیکی را شامل می شود.

هر شرکت کننده به طور متوسط ​​47 نمونه را در طول 626 روز ارائه داد و شرکت کننده ای که بیشترین حضور را داشت، 367 نمونه ارائه داد. این حجم عظیم داده ها منجر به بیش از 246 میلیارد نقطه داده شد که محققان سپس آنها را پردازش کردند و به دنبال الگوهایی در تغییرات بودند.

چندین مطالعه قبلی، تغییرات غیرخطی در فراوانی مولکولی را نشان داده اند که می تواند با پیری در موش ها و انسان ها مرتبط باشد.

مطالعات روی مگس های میوه، موش ها و گورخرماهی ها نیز به یک فرآیند پیری گام به گام در این گونه ها اشاره کرده است.

اسنایدر و همکارانش تغییر مشخصی را در فراوانی انواع مختلف مولکول ها در بدن انسان در دو مرحله مجزا مشاهده کردند.

حدود 81 درصد از کل مولکول هایی که مورد مطالعه قرار دادند، در طول یک یا هر دوی این مراحل تغییراتی را نشان دادند. تغییرات در اواسط دهه 40 زندگی و دوباره در اوایل دهه 60 زندگی، با نمایه های کمی متفاوت به اوج خود رسیدند.

نقطه اوج اواسط دهه 40 زندگی، تغییراتی را در مولکول های مرتبط با متابولیسم لیپیدها، کافیین و الکل و همچنین بیماری های قلبی-عروقی و اختلالات عملکرد در پوست و ماهیچه نشان داد.

نقطه اوج اوایل دهه 60 زندگی با متابولیسم کربوهیدرات و کافیین، بیماری های قلبی-عروقی، پوست و عضلات، تنظیم سیستم ایمنی و عملکرد کلیه مرتبط بود.

اولین نقطه اوج (اواسط دهه 40 زندگی) معمولاً زمانی است که زنان شروع به یائسگی یا پیش یائسگی می کنند، اما محققان این را به عنوان عامل اصلی رد کردند و نشان دادند که مردان نیز در همان سن دچار تغییرات مولکولی قابل توجهی می شوند.

شیائوتائو شن(Xiaotao Shen)، متخصص متابولومیک و نویسنده ارشد این مقاله که قبلاً در استنفورد بود و اکنون در دانشگاه فنی نانیانگ در سنگاپور مشغول به کار است، توضیح داد: این نشان می دهد که اگرچه یائسگی یا پیش یائسگی ممکن است در تغییرات مشاهده شده در زنان در اواسط دهه 40 زندگی شان نقش داشته باشد، اما احتمالاً عوامل مهم تر دیگری نیز بر این تغییرات در مردان و زنان تأثیر می گذارند.

وی افزود: شناسایی و مطالعه این عوامل باید در اولویت تحقیقات آینده باشد.

محققان خاطرنشان می کنند که حجم نمونه آنها بسیار کوچک است و نمونه های بیولوژیکی محدودی را از افراد بین 25 تا 70 سال آزمایش کرده اند. بنابراین تحقیقات آینده می تواند بیشتر به این پدیده بپردازد و آن را با جزییات بیشتر و در طیف وسیع تری از افراد مطالعه کند تا درک بهتری از چگونگی تغییر بدن انسان در طول زمان داشته باشد.

این پژوهش در مجله Nature Aging منتشر شده است.