فرارو در دل تحولات جاری و گسیل شدن تجهیزات و تسلیحات آمریکایی به خاورمیانه، به آرامی یک سوال در سطح رسانه ها و محافل تحلیلی پرسیده می شود. آیا اسراییل بدون آمریکا به ایران حمله می کند؟

به گزارش فرارو، تحلیلگران و کارشناسان سیاسی خارجی پاسخ های متفاوت اما محتاطانه ای نسبت به این پرسش ارائه می دهند. پاسخ هایی که از متغیرهای مختلفی تشکیل شده و زاویه نگاه های متفاوتی را نمایندگی می کنند. برخی از آن ها حمله جداگانه اسراییل به ایران را دور از انتظار می دانند و برخی معتقدند پاسخ این سوال مانند جورچینی است که سرنوشت هر قطعه از آن در کنار قطعات دیگر، شکل نهایی اش را ترسیم می کند. امروز روزنامه هاآرتص از سفر ایال زامیر رییس ستاد مشترک ارتش اسراییل به آمریکا برای گفتگو در مورد ایران خبر داد. این تحلیل ها فارغ از موضوع بروز درگیری میان ایران و اسراییل در صورت حمله احتمالی آمریکا است.

خرداد امسال و تنها ساعتی بعد از صدور قطعنامه آژانس علیه جمهوری اسلامی، ارتش اسراییل حمله خود را به خاک ایران آغاز کرد. در حالی که مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در جریان بود. حالا که بار دیگر صحبت از انجام مذاکره میان ایران و آمریکا به میان آمده، یک سناریو که البته در میان تحلیلگران طرفدار زیادی ندارد، تکرار تجربه جنگ 12 روزه است. چرا که به گفته تحلیلگران سیاست خارجی و امنیتی اسراییلی و آمریکایی، نتانیاهو با هرگونه توافق میان ایران و آمریکا مخالف است. از همین منظر این سناریو مطرح می شود که شاید اسراییل همان سیستم را دوباره پیاده کند و آمریکا هم در حوزه پشتیبانی جنگ افزاری، اطلاعاتی و پدافندی مجبور است از اسراییل در برابر حملات تلافی جویانه ایران حمایت کند. چرا که حمله پیشدستانه در دکترین نظامی ایران نیست اما ایران اعلام کرده است که هر تجاوزی را پاسخ خواهد داد. اما در ادامه، تحلیل های دیگری وجود دارد که احتمال رخ دادن این سناریو را تضعیف می کند.

بی بی سی انگلیسی یکشنبه گزارشی از تل آویو منتشر کرد که هرچند ناظر بر درگیری ترکیبی اسراییل و آمریکا با ایران بود، اما گریزی هم به موانع و تحلیل های موجود مقابل حمله انفرادی اسراییل به ایران می زد. لوسی ویلیامسون، خبرنگار این رسانه دولتی انگلیس در تل آویو، با دو کارشناس اطلاعاتی و نظامی اسراییل مصاحبه کرده است. گزارش ابتدا توجه ها به این موضوع جلب می کند که نتانیاهو و اعضای دولت راست افراطی او، درباره تحولات اخیر منطقه و اقدامات لجستیکی آمریکا سکوت کرده اند. موضوعی که به زعم دنی سیترینوویتس، پژوهشگر ارشد امور ایران در موسسه مطالعات امنیت ملی اسراییل و افسر سابق اطلاعات نظامی، نشان دهنده اهمیت این شرایط برای تل آویو است: برای نتانیاهو، قرار گرفتن در وضعیتی که ایالات متحده این حجم نیرو در خلیج فارس دارد و حمله ترامپ به ایران تا این حد نزدیک به نظر می رسد، یک لحظه طلایی است که از نظر او نباید از دست برود.

آساف کوهن، معاون پیشین واحد 8200 ارتش اسراییل هم معتقد است آن ها دنبال از دست دادن این فرصت نیستند چون معتقدند این بار باید آمریکایی ها پیشقدم شوند. چون قوی تر هستند، توانایی نظامی بیشتری دارند و مشروعیت شان در جهان از اسراییل بسیار بیشتر است.

این دو کارشناس امنیتی اسراییل مدعی هستند که نتانیاهو در رایزنی های خود به دنبال انحراف مسیر حملات آمریکا به سمت اقدامات حداکثری با هدف تغییر حکومت در ایران است. به رغم این که بسیاری متحدان آمریکا معتقدند این اقدام آن ها خطرات بسیار بزرگی برای تمام منطقه دارد اما در اسراییل کسانی هستند که منافع بالقوه زیادی در این اقدام برای خود می بینند. چرا که مدعی هستند با رخ دادن این اتفاق، تهدید موشک های بالستیک و احتمال دستیابی ایران به سلاح هسته ای را از بین ببرد و منجر به تضعیف گروه های جریان مقاومت مانند حزب الله شود که به رغم ضربه هایی که خورد، همچنان با 25 هزار موشک و راکت در مرزهای شمالی مستقر است.

