فرارو- با توجه به این که طی هفته های اخیر، میزان حضور تسلیحات و ادوات جنگی ایالات متحده در منطقه روندی صعودی پیدا کرده و مذاکرات جدی نیز درخصوص حل مناقشات ایران و ایالات متحده برگزار نشده است، برخی تحلیلگران سیاست خارجی اکنون وزنه احتمال وقوع جنگ را سنگین تر از احتمال سازش میبینند.

به گزارش فرارو، آخرین اظهارات مقامات ایران و آمریکا گرچه همچنان بر پایه مواضع پیشین استوار است. طرف آمریکایی بر پذیرش درخواست های خود تاکید دارد و طرف ایرانی می گوید باید از موضعی برابر و بر پایه دیپلماسی متوازن بدون تهدید جنگی سر میز مذاکره نشست. علی بیگدلی تحلیلگر ارشد سیاست خارجی و استاد دانشگاه در گفتگو با فرارو به بررسی این موضوع پرداخته است که چقدر به جنگ نزدیکیم و در صورت وقوع جنگ، جنگ احتمالی چه ابعادی خواهد داشت و پیامدهای آن چه میزان خواهد بود؟

علی بیگدلی به فرارو گفت: هیچکس نمی تواند با قطعیت بگوید جنگ رخ می دهد یا خیر و ابعاد این جنگ چه میزان خواهد بود. یکی از سناتورهای جمهوری خواه هم اعلام کرده بود ترامپ هم دقیقا نمی تواند بگوید چه زمانی جنگ رخ می دهد یا در چه ابعادی شروع می شود. این یک دیپلماسی جدید است که ترامپ فارغ از فعالیت های خود در شاخه نظامی، به تنوع در اظهارنظرهای خود روی آورده است. درواقع او تلاش دارد با این روش، طرف مقابل را دچار یک سرگردانی کند و نیروهای جدیدی وارد منطقه کند. در چنین وضعیتی، ما نیز درگیر بی عملی شده ایم. مسئله دیگر این است که ما در سیاست خارجی یک استراتژی تدوین شده نداریم. درواقع در چنین شرایطی باید تصمیمی بگیریم که متوازن با مبانی علم سیاست باشد. همچنین باید کانون های تصمیم گیری و ابراز نظر را محدود کنیم. این درست نیست که از شورای شهر تا مدیران حوزه غیرمرتبط دیگر درباره شرایط سیاسی کشور ما صحبت کنند.

وی افزود: بر اساس همه این ها نمی توانیم بگوییم دقیقا چه زمانی جنگ می شد و چه ابعادی خواهد داشت. منطقه ما با کاراییب و ونزوئلا، بسیار متفاوت است، چرا که منطقه ما ثروتمندترین و در عین حال بحران زا ترین منطقه جهان است و اگر جنگی رخ دهد، به زیان غرب هم خواهد بود. با توجه به وضعیت اقتصادی ناهمواری که در ایالات متحده وجود دارد و کاهش محبوبیت ترامپ در ایالات متحده تا 38 درصد از یک سو و مشکلات زیادی که اروپا با آن دست به گریبان است. این دو، تصمیم گرفته اند که خاورمیانه را آرام کرده و سطح تنش را کاهش دهند تا بتوانند دست به سرمایه گذاری ها و فعالیت های اقتصادی بیشتری بزنند.

این استاد دانشگاه در پاسخ به این پرسش که آیا جنگ رخ خواهد داد یا خیر تاکید کرد: احتمال جنگ در حال حاضر بسیار بالا است و این احتمال وجود دارد که در صورت حمله به ایران از پایگاه های موجود در کشورهای همسایه، صحبت های آقای لاریجانی هم درباره اقدامات متقابل ایران به مرحله اجرا برسد. اما، از طرف دیگر، سفر آقای لاریجانی به مسکو بسیار حائز اهمیت است. چرا که نقش واسطه ها در حل اختلاف ایران و آمریکا، تقریبا به پایان رسیده است اما با توجه به نزدیکی ساختار سیاسی ما و روسیه، شاید پوتین برای خروج از بار سنگین جنگ اوکراین، بتواند اقداماتی را انجام دهد. واسطه گری پوتین، با واسطه گری اردوغان، تفاوت هایی بنیادین دارد.

