سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در نشست خبری خود در پاسخ به سؤالی درباره چشم انداز مذاکرات گفت: مذاکرات روز جمعه در مسقط فقط در مورد هسته ای بود و ما بارها اعلام کرده بودیم و همین طور هم شد. اگر بنا بر ادامه باشد، در ادامه هم به همین ترتیب خواهد بود.

به گزارش ایلنا، وی ادامه داد: نتایج مذاکرات روز جمعه در حال بررسی است و تصمیم ادامه آن گرفته خواهد شد، ولی رویکرد کلی هر دو کشور در پایان مذاکره جمعه بر ادامه مذاکرات بود، اما به هر حال بستگی به جمع بندی هایی دارد که در پایتخت ها گرفته خواهد شد.

عراقچی درباره تشابه این مذاکرات با پنج دور گذشته و ابتکار عمان و رویکرد ایران در این مذاکرات گفت: مذاکرات این بار ماهیتی متفاوت از مذاکرات پنج دور قبلی دارد و صرفاً همچنان غیرمستقیم صورت می گیرد؛ در مسقط و با میانجیگری وزیر خارجه آن ها انجام می شود و شباهت دیگر در این دور این است که ما فقط موضوع هسته ای را در مذاکره دنبال می کنیم. اما به جهات دیگر، به نظر من تفاوت های اساسی وجود دارد.

وزیر خارجه کشورمان تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران در طول یک سال گذشته هم از مذاکرات قبلی و هم از جنگی که صورت گرفت درس های بسیار زیادی را فرا گرفت؛ هم در حوزه نظامی، هم در حوزه سیاسی و هم در حوزه دیپلماتیک و ما با چشمانی باز و با در نظر داشتن همه آنچه که قبلاً اتفاق افتاد، در این مذاکرات حضور داریم.

وی ادامه داد: جلسه اول به اعتقاد من بیشتر آزمایشی بود که چقدر می توان به طرف مقابل اعتماد کرد و چقدر جدیت در آن ها برای رسیدن به یک راه حل وجود دارد. طرف مقابل ما هم مدعی بود که آن ها هم در حال ارزیابی میزان جدیت هستند. من فکر می کنم اگر جمع بندی های ما بر این باشد که این جدیت در طرف مقابل وجود دارد، این مذاکرات ادامه پیدا خواهد کرد.

عراقچی گفت: نشانه هایی هم هست که این جدیت وجود دارد و نشانه هایی هم هست که این جدیت کمرنگ است؛ از جمله ادامه بعضی از تحریم ها و بعضی از حرکات در حوزه نظامی که تردید ایجاد می کند در میزان جدیت و آمادگی طرف مقابل برای یک مذاکرات واقعی. ما همه این ها را رصد می کنیم و همه نشانه ها را با همدیگر ارزیابی خواهیم کرد.

وی در پاسخ به این سؤال که ما غنی سازی صفر را نمی پذیریم، اما پیشنهاد ایران درباره میزان غنی سازی چیست، گفت: غنی سازی یکی از موضوعات جدی مذاکرات ما هست و ما همان طور که در دور قبلی مذاکرات گفتیم، این بار هم تکرار می کنیم؛ غنی سازی صفر به هیچ وجه نمی تواند مورد پذیرش ما باشد. بنابراین باید بر مباحثی متمرکز شد که غنی سازی در ایران ادامه پیدا کند و در عین حال ایجاد اطمینان شود که این غنی سازی صرفاً برای مقاصد صلح آمیز است و برای مقاصد صلح آمیز باقی خواهد ماند. با این قسمت مشکلی نداریم. این که در خصوص جزییات مربوط به غنی سازی تدابیری اتخاذ شود که اعتمادساز باشد، اما اصل غنی سازی حتماً باید پذیرفته شود. مذاکرات روز جمعه ما هم در همین جهت متمرکز بود و جزییات بیشتر آن ان شاءالله در دوره های بعدی بحث خواهد شد.

رییس دستگاه دیپلماسی درباره این که درباره دیدار با ویتکاف توضیح دهید و همچنین چرا با توجه به کوتاه بودن پنجره زمانی نمی توانید مستقیم مذاکره کنید، گفت: دیدار مستقیمی صورت نگرفت، ولی یک برخورد کوتاه بود که حالا اسمش را هرچه باید گذاشت و از باب نزاکت دیپلماتیک این برخورد انجام شد. وقتی هیأت ها وارد می شوند، در حد دست دادن، یک نزاکت اولیه صورت می گیرد که در گذشته هم انجام می شد. در همه ادوار گذشته که مذاکرات غیرمستقیم انجام می شد، موقع خروج این اتفاق بوده و این یک امر رایج است و در باب رعایت نزاکت های دیپلماتیک در مذاکرات غیرمستقیم انجام می شود.

وی ادامه داد: من بارها گفته ام شکل مذاکره چندان مهم نیست، محتوای مذاکره مهم است و مذاکره غیرمستقیم اصلاً چیز عجیب و غریبی نیست. در روابط بین الملل بسیار هم رایج است؛ چراکه به دلایل مختلف دو کشور ممکن است نخواهند با هم صحبت کنند و حاضر نباشند با هم روبه رو شوند. ممکن است دلایل تاریخی داشته باشد، دلایل سیاسی داشته باشد، بعد از پایان یک جنگی باشد؛ دلایل متعدد زیادی وجود دارد و به همین دلیل فلسفه میانجی و میانجیگری در روابط بین الملل شکل گرفته است.

