فناوران یک شرکت دانش بنیان فضایی با پرتاب موفق سه ماهواره از مجموعه شش گانه و توسعه فناوری OTS، در تلاش هستند تا ظرف یک سال آینده منظومه ماهواره ای خود را به صورت خودکار در مدار مستقر کنند. همچنین با رفع مشکل دید در شب ماهواره کوثر، امکان ارسال تصاویر با دقت بالا به زمین فراهم می شود و منظومه فضایی کشور به مرحله عملیاتی نزدیک خواهد شد.

به گزارش ایسنا، دکتر حسین شهرابی، مدیرعامل این شرکت دانش بنیان و مجری پروژه های فضایی با اشاره به بازدید حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رییس جمهور از این شرکت دانش بنیان حوزه فضایی، اظهار کرد: طبق قانون جهش تولید دانش بنیان برای پروژه هایی که برای اولین بار اجرا می شوند، شرایط خاصی وجود دارد و رعایت آن الزامی است. در این فرآیند، معاونت علمی ریاست جمهوری مجوز لازم را به سازمان فضایی می دهد تا بتوانیم از این قانون استفاده کنیم و بر اساس توافقات انجام شده پیش برویم.

وی با بیان اینکه پروژه های فضایی ما از سوی معاونت علمی مشمول قانون تولید بار اول شده است، افزود: ما در راستای فرآیند توسعه فناوری های فضایی از یک سو و توسعه بازار از سوی دیگر، برنامه داشتیم که حدود 6 ماهواره را به عنوان نقطه شروع توسعه فناوری فضایی در نظر بگیریم و تا امروز سه پرتاب انجام شده است. در این مسیر همچنین باید گام های کلیدی را برای استقرار منظومه ماهواره ها طی کنیم که نخستین گام این است که فرآیند چیدمان ماهواره ها توسط ترانسفر مناسب انجام شود. مشابه کاری که اکنون در منظومه های ماهواره استارلینک انجام می شود.

شهرابی اظهار کرد: ماهواره های منظومه استارلینک پس از جدایش، در یک نقطه جدا می شوند، اما پس از آن هر یک از این ماهواره ها به مکان های طراحی شده در صفحه مداری منتقل می شوند. این امر یکی از فرایندهای کلیدی برای توسعه منظومه ماهواره ای است که لازم است این فناوری در کشور توسعه یابد.

مدیر عامل این شرکت دانش بنیان ادامه داد: ابتکاری که در این پروژه داریم، به نام Orbital Transfer Satellite است؛ یعنی سامانه ای که ماهواره ها می توانند خودشان را در مدار تنظیم کنند. در پیشنهاد جدیدی که مطرح کردیم، یکی از ماهواره ها که کوثر 1.7 است، ضمن آنکه مجهز به سامانه پیشرانه است و موقعیت خود را در مدار تنظیم می کند، ماهواره دیگری به نام ماهواره کوثر 1.6، به آن متصل می شود و کوثر 1.6 جایگاه خود در مدار را توسط ماهواره 1.7 دریافت می کند.

به گفته وی این فناوری معمولاً توسط شرکت های مجزایی که فقط وظیفه چیدمان ماهواره ها در مدار را دارند، انجام می شود، اما ما این فرآیند را خودمان انجام می دهیم و ابتکار ما این است که وسیله چیدمان در عین حالی که چیدمان ماهواره ها را در مدار انجام می دهد، خودش نیز به عنوان یک ماهواره در مدار عمل می کند.

این محقق حوزه فضایی با بیان اینکه این فناوری که چیدمان ماهواره را در مدار تعیین می کند به نام OTC شناخته می شود، این فناوری در ایران به نام OTS نامگذاری شده است که هم خودش ماهواره است و هم وظیفه انتقال مداری سایر ماهواره ها را بر عهده دارد.

مدیرعامل این شرکت دانش بنیان در پاسخ به پرسشی درباره دستاوردهای فناوری OTS گفت: بحث پیشرانش را از پنج سال قبل آغاز کردیم و اکنون نزدیک به 30 تست عملیاتی و عملکردی روی پیشرانه انجام شده است و در حال تثبیت نرخ مصرف سوخت و اندازه گیری نیروی رانش هستیم تا بتوانیم این فناوری را مطابق برنامه زمان بندی پروژه به مرحله عملیاتی برسانیم.

