فرارو دیوید ال استرن، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه واشنگتن پست

به نقل از روزنامه واشنگتن پست، تنها چند روز پس از آن که گفت وگوها برای توقف جنگ اوکراین در ابوظبی بدون دستاورد مشخصی پایان یافت، ولودیمیر زلنسکی اعلام کرد که روسیه و ایالات متحده در حال مذاکره بر سر مجموعه ای از توافق های اقتصادی دوجانبه به ارزش تقریبی 12 تریلیون دلار هستند؛ توافق هایی که به گفته او، برخی از آن ها می تواند پیامدهای مستقیم و قابل توجهی برای اوکراین داشته باشد.

ولودیمیر زلنسکی در اظهاراتی گفت نهادهای اطلاعاتی کشورش اسنادی را در اختیار او گذاشته اند که چارچوبی جامع برای همکاری اقتصادی میان واشنگتن و مسکو ترسیم می کند؛ چارچوبی که او آن را بسته دمیتریِف نامید. این نام گذاری اشاره دارد به کیریل دمیتریِف، رییس صندوق ثروت ملی روسیه و از چهره های نزدیک به ولادیمیر پوتین، که در ماه های اخیر به یکی از مهره های کلیدی در تلاش ها برای دستیابی به آتش بسی احتمالی تبدیل شده است.

پیش تر، دونالد ترامپ از امکان کاهش تحریم ها و احیای همکاری های اقتصادی با روسیه به عنوان مشوق هایی برای ترغیب مسکو به توقف جنگ سخن گفته بود. با این حال، پوتین بارها تأکید کرده است که روسیه اهداف خود در اوکراین را به هر شکل ممکن دنبال خواهد کرد؛ موضعی که سایه تردید را بر هر ابتکار دیپلماتیک انداخته است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، دمیتریِف به همراه استیو ویتکاف، فرستاده ترامپ در مذاکرات و جرد کوشنر، داماد رییس جمهور آمریکا، طرح صلحی 28 بندی را تدوین کرده اند. این طرح، در کنار مفاد سیاسی و امنیتی، بر کاهش تدریجی تحریم ها و تعریف پروژه های بلندمدت توسعه اقتصادی به ویژه در ارتباط با روسیه و اوکراین تمرکز دارد؛ طرحی که از نگاه کی یف، می تواند بدون حضور و رضایت اوکراین، آینده اقتصادی و ژئوپلیتیکی این کشور را تحت تأثیر قرار دهد.

با این حال، ولودیمیر زلنسکی با پشتوانه رهبران اروپایی و شماری از اعضای کنگره ایالات متحده بر این موضع پافشاری می کند که رژیم تحریم ها علیه روسیه باید تشدید شود؛ تحریم هایی که هدفشان خشکاندن منابع مالی و محدود کردن دسترسی مسکو به فناوری های غربی است؛ همان فناوری هایی که به گفته کی یف، ماشین جنگی روسیه را سرپا نگه می دارند.

زلنسکی روز جمعه در یک نشست خبری با خبرنگاران گفت: ما از همه توافق های اقتصادی یا تجاری دوجانبه آن ها اطلاع نداریم، اما در این باره اطلاعاتی به دستمان می رسد. او تاکید کرد: چه در رسانه ها و چه از مسیرهای دیگر، نشانه هایی وجود دارد که برخی از این توافق ها می تواند شامل موضوعاتی مرتبط با اوکراین باشد. ما به صراحت اعلام می کنیم که اوکراین از هیچ توافقی که بدون حضور ما و درباره ما انجام شود، حمایت نخواهد کرد.

این هشدارها هم زمان با موج تازه ای از حملات روسیه مطرح شد. بامداد شنبه، حملات جدید به شبکه برق اوکراین به قطع گسترده برق در کی یف انجامید و نیروگاه های هسته ای کشور را ناگزیر کرد تولید خود را کاهش دهند. آژانس بین المللی انرژی اتمی اعلام کرد که فعالیت های نظامی بر پست های برق اثر گذاشته و برخی خطوط انتقال را از مدار خارج کرده است.

نگرانی های زلنسکی در حالی علنی شد که مسکو حملات هوایی گسترده ای را علیه زیرساخت های انرژی اوکراین شدت بخشیده است؛ حملاتی که بخش های وسیعی از کشور را در سرمای سخت زمستان به تاریکی کشانده اند. این تشدید تنش و درگیری هم زمان است با بن بست عمیق تر گفت وگوها برای توقف جنگ به ویژه بر سر اینکه چه طرفی کنترل منطقه شرقی دونتسک را در دست خواهد داشت.

