فرارو- در حالی که دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، بارها از آمادگی خود برای مذاکره با ایران سخن گفته و نسبت به دستیابی به توافق ابراز امیدواری کرده است و همزمان خبرهایی درباره برگزاری مذاکرات ایران و آمریکا در استانبول با حضور برخی بازیگران منطقه ای منتشر شده، این پرسش مطرح می شود که آیا این مذاکرات تلاشی واقعی برای توافق است یا بخشی از یک عملیات فریب به حساب می آید.

به گزارش فرارو، بازنشر اخیر مقاله ای در نشریه فری پرس از سوی ترامپ که به مفهوم عملیات فریب یا ماسکیروفکا اشاره دارد، گمانه زنی ها درباره ماهیت مذاکرات هسته ای کنونی را افزایش داده است. برخی تحلیلگران معتقدند آنچه این روزها به عنوان مذاکره مطرح می شود، بیش از آنکه معطوف به توافق باشد، می تواند بخشی از یک راهبرد انحرافی باشد.

دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا روز دوشنبه مقاله ای را در شبکه اجتماعی تروث سوشال بازنشر کرد که در آن به تمرکز او بر موضوع گرینلند به جای ایران و اوکراین پرداخته و از مفهوم ماسکیروفکا سخن به میان آمده بود.

در بخشی از این مقاله با عنوان ترامپ چگونه در داووس پیروز شد آمده است: چرا ممکن است رییس جمهور ترامپ ترجیح دهد به جای ایران یا اوکراین درباره گرینلند صحبت کند؟ شاید به این دلیل که اروپا طبق معمول ناچار می شد بار دیگر درخواست های همیشگی خود درباره تنش زدایی با تهران را مطرح کند.

نویسنده مقاله در ادامه این فرضیه را مطرح می کند که جنجال رسانه ای پیرامون گرینلند، نمونه ای کلاسیک از ماسکیروفکای ترامپ بوده است؛ عملیاتی برای انحراف افکار عمومی، مشابه ادعای او درباره ادامه مذاکرات صلح با ایران درست پیش از حمله هوایی آمریکا به تأسیسات هسته ای فردو.

پیش از بررسی صحت این فرضیه، لازم است مفهوم ماسکیروفکا توضیح داده شود. ماسکیروفکا (Maskirovka) یک اصطلاح نظامی روسی به معنای فریب، پنهان کاری و گمراه سازی است که به عنوان یک دکترین نظامی از اوایل قرن بیستم توسعه یافته است. این دکترین مجموعه ای از اقدامات، از استتار و پنهان سازی گرفته تا انکار و فریب اطلاعاتی را شامل می شود. دانشنامه نظامی شوروی در سال 1944، ماسکیروفکا را مجموعه اقداماتی برای گمراه کردن دشمن درباره حضور و استقرار نیروها تعریف کرده بود. با این حال، در نسخه های بعدی این دکترین، ابزارهای سیاسی، راهبردی و دیپلماتیک نیز به آن افزوده شد؛ از جمله دستکاری واقعیت ها و برداشت ها با هدف تأثیرگذاری بر رسانه ها و افکار عمومی در سطح جهانی.

حال با این تفاصیل به پرسش نخست می رسیم: آیا مذاکرات هسته ای کنونی، ماسکیروفکای ترامپ است؟

پاسخ قطعی به این پرسش در شرایط کنونی دشوار است، اما نشانه هایی وجود دارد که فرضیه عملیات فریب بودن مذاکرات را ممکن است تقویت کند. نخست آنکه در مقطعی که دوگانه جنگ یا مذاکره به طور گسترده در رسانه های غربی برجسته شده و اخبار مربوط به نشست استانبول بازتاب فراوانی یافته، ترامپ اقدام به بازنشر مقاله ای درباره ماسکیروفکا کرده است؛ اقدامی که ممکن است به عنوان تأیید تلویحی این رویکرد تفسیر می شود.

از سوی دیگر، برخی رسانه های غربی با وجود انتشار اخبار متعدد درباره تمایل آمریکا به مذاکره، حمله نظامی به ایران را امری حتمی دانسته و آن را صرفاً مسئله زمان ارزیابی می کنند. در همین راستا، روزنامه اسراییلی معاریو به نقل از منابع نظامی گزارش داده است که برآوردها حاکی از آن است که آمریکا به زودی حمله ای را علیه ایران انجام خواهد داد و مذاکرات میان واشنگتن و تهران تأثیری بر کاهش سطح آمادگی نظامی نخواهد داشت.

مسئله دیگر، ماهیت شروط مطرح شده از سوی آمریکا است؛ شروطی که به گفته برخی ناظران، بیش از آنکه پیشنهادهای مذاکره ای باشند، به اولتیماتوم شباهت دارند. در همین زمینه، سرگیی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، اعلام کرده است که پیشنهادهای آمریکا به ایران در عمل حکم اولتیماتوم را دارد.

در نهایت، تجربه حمله پیشین آمریکا و اسراییل در تابستان گذشته و در میانه فضای مذاکراتی نیز این گمانه را تقویت می کند که دور جدید گفت وگوها ممکن است جنبه ای فریبکارانه داشته باشد. با این حال، همچنان نمی توان با قطعیت در این باره قضاوت کرد و باید منتظر ماند و دید آیا مذاکرات پیش رو در استانبول به نتیجه ای مشخص منتهی خواهد شد یا خیر.