وی اضافه کرد: بر اساس برنامه زمان بندی هدف ما این است که در پرتاب بعدی که حدود یک سال آینده انجام می شود، این فناوری عملیاتی شود؛ از این رو در حال مذاکره با پرتابگرهای داخلی و بین المللی هستیم تا شرایط مناسب فراهم شود.

شهرابی افزود: همزمان با توسعه ماهواره، زیرسامانه های مورد نیاز نیز در حال توسعه هستند، چون نگاه ما به منظومه ماهواره ای، نگاه زنجیره ارزش است و توسعه زیرسامانه ها و تأمین قطعات، بخشی از این زنجیره است.

شهرابی در توضیح اهمیت مدیریت زنجیره تأمین و کنترل هزینه ها گفت: برای آنکه بتوانیم به یک منظومه ماهواره ای به صرفه از نظر قیمتی برسیم، لازم است خودمان در تأمین و ساخت ورود کنیم. اگر ما این کار را انجام ندهیم، هزینه ها که پیش بینی کرده ایم، در نهایت برای ما گران تر جمع می شود.

وی افزود: علاوه بر آن توسعه زنجیره ارزش برای ما اهمیت زیادی دارد و توسعه بازار نیز بخش کلیدی است. به همین دلیل محوریت فعالیت های ما در حوزه پایین دست قرار دارد و ما در زمینه کشاورزی دقیق، خدمات سنجش از دور، اینترنت اشیاء، پایانه های زمینی و موضوعات دیگر فعالیت می کنیم.

شهرابی ادامه داد: یکی از اهداف مهم ما که روز شنبه، 11 بهمن ماه معاون علمی رییس جمهور نیز به آن اشاره کرد، این است در کنار توسعه فناوری، در زمینه ایجاد بازار برای این حوزه اقدام می شود. ما آمادگی داریم در حوزه کشاورزی، پوشش مراتع، باغات و مزارع هرکدام از اینها را به نحو مقتضی در سامانه هایی که توسعه داده ایم، ذیل خدمات فضایی قرار دهیم.

مدیر عامل این شرکت دانش بنیان در خصوص حمایت های معاونت علمی از پروژه های بار اول این شرکت دانش بنیان، توضیح داد: پروژه های ما که در قالب پروژه های بار اول حمایت می شوند، نشان دهنده اهمیت حمایت های معاونت علمی است. این حمایت ها بیشتر ماهیت قانونی دارد تا مالی؛ یعنی کمیته تولید بار اول برای پروژه های بار اول، مجوز اولیه را صادر می کند تا اصل موضوع بتواند در قالب یک قرارداد تجاری مشابه قراردادهای قبلی با سازمان های مرتبط، عملیاتی شود.

شهرابی ابراز امیدواری کرد که با هماهنگی سازمان فضایی پروژه های فضایی این شرکت اجرایی شود و زنجیره ارزش و توسعه بازار فناوری های فضایی را به طور عملیاتی پیش ببرند.

شهرابی در خصوص آخرین وضعیت پرتاب نسخه دوم ماهواره کوثر گفت: از نظر ارتباطات، وضعیت پایدار شده و مشکلی در برقراری ارتباطات نداریم. با توجه به شرایط و مشکلات موجود، ایجاد پایداری خوب است و از نظر تامین انرژی مشکلی نداریم. از نظر سامانه های کنترل وضعیت برآوردها نشان می دهد تنها مشکل فعلی ما مربوط به دقت نشانه روی به سمت زمین است که کمی اختلال ایجاد می کند، به این صورت که در روز دقت ماهواره خوب است، ولی در شب مقداری مشکلاتی ایجاد می شود. ما در حال بررسی هستیم که سنسور دارای خطا را شناسایی و با سامانه رزرو سوییچ کنیم تا ارتقاء پیدا کند.