در گزارش بی بی سی انگلیسی آمده است که در اسراییل، بسیاری از سیاستمداران از جمله اعضای کنست با حمله به ایران اگر منجر به تغییر حکومت نشود، مخالف هستند. چرا که معتقدند حمله محدود یا حتی توافق با ایران، برای این رژیم خطرات بیشتری دارد. در گزارش آمده است که بسیاری معتقدند اگر دوباره درگیری رخ بدهد و هیچ چیز در تهران تغییر نکند، به هزینه روبرو شدن با عملیات انتقام جویانه ایران نمی ارزد. حتی یکی از این کارشناسان می گوید نتانیاهو نگران است یک بار دیگر اسراییل درد یک حمله بدون تغییر حکومت را تحمل کند. او به دنبال تغییر در قدرت است و این کار فقط از آمریکا برمی آید. این گزارش به رغم این که درباره موانع و پیچیدگی ها صحبت می کند، به خطرات یک توافق هسته ای با ایران نیز می پردازد.

عدم قطعیت تغییر وزن و هندسه امنیتی منطقه به رغم تحولات دو سال گذشته، موضوعی است که برخی تحلیلگران را نسبت به رخ دادن درگیری نظامی میان اسراییل و ایران قانع می کند. فرض آن ها نیز حمله مستقیم اسراییل به ایران است نه برعکس. نویسنده سایت کانادایی ژئوپولیتیکال مانیتور معتقد است که موضوع حمله به ایران از سوی اسراییل صرفاً وابسته به تصمیم سیاستمداران نیست بلکه به شرایط ناپایدار در منطقه برمی گردد. نویسنده این حمله را محتمل می داند چرا که تنش میان ایران و اسراییل همچنان بالاست. عواملی مانند ابهام در وضعیت برنامه هسته ای، از سرگیری غنی سازی، بازسازی توان نظامی ایران، تعاملات پیچده منطقه ای، موضوع امنیت انرژی و تنگه هرمز، و شرایط انتخابات 2026 اسراییل.

ژئوپولیتیکال مانیتور نوشت که اگر همزمان چند شرط از سوی تل آویو مشاهده شود، شاید دست به این اقدام بزند. نویسنده اعتقاد دارد که بازسازی توان نظامی و دفاع هوایی در ایران، انباشت اورانیوم با غنای بالا و عدم دسترسی بازرسان، حمله مهمی از سوی گروه های نزدیک به ایران که به تهران نسبت داده شود، همراهی بیشتر و واضح تر آمریکا و اسراییل و بالا رفتن فضای داخلی اسراییل برای تحمل هزینه های حملات تلافی جویانی ایران شروطی هستند که اگر به صورت همزمان محقق شوند، این اتفاق رخ خواهد داد.

یکی از پژوهشگران اندیشکده آمریکایی RAND هم در مقاله ای برای مجله فارن پالیسی، آتش بس یا ترک مخاصمه فعلی را تاکتیکی و موقت دانست که زیاد دوام نمی آورد. بر اساس مقاله رافائل کوهن، این ترک درگیری پایدار نیست و درگیری بعدی نسبت به جنگ 12 روزه ابعاد بزرگ تری خواهد داشت. نویسنده این اندیشکده همچنین بر وجود توان عملیاتی حزب الله در مرزهای شمالی اسراییل و نگرانی از وقوع حمله ای مانند هفت اکتبر از سوی حزب الله تاکید دارد. کوهن که سابقه اطلاعاتی در ارتش آمریکا و حضور در جنگ عراق را دارد، در این مقاله تاکید می کند که درگیری احتمالی به این دلیل رخ می دهد که تهدید هسته ای، موشکی، نظامی و راهبردی ایران و اسراییل نسبت به یکدیگر همچنان وجود دارد. بازیگران خارجی مانند چین به دلیل خرید نفت از ایران و متاثر شدن از ضربات احتمالی به بازار انرژی به دلیل جنگ مذکور و روسیه به دلیل ارتباطات نظامی و هسته ای در حوزه صلح آمیز، مناسبات منطقه ای و وضعیت داخلی دو کشور در شکل گرفتن یا نگرفتن این درگیری موثر هستند.