فرارو- علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران با بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امورخارجه عمان دیدار و گفتگو کرده است. اهمیت این گفتگو از این جهت است که کمتر از یک هفته بعد از دور جدید مذاکرات هسته ای ایران و ایالات متحده انجام شده است. با توجه به این که عمان میزبان مذاکرات بوده است، گمانه زنی هایی درخصوص پشت پرده سفر لاریجانی مطرح است.

به گزارش فرارو، برخی رسانه ها از جمله آسوشیتدپرس مدعی شده اند لاریجانی احتمالا حامل پاسخ ایران به دور اول مذاکرات تهران-واشنگتن است. هرچند برخی رسانه ها نیز ادعایی متضاد را مطرح و اعلام کردند عمان حامل پیامی از سوی واشنگتن برای تهران بوده است.

سخنگوی وزارت خارجه، ساعاتی پس از انتشار خبر سفر لاریجانی به خبرنگاران در این باره گفت: این سفر در ادامه سفرهای دبیر شورای عالی امنیت ملی است. ایشان قبلا به کشورهای منطقه سفر داشت و به روسیه و پاکستان، روسیه و عراق و این در ادامه رایزنی هایی ایران است و در راستای سیاست اصولی ایران برای تقویت روابط با همسایگان و حسن همجواری.

با توجه به اهمیت این سفر و احتمالات پیرامون آن، دکتر علی بیگدلی، تحلیلگر ارشد سیاست خارجی و استاد دانشگاه در گفتگو با فرارو به بررسی این موضوع پرداخته است:

علی بیگدلی به فرارو گفت: این که بعد از گفتگوهای آقای عراقچی با طرف آمریکایی، اکنون آقای لاریجانی باب گفتگوها را باز کرده را می توان با چند پیش فرض بررسی کرد: ممکن است آقای لاریجانی به دنبال ادامه مذاکرات، این سفر را انجام داده است. ممکن است علت سفر آقای لاریجانی، عمق دادن به مذاکرات باشد. حتی ممکن است این سفر با هدف مشخص کردن سمت و سوی مذاکرات انجام شده باشد. حتی ممکن است این پیشنهاد از سوی آمریکایی ها بوده باشد که مذاکرات وارد سطحی بالاتر شود.

وی افزود: سفر آقای لاریجانی به عنوان رییس شورای عالی امنیت از یک سو و به عنوان نماینده ویژه رهبری از سوی دیگر، مورد توجه است. درواقع اینگونه استنباط می شود که سخنان ایشان، مستقیما از سمت رهبری منتقل می شود. جالب است که آقای لاریجانی دقیقا همان مسیری را طی می کند که آقای عراقچی طی کرد، یعنی سفری که از عمان آغاز شد و به قطر رسید. به همین دلیل هم می توان حدس زد آقای لاریجانی حامل پیام هایی باشند که شاید تا حدودی، واضح تر باشد.

این تحلیلگر ارشد سیاست خارجی در ادامه گفت: طرف آمریکایی، اشاراتی به تلاش برای سریع تر به نتیجه رسیدن مذاکرات کرده و حتی برخی منابع اشاره کرده اند که مذاکرات احتمالی هفته آینده بسیار مهم و سرنوشت ساز است. بنابراین نه تنها طرف آمریکایی می خواهد درخواست های دقیق خود را مطرح کند، بلکه ایران نیز دقیق ترین و آخرین نقطه نظرهای خود را مطرح و اتمام حجت خواهد کرد. می دانیم که آقای عراقچی هم با محدودیت هایی در تصمیم گیری مواجه است. به هر حال ایشان نمی تواند به شکل انفرادی تصمیم گیری کند بلکه باید برای هر تصمیم با تهران و مقامات بالادستی خود در تماس باشد.

وی افزود: در طرف مقابل، آمریکایی ها تاکید شدیدی بر محدودیت کامل برنامه هسته ای ایران دارند. رفتار نتانیاهو و سفر شتاب زده او به آمریکا نیز حائز اهمیت زیادی است. نشست بسیار خصوص نتانیاهو با ترامپ به شکلی که نمی خواهد جزییات آن فاش شود را می توان در تاریخ آمریکا و اسراییل بی سابقه دانست. همه این ها نشان می دهد مسئله برای اسراییل حاد شده و تقاضاهای بیشتری از سوی نتانیاهو در راه است. آن ها به این حجم از توافقات که صفا محدود به مسائل هسته ای شود، دلخوش نمی شوند و ترجیح می دهند محدودیت های موشکی گسترده ای نیز به ایران تحمیل شود.

این استاد دانشگاه در ادامه گفت: مسئله همراهی و همفکری ایران با نیروهای نیابتی منطقه ای موضوع دیگری است که از دغدغه های اصلی نتانیاهو محسوب می شود. شرایط منطقه بسیار پیچیده شده و سطح انتظارات امریکا و نتانیاهو اکنون با یکدیگر تا حدودی فاصله پیدا کرده. اما جالب است حتی در خصوص مسئله هسته ای نیز، سطح انتظارات آمریکا بالاتر از حد انتظار است. اگر قرار باشد ایران به همه خواسته های هسته ای آمریکا تن دهد، نمی تواند پاسخ منتقدان داخلی را بدهد و اصلا تن دادن به این خواسته های مغایرت هایی جدی با گفته های پیشین ایران خواهد داشت. بنابراین هر دو طرف انتظارات زیادی از یکدیگر دارند و در نتیجه سطح انتظارات طرفین نیاز به تجدیدنظر جدی دارد تا به یک سطح مشترک برسد.

وی افزود: رسیدن به یک نقطه مشترک باید سریعتر انجام شود، چون هر اندازه برای رسیدن به این نقطه مشترک، اتلاف وقت بیشتری رخ دهد، زور یا احتمال جنگ بیشتر خواهد شد و حضور این همه تجهیزات و ادوات جنگی آمریکا در منطقه نیز، نمی تواند بی حاصل باشد. درواقع یا باید آمریکا برای حفظ آبرو و اعتبار به استفاده از ادوات جنگی بپردازد و وارد جنگ شود، یا هر چه سریعتر در مذاکرات به یک منطقه تفاهم برسد. آمریکا برای به دست آوردن امتیازاتی پشت میز مذاکره نشسته است. با این وجود نمی توان به مذاکرات دلبستگی بیش از حد خوش بینانه داشت، هر آن ممکن است به دلیلی مذاکرات شکست بخورد، ضمن این که همچنان بر این باورم مذاکره مستقیم در شرایط موجود، بهترین گزینه ممکن خواهد بود.