عراقچی افزود: مذاکرات روسیه و اوکراین که با حضور آمریکا الان انجام می شود، به صورت غیرمستقیم شروع شد؛ یعنی خود آمریکا هم اتفاقاً برای این گفت وگوهای غیرمستقیم بین روسیه و اوکراین واسط بود. من نمونه های بسیار زیادی را می توانم برای شما مثال بزنم. این در روابط بین الملل جاری است و اصلاً مانعی برای رسیدن به توافق نیست. مانع اصلی مسائل محتوایی، زیاده خواهی ها، ادعاهای غیرمنطقی و خواسته های غیرواقعی است. مهم رویکرد طرف آمریکایی است؛ اگر این رویکرد برای رسیدن به یک توافق محترمانه، عادلانه و منصفانه بر اساس منافع متقابل باشد، به نظر من امکان رسیدن به توافق وجود دارد، چه مذاکرات مستقیم باشد چه غیرمستقیم.

وی درباره این که آیا درباره زمان و مکان مذاکرات بعدی صحبتی شده است، گفت: مکان و زمان جلسه بعدی در مشورت هایی که توسط وزیر محترم امور خارجه عمان صورت می گیرد، تعیین خواهد شد. ممکن است محل دیگری باشد که در دور قبلی هم ما دوبار به یک محل دیگری رفتیم. شکل مذاکره از نظر ما کماکان غیرمستقیم است و محل و زمان آن در رایزنی های دیپلماتیک مشخص خواهد شد.

عراقچی در پاسخ به سؤالی درباره جزییات بسیته پیشنهادی دوطرف گفت: درباره جزییات نمی توانیم صحبت کنیم، اما کلیت آن مشخص است. به هر حال یک سری اقدامات اعتمادساز در برنامه هسته ای از طرف ما مقدور است و در مقابل هم رفع تحریم ها باید صورت بگیرد. درباره مجموعه اقداماتی که ما می توانیم انجام بدهیم و مجموعه اقداماتی که آن ها انجام بدهند، طبیعتاً احتیاج است که مذاکره شود و جزییاتش در طول مذاکره مشخص خواهد شد.

وی درباره رایزنی با کشورهای منطقه و نظر کشورهای منطقه درباره مذاکره گفت: یکی از تفاوت های جدی و مهمی که مذاکرات این بار ما با طرف آمریکایی نسبت به مذاکراتی که در سال های 2013 تا 2015 داشتیم و منتهی به توافق برجام شد، حضور جدی منطقه است. حضور جدی که عرض می کنم نه به معنی دخالت و حضور در مذاکره، بلکه به معنی رایزنی های مستمر با کشورهای منطقه است.

رییس دستگاه دیپلماسی کشورمان تاکید کرد: اگر آن دفعه اروپایی ها حضور داشتند، این بار کشورهای منطقه هستند که ما با آن ها رایزنی می کنیم. رایزنی های مستمری داریم، آن ها را توجیه می کنیم، درصدد کمک هستند و ما به حسن نیت و تلاش های صادقانه آن ها احترام می گذاریم. واقعاً به نظرم نقش خوبی در کاهش تنش ها و جلوگیری از اقدامات حاد داشته اند.

عراقچی گفت: قبل از دوره اخیر مذاکره، هفت رییس کشور منطقه با جناب دکتر پزشکیان تماس گرفتند و در خصوص مذاکره صحبت کردند و پیشنهاد دادند و درخواست داشتند که ایران پاسخ مثبت بدهد به طرف آمریکایی؛ کشورهای ترکیه، پاکستان، عربستان، امارات، قطر و آذربایجان.

وزیر خارجه کشورمان با اشاره به اینکه من تماس های تلفنی متعددی با وزرای خارجه منطقه داشتم و کماکان هم خواهم داشت، گفت: فکر می کنم یک حرکت منطقه ای و جلب اعتماد منطقه نسبت به نتایج مذاکره ما و آمریکا و توافقی که حاصل می شود، می تواند ادامه و استمرار هرگونه توافقی را نه این که تضمین کند، بلکه احتمال استمرار را بیشتر کند.

وی ادامه داد: دیروز که به دوحه رفتم، البته به خاطر قراری بود که از قبل گذاشته بودیم برای شرکت در مجمع الجزیره؛ از من دعوت کرده بودند به عنوان سخنران افتتاحیه و من از قبل قول داده بودم، بدون این که قرار باشد روز بعد از مذاکرات باشد، ولی فرصتی هم بود و با وزیر خارجه قطر دیداری داشتم. دیدار بسیار خوبی بود. حضور منطقه برای حمایت از این مذاکرات، حضور بسیار خوبی بوده و ما به این مشورت ها با منطقه ادامه می دهیم، کما این که به مشورت های خودمان با چین و روسیه هم ادامه خواهیم داد.

عراقچی عنوان کرد: چین و روسیه دو کشور دوست ما هستند، دو کشور شریک راهبردی ما هستند. ما همان روز دیروز، معاون من با سفرای چین و روسیه ملاقات کرد، آن ها را در جریان جزییات و روند مذاکره قرار دادیم و همچنان مشورت های خودمان با آن ها ادامه خواهیم داد.