وی در خصوص سفر اخیر عراقچی به ترکیه و میزان اثرگذاری این سفر در مناسبات ایران و آمریکا گفت: متاسفانه این سفر دستاورد ویژه ای نداشت. همان صحبت هایی که در ایران نیز توسط آقای عراقچی بارها تکرار شده بود، در جریان این سفر نیز شنیده شد. یک نکته مهم این است که در میز مذاکره و دیپلماسی نمی شود بر اساس پیش شرط ها پیش رفت. باید روی مبادی علم سیاست پیش برویم و تلاش کنیم از ابهام فاصله بگیریم. همچنین باید به این نکته دقت کنیم که دیگر عصر واسطه ها به پایان رسیده است. آن چه مطلوب ترامپ است نیز از ابتدا همین بوده که ترجیح می داده بی واسطه مذاکره کند.

این تحلیلگر ارشد حوزه سیاست خارجی در خصوص 3 شرط اصلی آمریکا در مذاکرات که بارها تکرار شده گفت: واقعیت این است که سطح انتظارات آمریکایی ها از طرف ایرانی بسیار بالا است. برچیدن تاسیسات هسته ای، کوتاه کردن عمق برد موشک ها زیر 450 کیلومتر و دست برداشتن از حمایت از شبه نظامیان منطقه؛ شروطی نیستند که به سادگی قابلیت تحقق داشته باشند. به همین دلیل، شرایط برای ایران بسیار سخت شده است. ایران نمی تواند به راحتی به چنین خواسته هایی پاسخ مثبت دهد و در نتیجه شرایط ساده نیست. همچنین نمی توانیم این موضوع را انکار کنیم که این حجم از آرایش نظامی ترامپ در منطقه، اصلا عادی نیست. این حجم نیروهای نظامی که توسط ترامپ به منطقه آمده، به طور واضح نشان می دهد که آمریکا نمی تواند دست خالی برگردد. ناو آبراهام لینکلن با هزینه های گزافی از دریای چین به منطقه آمده است. قطعا جنگ بعدی گسترده تر خواهد بود و می تواند دامنگیر بسیاری از کشورهای دیگر منطقه هم باشد.

وی در خصوص گمانه زنی ها در خصوص 400 کیلوگرم از ذخایر اورانیوم غنی شده ایران گفت: یکی از راهکارهایی که من از مدت ها پیش درباره آن صحبت می کردم این بود که آمریکا در جریان مذاکرات قانع شود بر اساس قطعنامه 2231 در قرارداد 2015 دوره اوباما که به ما سهم 3.67 درصد غنی سازی را می داد، برگردیم. البته این موضوع به این ضمانت نیاز دارد که ما نیز موافقت کنیم بازرسان آژانس حضور پررنگ تری در ایران داشته باشند و در نشست فصلی شورای حکام که ماه مارس تشکیل می شود گزارش مطلوبی از وضعیت ایران ارائه دهند و این را به آمریکا بقبولانیم که با توجه به سرمایه گذاری هنگفتی که راجع به مسائل هسته ای کرده ایم، نمی توانیم کل این تاسیسات را بی حاصل بگذاریم. 400 کیلوگرم اورانیوم 60 درصدی را هم یا باید به یک کشور خارجی بفروشیم یا به صورت امانت در اختیار یک کشور ثالث بگذاریم. این کار می تواند با روسیه انجام شود. ما با نشستن، کم تحرکی و بی تصمیمی به جایی نمی رسیم. باید قبل از این که اتفاقی رخ دهد، با تغییر رویکردها با آمریکایی ها وارد مذاکره شویم. هیچ راهی به جز این وجود ندارد.