زالزالک، که در ایران به سرخه ولیک هم شناخته می شود، میوه ای کوچک، گرد و قرمز است که از دیرباز در طب سنتی برای تقویت سلامت قلب، بهبود هضم و افزایش مقاومت بدن در برابر بیماری ها استفاده می شده است.

به گزارش ایرنا، این میوه درختچه ای خودرو است که در مناطق مختلف ایران، اروپا و آسیا می روید. طعم آن شیرین و کمی ترش بوده و می توان آن را به صورت تازه، خشک یا در قالب دمنوش و عصاره مصرف کرد.

زالزالک قدمتی طولانی در طب سنتی ایران، چین و اروپا دارد. در طب سنتی ایرانی، میوه، گل و برگ زالزالک برای درمان ضعف قلب، مشکلات گوارشی و افزایش انرژی بدن به کار می رفته است. در چین این میوه به عنوان تقویت کننده قلب و آرامش بخش شناخته می شود و در اروپا، از قرن هجدهم میلادی به عنوان داروی طبیعی قلب توصیه می شده است.

مصرف سنتی زالزالک شامل مربا و کمپوت برای طعم دهی و استفاده خوراکی، دمنوش و عصاره گیاهی برای بهره مندی از خواص درمانی و همچنین روغن یا تنتور برگ و گل ها برای آرامش و درمان خستگی بوده است.

این سابقه نشان می دهد که انسان ها از دیرباز به خواص مفید این میوه کوچک پی برده اند و آن را در زندگی روزمره خود جای داده اند.

راز اصلی خواص درمانی زالزالک، مواد مغذی و ترکیبات طبیعی موجود در آن است. این میوه سرشار از:

آنتی اکسیدان ها: مواد طبیعی که با رادیکال های آزاد مقابله می کنند و از آسیب سلول ها جلوگیری می کنند. رادیکال های آزاد مولکول های ناپایداری هستند که بر اثر آلودگی، استرس و تغذیه نامناسب تولید می شوند و باعث پیری زودرس و بیماری های مزمن می شوند.

فلاونوییدها و پروآنتوسیانیدین ها: ترکیباتی که به تقویت قلب، افزایش جریان خون و حفظ انعطاف رگ ها کمک می کنند.

ویتامین ها و مواد معدنی: ویتامین C، ویتامین های گروه B و مواد معدنی مثل پتاسیم و منیزیم که برای سلامت عمومی بدن مفید هستند.

به لطف این ترکیبات، زالزالک علاوه بر خوراکی خوشمزه، نقش دارویی و محافظتی برای بدن دارد.

یکی از مهم ترین و شناخته شده ترین خواص زالزالک، تقویت سلامت قلب و عروق است. تحقیقات علمی نشان داده اند که:

بهبود عملکرد قلب در نارسایی قلبی خفیف تا متوسط: مصرف عصاره زالزالک می تواند خستگی و تنگی نفس را کاهش دهد و توانایی بدن را برای فعالیت روزمره افزایش دهد. مثلاً فردی که با پیاده روی کوتاه احساس تنگی نفس می کرد، بعد از مصرف منظم دمنوش زالزالک می تواند راه طولانی تر را بدون خستگی شدید طی کند.

کاهش فشار خون: زالزالک می تواند فشار خون سیستولیک و دیاستولیک را تا حدی کاهش دهد و به کنترل پرفشاری خون کمک کند.

محافظت از رگ ها و جلوگیری از سخت شدن آن ها: ترکیبات زالزالک به حفظ انعطاف دیواره رگ ها کمک می کنند و می توانند خطر بیماری های قلبی را کاهش دهند.

به همین دلیل، بسیاری از مکمل های قلبی، عصاره استاندارد زالزالک را در ترکیبات خود دارند و استفاده از آن به افرادی که به دنبال روش های طبیعی برای تقویت قلب هستند توصیه می شود.

زالزالک دارای آنتی اکسیدان های قوی است که بدن را در برابر اثرات مضر رادیکال های آزاد محافظت می کنند. این ویژگی باعث می شود سلول ها دیرتر آسیب ببینند و نشانه های پیری و بیماری های مزمن کاهش پیدا کنند.

همچنین، این میوه می تواند التهاب بدن را کاهش دهد. التهاب مزمن عامل بسیاری از بیماری ها مانند مشکلات قلبی، دیابت و حتی مشکلات گوارشی است. بنابراین مصرف زالزالک به حفظ سلامت عمومی بدن و کاهش خطر بیماری های مزمن کمک می کند.

زالزالک علاوه بر اینکه برای قلب مفید است، می تواند به سیستم گوارشی نیز کمک کند. دمنوش این میوه به آرامش معده و کاهش نفخ کمک می کند، جذب غذا را بهبود می بخشد و هضم را راحت تر کرده و همچنین برخی مشکلات گوارشی خفیف را کاهش می دهد.

علاوه بر این، مصرف زالزالک ممکن است به تقویت متابولیسم و کمک به کنترل وزن کمک کند و حتی در کاهش علائم یائسگی نقش داشته باشد، هرچند برای این اثرات هنوز تحقیقات علمی بیشتری لازم است.

زالزالک را می توان به روش های مختلف مصرف کرد:

میوه تازه: میوه های رسیده و شسته شده را می توان به صورت میان وعده خورد.

میوه خشک: برای دمنوش و دم کرده مناسب است و در فصول سرد سال قابل استفاده است.

عصاره یا مکمل استاندارد: برای اثرات قلبی بهتر، عصاره استاندارد توصیه می شود.

دمنوش: مصرف روزانه 1 تا 2 فنجان دمنوش زالزالک می تواند به آرامش بدن و قلب کمک کند.

با افزودن کمی عسل یا مخلوط کردن با چای های گیاهی دیگر، طعم دلپذیری به دمنوش داده می شود و استفاده روزانه آسان تر می شود.

با وجود اینکه زالزالک معمولاً بی خطر است، اما بهتر است به چند نکته توجه داشته باشید؛ مصرف بیش از حد این میوه می تواند باعث تهوع یا سرگیجه شود و افرادی که داروهای قلبی مصرف می کنند باید قبل از استفاده با پزشک مشورت کنند، زیرا ممکن است اثر داروها را تغییر دهد. همچنین زنان باردار یا شیرده بهتر است پیش از مصرف زالزالک با پزشک مشورت کنند تا از ایمنی آن اطمینان حاصل شود.

مصرف متعادل و مطابق با توصیه ها، بیشترین فواید را با کمترین عوارض به همراه دارد.