فرارو- جایگاه اسراییل در محاسبات آمریکا نیز بسیار اهمیت دارد و این می تواند یکی از دلایلی باشد که واشنگتن شروط سختی مطرح می کند. آمریکا مایل است توافقی حاصل شود که منافع اسراییل را نیز تامین کند. تردید من نسبت به اثربخشی مذاکرات، مبتنی بر اقعیت های سخت دیپلماسی بین الملل، تجربه های تاریخی و تناقض های پیام های دو طرف است. هنوز هیچ تضمینی برای نتیجه مثبت وجود ندارد.

محسن جلیلوند تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل و استاد روابط بین الملل با بیان جمله بالا به فرارو گفت: وقتی در مورد مذاکرات بین ایران و ایالات متحده صحبت می کنیم، باید با چشم باز و واقع بینانه به آن نگاه کنیم نه با خوش بینی چشم بسته. قرار است نمایندگان ایران و آمریکا ملاقات کنند. این مذاکرات هنوز در مرحله نهایی سازی جزییات قرار دارد و این وضعیت نشان دهنده یک واقعیت است: مذاکرات در حال وقوع هستند، اما مسیر آن نه مستقیم است و نه قطعی. هم ایران و هم ایالات متحده به نوعی می دانند که درگیری مستقیم هزینه های بسیار سنگینی دارد و هیچ کدام به دنبال آن نیستند. ولی این به معنای تضمین موفقیت مذاکرات نیست. اگرچه آمریکا در سطح رسمی اعلام کرده که “اگر به توافق برسیم، بسیار خوب خواهد بود، در غیر این صورت ممکن است اتفاقات بدی رخ دهد”، این پیام همزمان با تهدیدات نظامی و افزایش نیروی نظامی آمریکا در منطقه همراه شده است.

وی افزود: این تناقضِ پیام ها در سطح بین المللی، به خوبی تصویر می کند که آمریکایی ها در چارچوب یک استراتژی فشار و مذاکره همزمان عمل می کنند: از یک سو می گویند آماده گفت وگو هستند، از سوی دیگر، تاکید می کنند که در صورت عدم توافق، گزینه نظامی ممکن است به کار گرفته شود. رسانه ها نیز گزارش داده اند که ترامپ در همین مسیر، این تهدیدات را با حضور پررنگ تر نیروهای نظامی آمریکا در خلیج فارس و منطقه همراه کرده است. در این وضع، من تردید بالایی درباره احتمال به نتیجه رسیدن مذاکرات دارم. شروطی که واشنگتن مطرح می کند، واقعاً سنگین است. بخش زیادی از سخنان مقام های سیاسی آمریکا به این نکته اشاره دارند که آمریکا خواستار اعمال محدودیت های جدی بر برنامه هسته ای ایران و البته کاهش نقش منطقه ای ایران است، موضوعی که تهران آن را به عنوان خط قرمز تلقی می کند. برای همین هاست که من اصلا به مذاکرات و نتیجه ان خوشبین نیستم.

این تحلیلگر ارشد سیاست خارجی در ادامه گفت: در رسانه ها مدام روی اورانیوم 60 درصدی و 400 کیلوگرمی ایران مانور می شود. اما بحث بسیار فراتر است. بحث موشکی هیچ گاه کنار گذاشته نشده و به صورت غیرمستقیم بدون در نظر گرفتن برنامه موشکی و نقش ایران در منطقه، هیچ توافقی نمی تواند پایدار باشد؛ به خصوص که ایران بارها تاکید کرده است این موضوع جزو خطوط قرمز مذاکره اش است. البته همه چیز فقط هسته ای و موشکی نیست. این نکته مهم است: ایران در سال های اخیر تجربه کرده، زمانی که وارد گفت وگو می شود و امتیاز می دهد، طرف مقابل ممکن است بعداً به آن امتیاز به عنوان نقطه ضعف نگاه کند. تجارب پیشین باعث شده که نگرش درونی نسبت به گفت وگوها با ایالات متحده با تردید جدی همراه باشد. این مساله در لایه های تصمیم گیری ایران به وضوح دیده می شود: از یک سو مقام های رسمی اعلام آمادگی برای مذاکره دارند، اما از سوی دیگر تاکید می کنند این مذاکره در فضای تهدید آمیز نباید انجام شود و اگر تهدیدها ادامه یابد، مذاکره بی معنی خواهد بود.

وی افزود: از یک سو ترامپ می گوید که به دنبال توافق است و ترجیح می دهد از مسیر دیپلماسی وارد شود، از سوی دیگر تهدیدهای نظامی و تکراری مطرح می کند که “اگر توافق نشود، بد خواهد شد” این دوگانگی باعث می شود ایران نتواند بر اساس وعده های قطعی وارد مذاکره شود، چون از تجربه های گذشته می داند که فشارها ممکن است با افزایش قدرت نظامی و تهدیدها همراه باشد. جایگاه اسراییل در محاسبات آمریکا نیز بسیار اهمیت دارد و این می تواند یکی از دلایلی باشد که واشنگتن شروط سختی مطرح می کند. آمریکا مایل است توافقی حاصل شود که منافع اسراییل را نیز تامین کند. تردید من نسبت به اثربخشی مذاکرات، مبتنی بر اقعیت های سخت دیپلماسی بین الملل، تجربه های تاریخی و تناقض های پیام های دو طرف است. هنوز هیچ تضمینی برای نتیجه مثبت وجود ندارد.