وی ابراز امیدواری کرد که با این اقدام، دقت ماهواره در شب ارتقاء یابد.

مدیر عامل این شرکت دانش بنیان اضافه کرد: فرآیند عکسبرداری ماهواره قبل از ارسال، به دقت نشانه روی وابسته است و ابتدا باید مشکل نشانه روی حل شود. با این حال، فرآیند تصویربرداری و ذخیره عکس در ماهواره با موفقیت انجام شده و اکنون منتظریم تا پس از رفع مشکل نشانه روی، فرآیند ارسال تصاویر به زمین نیز فعال شود.

شهرابی در مورد ایستگاه های زمینی مدیریت ماهواره توسعه داده شده از سوی این شرکت، گفت: یکی از ماموریت های ما توسعه اینترنت اشیاء بوده است که ایستگاه زمینی که راه اندازی کرده ایم، تمام اهداف طراحی را محقق کرده و عملکرد اینترنت و ارتباطات به خوبی پیش می رود. مدیریت ماهواره توسط خود ما انجام می شود و ایستگاه های قابل حمل و کوچک را نیز توسعه داده ایم.

به گفته وی دو نوع ایستگاه چمدانی و ایستگاه جیبی توسط تیم تحقیق و توسعه این شرکت توسعه داده شده است که ایستگاه چمدانی وظیفه ارسال و دریافت داده ها را بر عهده دارد و این فرآیند دریافت نیز تاکنون موفق بوده است. این ایستگاه به اندازه یک دفتر و سررسید است.

وی با اشاره به ایستگاه جیبی این شرکت، توضیح داد: این ایستگاه ها به گونه ای طراحی شده اند که در جیب جا می شود و قابل حمل است و ماموریت دریافت داده ها را بر عهده دارند که توسعه این نوع ایستگاه ها نیز با موفقیت طی شده است و امیداریم همزمان با توسعه کوثر 1.5 به تعداد زیادی تولید کنیم تا شرکت ها و افراد عادی بتوانند از این مودها استفاده کنند.

شهرابی تاکید کرد: پایداری نسبی ارتباطات ماهواره ای نیز از شبکه ایستگاه های زمینی حاصل شده و دریافت داده ها تقریباً شبه برخط شده است که نشان دهنده موفقیت پروژه در ایجاد شبکه پایدار ارتباطی است.

حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رییس جمهور، روز شنبه 11 بهمن از شرکت دانش بنیان امید فضا، سازنده ماهواره های ملی با کاربردهای تصویربرداری و مخابراتی، با هدف بررسی آخرین دستاوردهای بخش خصوصی در صنعت فضایی کشور و ارزیابی روند توسعه منظومه های ماهواره ای بومی بازدید کرد.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رییس جمهور در این بازدید، با اشاره به حمایت هدفمند دولت از توسعه صنعت فضایی با نقش آفرینی شرکت های دانش بنیان، اظهار کرد: امروز صنعت فضایی به عنوان یکی از پیشران های راهبردی اقتصاد دانش بنیان، نقشی کلیدی در اقتدار ملی، توسعه فناوری های پیشرفته، ایجاد اشتغال تخصصی و حضور مؤثر در زنجیره ارزش جهانی ایفا می کند.

افشین ادامه داد: بر همین اساس، دولت با تمرکز بر تجاری سازی فناوری های فضایی، توسعه ماهواره های بومی، تقویت زیست بوم نوآوری و افزایش مشارکت بخش خصوصی، برنامه ریزی منسجمی را برای شتاب دهی به این حوزه در دستور کار قرار داده است.

افشین، از انعقاد قراردادهای تولید بار اول با این شرکت دانش بنیان خبر داد و گفت: دو ماهواره کوثر نسخه 1.6 و یک ماهواره کوثر نسخه 1.7 با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری ساخته می شود و با پشتیبانی سازمان فضایی کشور در مدار قرار خواهد گرفت. این سه ماهواره، گام نخست برای تکمیل فناوری های کلیدی مورد نیاز جهت شکل گیری منظومه ماهواره ای بومی در مقیاس بزرگ تر به شمار می روند.