فرارو- هنوز 8 ماه از قتل الهه حسین نژاد نگذشته است که پرونده ای مشابه با نام ملیکای 22ساله گره خورد؛ این بار مقتول در کانال آب دو روز بعد پیدا شد با بدنی که جراحت چاقو بر آن دیده می شد.

به گزارش فرارو، در میان پرونده های جنایی، بار دیگر خبری از ناپدید شدن و قتل یک دختر جوان در حالی که سوار ماشین گذری شده بود شنیده شد؛ ملیکا، دختر 22 ساله ای که از محل کار به خانه بازمی گشت، به قتل رسید و جسد او در حوالی فشافویه کشف شد.

نکته حائز اهمیت این است که این پرونده نه تنها یادآور قتل الهه حسین نژاد است، بلکه پرسش های جدی درباره امنیت شهروندان به ویژه زنان، کارآمدی سیستم قضایی و اثربخشی مجازات های شدید را به میان آورده است. آیا صرف مجازات قاتلان می تواند جلوی تکرار چنین فجایعی را بگیرد؟ اگر پاسخ منفی است، چه سازوکارهایی باید طراحی شود تا دیگر هیچ ملیکا و الهه ای قربانی نشود؟

ملیکا، دختر 22ساله و دانشجوی ترم آخر رشته گرافیک، هفتم بهمن ماه امسال پس از پایان کار از محل کارش در میدان آرژانتین تهران با خانواده تماس گرفت و اعلام کرد که به تنهایی به خانه بازمی گردد. این آخرین تماس او با خانواده بود اما او در طول مسیر با دوستش تماس گرفت و او را از رفتار مشکوک راننده مطلع کرد. پس از آن برای اینکه لوکیشن دقیق او در اختیار دوستش باشد، برای او نقشه موقعیت یاب آنلاین فرستاد. درست شبیه به همان فرایند امنیتی که برخی از تاکسی های اینترنتی دارند و مسافران با فعال کردن آن از سفر امن خود احساس اطمینان می کنند، اما گویا این اقدام نتوانست جان ملیکا را نجات دهد.

دوست ملیکا در مورد آخرین تماس او می گوید: تا جایی که من می دانم در میان راه راننده حرف های نامربوطی به او زده بود. آن موقع بود که من هم نگران شدم و مدام موقعیت مکانی او را چک می کردم. در این بین ناگهان دیدم از مسیر اصلی خارج شد و به سمت بیابان رفت، این را که دیدم نگرانی ام بیشتر شد و برای اطمینان از حالش با او تماس گرفتم. صدای التماس هایش را شنیدم که می گفت: به خاطر خدا با من کاری نداشته باش، گوشی و هر چیزی دارم بردار، فقط اجازه بده پیاده شوم. بعد تلفن قطع شد و هر چه به شماره اش زنگ زدم باز هم تلفن خاموش بود. من مطمئنم برایش اتفاق بدی افتاده است.

در این میان خانواده ملیکا با مراجعه به پلیس قرچک و ارائه مشخصات کامل ملیکا، مفقودی او را اعلام کردند. بررسی های اولیه نشان داد ملیکا در ایستگاه متروی جوانمرد قصاب سوار خودرویی عبوری شده و در مسیر، راننده رفتار مشکوک و تهدیدآمیزی از خود نشان داده است.

دو روز پس از ناپدید شدن، جسد ملیکا در حوالی کانال آب جاده حسن آباد فشافویه توسط مردی کشاورز کشف شد. بررسی های پزشکی قانونی و صحنه جرم نشان داد مقتول بر اثر ضربات متعدد چاقو و آثار درگیری و کبودی جان خود را از دست داده و جسد پس از قتل به کانال آب منتقل شده است. شواهد همچنین حکایت از سرقت طلا و کیف دستی حاوی مدارک و تلفن همراه مقتول توسط قاتل دارد.

با رصد دوربین های مداربسته و شناسایی پلاک خودرو، راننده متهم 13 روز پس از حادثه در کهریزک دستگیر شد. متهم در گفتگو با پلیس قتل را انکار کرده و وقوع درگیری داخل خودرو را تصادفی عنوان می کند، اما شواهد موجود و شهادت دوستان مقتول و خانواده او، وقوع قتل و سرقت پس از آن را تایید می کند. تحقیقات پلیس درباره انگیزه جنایت، نحوه وقوع درگیری و سرقت اموال همچنان ادامه دارد.

