سوریه و عربستان با امضای قراردادهای راهبردی در دمشق، از راه اندازی ایرلاین مشترک و پروژه بزرگ مخابراتی تا برنامه های آب، انرژی و زیرساخت، تلاش می کنند مسیر بازسازی پس از جنگ داخلی سوریه را که به سقوط بشار اسد منجر شد، با سرمایه گذاری منطقه ای شتاب بدهند؛ بسته ای که هم یک آزمون اجرایی برای دمشق است و هم سیگنال سیاسی ریاض. در این میان، سؤال اصلی این است که این بار وعده بازسازی واقعا به پروژه های الزام آور و قابل لمس برای مردم جنگ زده تبدیل می شود یا دوباره در حد تابلوهای سرمایه گذاری و عکس یادگاری می ماند؟

به گزارش شرق، امضای این قراردادها در کاخ الشعب دمشق، مجموعه ای از آنچه مقام های دو کشور قراردادهای راهبردی نامیدند، در حوزه های هوانوردی، مخابرات، زیرساخت، مدیریت آب و توسعه املاک اعلام شد. این بسته تحت حمایت احمد الشرع، رییس دولت موقت سوریه، رونمایی شد و از همان ابتدا حامل یک پیام دوگانه بود: دمشق به دنبال بازگشت به اقتصاد منطقه ای است و ریاض می خواهد نقش لنگر را در این بازگشت بازی کند.

به گزارش آسوشیتدپرس، طلال الهلالی، رییس هیئت سرمایه گذاری سوریه، هدف را تعمیق روابط اقتصادی دوجانبه و جذب سرمایه گذاری بلندمدت معرفی کرد. از نظر او، محور اصلی، رفتن به سمت قراردادهایی است که فقط کار نمایشی نداشته باشد و به ستون های ضروری اقتصاد سوریه وصل شود. این تأکید، خودش یک اعتراف ضمنی هم هست: سوریه در سال های گذشته از وعده های بزرگ کم نداشته، اما تبدیل وعده به اجرا همیشه گلوگاه بوده است.

یکی از قطعات پررنگ این بسته، تأسیس ایرلاین مشترک سوریه و عربستان است؛ اقدامی برای افزایش اتصال هوایی میان دو کشور و تسهیل تجارت، سفر و رفت وآمد نیروی کار. الهلالی تأیید کرد این شرکت هواپیمایی مشترک در دل توافق ها قرار دارد و در کنار آن، پروژه هایی برای نوسازی زیرساخت دیجیتال و گسترش شبکه های مخابراتی هم تعریف شده است. خالد الفالح، وزیر سرمایه گذاری عربستان، این ابتکارها را نشانه حمایت ریاض از بهبود اقتصادی و ثبات سوریه دانست.

هم زمان، یک قرارداد هوانوردی با نقش آفرینی فلای ناس معرفی شد؛ شرکتی که به گفته مقام ها، سوریه را به عنوان نخستین مقصد سرمایه گذاری خارجی خود انتخاب کرده است. این انتخاب، در سطح سیاسی، وزن نمادین دارد؛ ریاض می خواهد نشان دهد سرمایه گذاری را از سطح حرف به پروژه های قابل مشاهده منتقل می کند.

در گزارش ارائه شده از سوی دو طرف، ایرلاین کم هزینه ای با نام فلای ناس سوریه هم جزء خروجی های توافق معرفی و گفته شده سهم مالکیت سمت سوری 51 درصد خواهد بود و آغاز فعالیت برای فصل چهارم سال 2026 هدف گذاری شده است.

سنگین ترین بخش عددی بسته، پروژه مخابراتی سیلک لینک است؛ طرحی برای تبدیل سوریه به هاب مخابراتی منطقه ای و تقویت اتصال اینترنتی میان آسیا و اروپا از مسیر هزاران کیلومتر کابل. عبدالسلام هیکل، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات سوریه گفت توسعه مخابراتی نزدیک به یک میلیارد دلار هزینه دارد و در دو مرحله اجرا می شود و هر مرحله بین 18 ماه تا دو سال زمان می برد.