ایالات متحده پیشنهاد ایجاد یک منطقه آزاد اقتصادی در دونتسک را مطرح کرده است؛ ابتکاری که در تضاد آشکار با خواسته ولادیمیر پوتین قرار دارد. پوتین خواهان واگذاری کامل این منطقه به روسیه است از جمله بخش هایی که نیروهای روسی هنوز نتوانسته اند آن ها را به طور کامل تصرف کنند. ولودیمیر زلنسکی می گوید واشنگتن ضرب الاجلی تا ماه ژوئن برای پایان دادن به جنگ پیشنهاد کرده و او انتظار دارد مطابق این جدول زمانی، طرف ها تحت فشار قرار گیرند . به گفته زلنسکی، این زمان بندی بیش از هر چیز بازتاب نگرانی های سیاسی داخلی آمریکا است.

زلنسکی تصریح کرد که دغدغه اصلی واشنگتن، انتخابات میان دوره ای کنگره در اواخر سال جاری است. او گفت: می دانیم که تمرکز آن ها بر فرآیندهای داخلی یعنی انتخابات و تغییر نگرش های جامعه شان خواهد بود. انتخابات برایشان قطعاً مهم تر است. ساده لوح نباشیم؛ می گویند می خواهند همه چیز را تا ژوئن جمع وجور کنند و هر کاری بکنند تا جنگ به آن شکل پایان یابد.

به طور جداگانه، مقام های آمریکایی و اوکراینی درباره هدف گذاری ماه مارس برای دستیابی به یک توافق اولیه گفت وگو کرده اند؛ توافقی که پس از آن، انتخابات سراسری و همه پرسی درباره طرح صلح پیشنهادی در ماه مه برگزار شود؛ موضوعی که رویترز به نقل از منابع ناشناس گزارش کرده است. یکی از این منابع به رویترز گفته است: آمریکایی ها عجله دارند و هشدار داده که ترامپ به زودی تمرکز خود را به انتخابات معطوف خواهد کرد.

در هفته های اخیر، مقام های آمریکا، اوکراین و روسیه دو بار در ابوظبی دیدار کرده اند تا راهی برای توافق بیابند؛ تلاش هایی که تاکنون به پیشرفتی ملموس نینجامیده است. با این حال، مذاکره کنندگان اوکراینی می گویند لحن و محتوای گفت وگوها به طور محسوسی بهبود یافته است؛ نشانه ای از حرکت آهسته، اما رو به جلو، در مسیری که همچنان پرابهام و پرچالش باقی مانده است.

ولودیمیر زلنسکی اعلام کرد که واشنگتن پیشنهاد داده است طرف ها برای نخستین بار طی یک هفته آینده در ایالات متحده احتمالاً در میامی دیدار کنند. او گفت کی یف مشارکت خود را تأیید کرده و این نشست را گامی دیگر در مسیر گفت وگوهای فشرده می داند. هم زمان، موج تازه ای از حملات شبانه روسیه از جمعه به شنبه ادامه یافت؛ یورشی هوایی که بار دیگر نیروگاه ها و شبکه برق اوکراین را نشانه گرفت. نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد روسیه 29 موشک و 408 پهپاد تهاجمی به نقاط مختلف کشور شلیک کرده است؛ از این میان، 13 موشک و 21 پهپاد در 19 نقطه اصابت کرده اند.

وزارت دفاع روسیه در بیانیه ای گفت نیروهای مسلح این کشور حمله ای گسترده با استفاده از سلاح های دقیق دوربردِ دریایی و هوایی را علیه تأسیسات انرژی و حمل ونقل در خدمت منافع نیروهای مسلح اوکراین و همچنین صنایع دفاعی انجام داده اند. روایت مسکو، بار دیگر حملات را به اهداف نظامی محدود توصیف کرد. اما پیامدها فراتر از ادعاها بود. این حملات بخش های وسیعی از جمعیت غیرنظامی را در سرمای شدید زمستان بدون برق و گرما رها کرد؛ وضعیتی که با تداوم هدف گیری زیرساخت های انرژی، در ماه های اخیر بارها تکرار شده است.

شرکت دولتی اپراتور شبکه برق اوکراین یعنی اوکرانرگو ، اعلام کرد این حمله دومین ضربه بزرگ به کل سامانه انرژی کشور از ابتدای سال جاری بوده و تأسیسات انرژی در هشت منطقه هدف قرار گرفته اند. به گفته این شرکت، قطع برق به صورت سراسری گزارش شده است. زلنسکی نیز در پیامی در شبکه ایکس نوشت که این بمباران ها به طور عامدانه تأسیسات انرژی ای را هدف قرار داده اند که عملکرد نیروگاه های هسته ای اوکراین به آن ها وابسته است . او هشدار داد: این موضوع نه تنها امنیت اوکراین، بلکه امنیت مشترک منطقه ای و اروپایی را به خطر می اندازد. رییس جمهور اوکراین از شرکای آمریکا و اروپا خواست با نگاهی روشن به این واقعیت واکنشی متناسب نشان دهند.