جعفر گلابی در اعتماد نوشت: با اینکه هر تحلیلگری حق دارد به عنوان یک شهروند نظر ارزشی خود را داشته باشد و رای به خوبی و بدی وقایع و حادثه ها بدهد ولی هنگام تحلیل باید بتواند بی طرفانه واقعیت ها را کنار هم بگذارد و به شرح اوضاع بپردازد. البته اغلب این امر بدیهی رعایت نمی شود و تحلیلگران بر اساس تمایلات خود اوضاع را رصد می کنند و به استنتاج می پردازند. مهم تر اینکه اساسا مجال تحلیل های بی طرفانه تنگ است و برداشت از تحلیل ها بر اساس تمایلات برداشت کننده صورت می گیرد.

اگر بگویی الف هست و دارای این خصوصیات خوب است انگ طرفداری از الف می خوری و اگر بنویسی ب دارای صفات منفی است، مخالف ب تلقی می شوی در حالی که یک تحلیل کننده با همه سختی هایش باید بتواند واقعیت یک موضوع را بیان کند و مجبور به اعلام موضع شخصی نباشد.

بدون ارزش گذاری پیرامون انواع حوادث و تحولات از ابتدای سال 1404 تاکنون باید عنوان کنیم که در این سال تا همین حالا شاهد وقایع بزرگ و تعیین کننده بوده ایم و برخی از آن ها بی سابقه بوده اند. شرح و تحلیل هر یک از آن ها مثنوی صد من کاغذ است و احتمالا تا سال ها هم اثرات شان باقی می ماند و هم روی آن ها بحث خواهد شد.

مثلا جنگ 12 روزه اسراییل و امریکا علیه ایران پس از انقلاب با همه خصوصیاتش بی سابقه بود و از عجایب تاریخ به شمار خواهد رفت. حوادث دی ماه هم بزرگ و توفانی بودند و هنوز ابعاد آن ها کاملا مشخص نشده و زمینه ها و عوامل و اسباب شان بعضا در ابهامند. با این همه جمهوری اسلامی ثابت کرده است که از پس کنترل بحران ها هرچند بزرگ باشند، برمی آید و تحمل پرداخت هزینه آن ها را دارد. در کلمه کلمه این گزاره ها می توان بحث و مناقشه کرد، ولی بعید است که یک ناظر بی طرف آن ها را به کلی رد کند و منکر عبور با خسارت یا کم خسارت حاکمیت ایران از این همه تنگناها و گردنه های نفسگیر بشود.

مع الوصف واقعیت دیگری در حال خودنمایی است که مسوولان و تصمیم گیران نشانه ای از تغییر عمده و معنادار در روش ها و روندهای گذشته از خود بروز نمی دهند و فعلا چنین انتظاری را برآورده نمی کنند. شاید در شرایط عادی نظام به صورت داوطلبانه به برخی تغییرها رضایت دهد ولی این معنا بیش از هر زمان دیگری بروز و ظهور دارد که جمهوری اسلامی به هیچ وجه مایل نیست که تحت فشار از کنش های معمول خود عدول کند.

اگر این مقدمات درست باشند خسارت بارترین واکنش ها این است که کسی نیت خیر داشته باشد و مردم را دعوت به خیابان کند. به نظر می رسد اگر وقایع دی ماه دوباره تکرار شود هزینه های بسیار سنگین تری متوجه ملک و ملت خواهد شد. فعلا بزرگ ترین عامل که مانع تعاملات مثبت داخلی است و شاید عمدا و به همین منظور صورت می گیرند، مداخلات خارجی است.

دخالت بیگانگان نه در شرایط کنونی، بلکه هیچ گاه اثر مثبت نداشته اند و معادلات را پیچیده و بعضا لاینحل کرده است. اگر به هر طریق بیگانگان از تلاش برای اثرگذاری های منفعت جویانه در امور داخلی ایران برحذر شوند قطعا روند تحولات در ایران جوانب پیشرونده پیدا خواهند کرد و جامعه ایرانی در سایه ثبات و تعادل امکان حل مشکلات خود را داراست. اعتراضات دی ماه اگر بدون دخالت های آشکار خارجی انجام می شد با حداقل خسارت ها امکان حداقل نتایج را داشت.

تغییرهای مثبت در امور داخلی امکان پذیر و شدنی هستند ولی فعلا، خصوصا زیر سایه فشارهای خارجی بعید است که انجام شوند. شاید در سایه آرامش و عنایت و آگاهی مردم در وقت دیگری تغییر روندها آغاز شوند.