او استدلال کرد این پروژه می تواند سوریه را به نقطه عبور مهم داده تبدیل کند. این ادعا اگر به اجرا برسد، فقط یک پروژه فنی نیست؛ یک جابه جایی ژئواکونومیک است. کشوری که سال ها از اقتصاد منطقه ای عقب افتاده، ناگهان می خواهد در زنجیره اتصال دیجیتال نقش کانونی بگیرد. الفالح اعلام کرد این پروژه قرار است تحت هدایت گروه اس تی سی عربستان اجرا شود. حتی از نهایی سازی توافقی برای بهره برداری و توسعه شرکت سوریان مدرن کیبلز نام برده شد. بعد از مخابرات، پروژه ای که بیشترین بار تصویر عمومی دارد، بخش فرودگاهی است.

طبق اعلام دو دولت، صندوق سرمایه گذاری تازه تأسیس قرار است توسعه فرودگاه بین المللی حلب را پیش ببرد؛ فرودگاهی که گفته شده ظرفیت جابه جایی سالانه 12 میلیون مسافر را هدف گرفته است.

مقام های سوری گفتند توافق مهمی در حوزه آب با پشتیبانی ای سی دبلیوای پاور امضا شده است؛ شرکتی که در پروژه های تولید برق و تولید آب شیرین شده در منطقه تجربه دارد. محمد البشیر، رییس نهاد انرژی سوریه، این قراردادها را نشانه تعهد سوریه به پیشبرد پروژه های راهبردی، به ویژه در بخش های آب و انرژی توصیف کرد و نشست دمشق را گامی محوری در تقویت شراکت دمشق و ریاض دانست. این بخش از توافق ها، از نظر سیاسی شاید کم سروصدا باشد، اما از نظر اجتماعی کلیدی است.

آب و برق یعنی زندگی روزمره. هر موفقیت در این حوزه، سرمایه اجتماعی می سازد و هر شکست، به سرعت به نارضایتی تبدیل می شود. به همین دلیل هم این پروژه ها باید بیشتر از هر بخش دیگر، شفافیت زمان بندی و تأمین مالی داشته باشند.

در کنار پروژه ها، الفالح از احیای کانال های انتقال بانکی میان دو کشور خبر داد. این موضوع اگر واقعا عملیاتی شود، برای سرمایه گذاری فرامرزی حیاتی است؛ چون بدون مسیر بانکی، قراردادها به ترازنامه تبدیل نمی شوند و سرمایه گذار به پول واقعی نمی رسد. در همین چارچوب، الهلالی هم بر سرمایه گذاری بلندمدت تأکید کرده بود و روشن است سرمایه بلندمدت بدون سازوکار بانکی و حقوقی باثبات شکل نمی گیرد. در همین بسته، اشاره شده که در ماه جولای دو کشور از 47 توافق سرمایه گذاری به ارزش بیش از شش میلیارد دلار خبر داده بودند.

این سابقه دو خوانش دارد؛ یا نشانه تداوم و خط مشی ثابت است یا هشداری درباره فاصله وعده تا اجرا. سرمایه گذار و افکار عمومی این بار دنبال خروجی قابل اندازه گیری خواهند بود، نه فقط عددهای درشت.

عبدالله السواح، وزیر ارتباطات عربستان، با اشاره به دشواری های اقتصادی و سیاسی سوریه گفت کشور در مسیر درست حرکت می کند و این ابتکارها سیگنال اعتماد است که ریشه در پیوندهای تاریخی و فرهنگی دو طرف دارد. این جمله ها، در دیپلماسی اقتصادی، اهمیت زیادی دارد؛ چون سرمایه گذاری خارجی فقط به بازده مالی نگاه نمی کند، به ریسک سیاسی هم نگاه می کند. در سطح بین المللی هم واکنش هایی دیده شد.

تام باراک، نماینده ویژه آمریکا در امور سوریه، در شبکه اجتماعی ایکس از این توافق استقبال کرد و آن را در خدمت بازسازی دانست. هم زمان بنجامین فو، تحلیلگر ارشد در مؤسسه کارام شعار، روایت محتاطانه تری ارائه داد و گفت این توافق ها در کوتاه مدت بیشتر سیگنال سیاسی است تا یک تغییردهنده بازی اقتصادی . این دو نگاه دقیقا همان شکاف اصلی را نشان می دهد: سیاست می خواهد سریع پیام بدهد، اقتصاد زمان می خواهد و اجرا.