قتل ملیکا در تهران یادآور پرونده الهه حسین نژاد است که کمتر از هشت ماه پیش رخ داد؛ دختری 24ساله اهل اسلامشهر که خرداد 1404 پس از ترک محل کارش در سعادت آباد ناپدید شد و روزها بعد جسدش در بیابان های اطراف تهران کشف شد. الهه، که در یک سالن زیبایی مشغول به کار بود، پس از آخرین تماس تلفنی با خانواده اش که گفته بود فقط 20 دقیقه تا خانه فاصله دارم ، دیگر دیده نشد تا اینکه متهم پرونده بازداشت شد. گزارش های رسمی قضایی انگیزه قتل را سرقت اعلام کردند، اما وکیل اولیای دم اظهار داشت که متهم در بازجویی تلاش داشته انگیزه اصلی جنایت را پنهان کند و قتل کاملاً آگاهانه انجام شده است.

در این دو پرونده نکات مشترک قابل توجهی وجود دارد. هر دو قربانی به دلیل نبود امکان دسترسی به وسایل حمل ونقل ایمن، مجبور به سوار شدن بر خودروهای گذری شدند و در مسیر بازگشت از مناطق مرکزی یا شمالی تهران به حاشیه شهر بوده اند؛ الهه به سمت اسلامشهر و ملیکا به سمت ورامین حرکت می کردند.

این پرونده ها بار دیگر نگرانی ها درباره امنیت زنان در فضاهای عمومی را برجسته کرده و گفتمانی که پیش تر با پرونده الهه شکل گرفته بود، اکنون با حادثه ملیکا دوباره در مرکز توجه قرار گرفته است. این تحولات نشان می دهد که ضرورت اقدامات پیشگیرانه، بهبود زیرساخت های حمل ونقل ایمن و افزایش نظارت بر خدمات حمل ونقل عمومی و خصوصی بیش از پیش احساس می شود.

پرونده الهه حسین نژاد نه تنها به دلیل جزییاتش در جامعه ایران بازتاب زیادی داشت و حساسیت برانگیز به نظر رسید، بلکه پس از آن نیز حواشی مختلفی در مورد آن وجود داشت. ماجرا از این قرار بود که برای قاتل الهه حکم اعدام بریدند اما، خانواده توان پرداخت تفاضل دیه را نداشت به همین خاطر این حکم به تعلیق درآمده بود. اما پس از مدتی سخنگوی قوه قضاییه در نشست مطبوعاتی خود درباره شماری از پرونده ها مانند قتل الهه حسین نژاد صحبت کرد و گفت حکم اعدام قاتل او بدون پرداخت تفاضل دیه اجرا می شود. با تمام این حواشی که پرونده الهه حسین نژاد را تا روزهای اخیر در اذهان عمومی زنده نگه داشته بود اما باری دیگر در سطح جامعه چنین جنایتی دیده شده است.

کارشناسان حقوقی و جرم شناسان تاکید دارند که بازدارندگی صرفا با مجازات مرگ به دست نمی آید. به گفته کامبیز نوروزی، حقوقدان: مجازات اعدام در ایران با این حجم و گستردگی، از لحاظ جرم شناسی و حقوق جزا کارآمد نبوده و نتوانسته بازدارنده باشد و بلکه زیانبار است.

علاوه بر این، غضنفرآبادی، عضو کمیسیون حقوقی قضایی مجلس می گوید: مدافعان این احکام، بر نقش بازدارنده و عبرت آموز اعدام تاکید دارند و تشخیص نهایی را بر عهده قاضی و سازوکارهای قانونی می دانند؛ در مقابل، منتقدان با استناد به تجربه های گذشته و واقعیت های اقتصادی، معتقدند تمرکز بر مجازات سالب حیات نه تنها مانع تکرار جرایم نشده، بلکه مسیر جبران خسارت شاکیان خصوصی را نیز مسدود کرده است.

کارشناسان تاکید دارند که سیستم قضایی تنها بخشی از راهکار است در این میان پیشگیری واقعی نیازمند مجموعه ای از سیاست هاست؛ شامل آموزش عمومی درباره حقوق شهروندی، ارتقای امنیت شهری، نظارت دقیق بر رانندگان و افراد شاغل در موقعیت های پرخطر، فرهنگ سازی برای احترام به زنان، و ایجاد کانال های گزارش دهی امن و مطمئن. اعدام، در حالی که درد خانواده ها را کاهش می دهد، اما به تنهایی جلوی تکرار این فجایع را نمی گیرد.

تجربه پرونده ملیکا و الهه نشان می دهد که حتی با حکم قطعی اعدام قاتل، بازدارندگی ایجاد نشده است. قتل های مشابه همچنان رخ می دهد و این واقعیت، کارشناسان را به تاکید بر رویکردهای جامع و پیشگیرانه واداشته است...