فرارو- مسئله گفت وگو و توانایی شنیدن حرف های مخالف، سال هاست که به یکی از پرتکرارترین مباحثات موجود در سپهر سیاسی ایران بدل شده است. این مسئله در روزهای اخیر و با توجه به اتفاقات پیش آمده، بار دیگر میدانی را برای مجادلات جناح های مختلف فراهم کرده است.

به گزارش فرارو، آزادی فردی، آزادی بیان و مسائلی ازاین دست، ازجمله مقولاتی به شمار می روند که هرگز تب وتاب گفت وگو در مورد آن ها به پایان نمی رسد. ازآنجاکه در جهان امروز آزادی فردی از اهمیت ویژه ای برخوردار است، در ذیل این مفهوم، از آزادی بیان و توانایی گفت وگو نیز، به عنوان نیازهای بارز یک جامعه دموکراتیک یاد می شود.

آنچه در روزهای اخیر در ایران اتفاق افتاد، باعث به وجود آمدن واکنش های بسیار گسترده ای در داخل و خارج از ایران شد. درعین حال طیف های مختلف سیاسی دست به تولید روایت هایی در مورد این اتفاقات زدند که هرکدام از این روایات به خودی خود مخالفان و موافقان خود را داشت.

دراین بین اما آنچه بیشتر از همه چیز دیده شد، عدم توانایی جناح های مختلف در رسیدن به میدانی مشترک برای گفت وگو بود. در بسیاری از مواقع گفت وگوها با شکل هایی از خشونت کلامی همراه شد و این مسئله ما را بر آن داشت تا در مورد خشونت کلامی موجود در گروه های سیاسی داخل و خارج از ایران به بحث بپردازیم.

دکتر علیرضا شریفی یزدی در گفت وگویی با فرارو، در مورد چرایی عدم شکل گیری گفت وگو در ایران سخن گفت.

شریف یزدی گفت: ما در ایران، حزب به معنی دقیق و علمی کلمه نداریم. آنچه ما داریم عبارت است از تعدادی گروه سیاسی و هیئتی که با اخذ مجوزهایی، واژه حزب را در مورد خودشان به کار می برند. حزب باید این توانایی را داشته باشد که بخشی از جامعه را با خودش همراه کرده و در ارتباط با مسائل و مشکلات جامعه، اعم از اقتصادی، بهداشتی، فرهنگی، سیاسی و... گفت وگویی را آغاز کرده و آن را مابین دیگر احزاب نیز تسری بدهد.

شریفی یزدی همچنین درباره توانایی گفت وگو در بین احزاب افزود: باوجوداینکه واژه حزب را با احتیاط به کار می برم، مادام که این تشکیلات سیاسی در درون خودشان گفت وگو نداشته و حتی توان برانگیختن افراد معدودی از یک جامعه را نیز ندارند، سخن گفتن از گفت وگوی بیناحزبی قدری غیرواقع بینانه است. این احزاب و جریان های سیاسی با توده مردم بیگانه اند و در بسیاری از مواقع حمایت های اندک مردم را نیز مصادره به مطلوب می کنند. زمانی بود که جریانات سیاسی موجود در ایران، واقعا توده مردم را نمایندگی می کردند، اما این روزها بخش اعظم جامعه از احزاب سیاسی ایران بریده اند. متاسفانه منافع گروهی و حزبی در ایران امروز بر منافع ملی چیرگی دارد.

او ادامه داد: وجوه جامعه شناختی قضیه هم آنکه ما در ایران کوفت وکوب داریم اما گفت وگو نداریم. در خانه هرکس بزرگتر است توی سر کوچکترها می زد؛ در مدرسه همدیگر را می زنند؛ در خیابان وقتی دو نفر تصادف می کنند در وهله اول همدیگر را می زنند و این ها یعنی اینکه ما توانایی گفت وگو را در خانه و مدرسه به فرزندانمان یاد نداده ایم. علاوه بر این، مردم احساس می کنند که حرف هایشان در زمان و مکان مناسب خودش شنیده نمی شود. متاسفانه صاحبان قدرت در ایران هرگز گفت وگوی روبه رویی را با مردم آغاز نکرده اند.

شریفی یزدی در جواب به این سوال که آیا اپوزیسیون خارج از ایران گفت وگو با یکدیگر را بلد هستند یا نه ، افزود: اتفاقا یکی از مشکلات ما این است که اپوزیسون نداریم. یعنی اگر یک اپوزیسیون قوی وجود داشت، یقینا دولت هم خودش را جمع می کرد. اما چون دولت اپوزیسیونی ندارد، درنتیجه چندان به لزوم گفت وگو واقف نیست.

وی گفت: به ‎‎هرحال اپوزیسیون خارج از ایران هم از مریخ نیامده اند. ما در کشورمان پیشینه مشخصی از دموکراسی نداریم. درنتیجه خارج نشینان ایران نیز همین مردم خود ما هستند و طبیعی است که توی سر هم بزنند؛ البته باید گفت که تفاوت عقیده و مخالفت های فکری امری طبیعی است. برخی از این ها، مثل سازمان مجاهدین خلق، تکلیفشان مشخص است و سازمان های تروریستی هستند. به هرحال ما تا به شکل فرهنگی مسئله گفت وگو را حل نکنیم، این وضعیت چه در داخل و چه خارج از ایران ادامه خواهد داشت.

شریفی یزدی در باب دشمنی های جناحی موجود در ایرانیان خارج از کشور گفت: بسیاری از ایرانیانی که حتی از امور سیاسی روزگار هم بی اطلاع نیستند، بسیار متاثر از فضای چپ زده دوره هایی از تاریخ ایران هستند. این ها جامعه امروز ایران را نمی شناسند و درکی از پویایی جامعه ایران ندارند.