روزنامه خراسان نوشت: یکی از پرسش های جدی در مواجهه با استوری ها و موضع گیری های اخیر برخی از سلبریتی ها این است که چرا بخش قابل توجهی از این واکنش ها مثل ایران تسلیت و... تا این اندازه کلی و بدون مصداق به نظر می رسند؛ جملاتی که به ظاهر همدلانه اند اما عملاً هیچ تصویری از موضع گوینده ارائه نمی دهند. پاسخ این پرسش را باید در سازوکار شبکه های اجتماعی جست وجو کرد.

شاید بتوان به این نوع سیگنال دهی مبهم گفت؛ وضعیتی که در آن فرد آگاهانه پیامی چندپهلو ارسال می کند تا امکان تفسیرهای متضاد را برای مخاطبان مختلف باز بگذارد. جملاتی مثل وطن درد دارد ، یا مردم حق دارند دقیقاً در همین چارچوب قابل فهم اند: نه هزینه دارند، نه مسئولیت می آورند و نه مرز مشخصی ترسیم می کنند، اما همزمان می توانند رضایت طیف های مختلف مخاطب را جلب کنند.

این ابهام، برای سلبریتی ای که نگران ریزش فالوئر، حمله کاربران یا حذف شدن از چرخه محبوبیت است، کم ریسک ترین انتخاب ممکن است. اما مشکل دقیقاً همین جاست؛ چرا که سلبریتی امروزی بیش از آن که یک گروه مرجع باشد، در چنین شرایطی و به دنبال فشار فالوئر و… تبدیل به فردی منفعل در منطق الگوریتم پلتفرم ها می شود که ممکن است حقیقت را فدای ریزش مخاطب کند. نتیجه این می شود که موضع گیری مسئولانه که نیازمند توضیح، تفکیک و طمأنینه محتوایی است، جای خود را به جملات کوتاه، احساسی و قابل مصرف می دهد.

در شرایطی که جامعه با تورم، التهاب و نگرانی از تجاوز دشمن خارجی دست وپنجه نرم می کند، واکنش گروه های مرجع از جمله سلبریتی ها، دیگر صرفاً یک ابراز نظر شخصی محسوب نمی شود بلکه بخشی از سازوکار تنظیم هیجان جمعی است. درست در همین جا تفاوت میان کنش مسئولانه و واکنش هیجانی معنا پیدا می کند. جامعه ملتهب بیش از هر چیز به تزریق آرامش، وضوح و تفکیک نیاز دارد، نه بازتولید نگرانی، خشم یا ابهام.

ورود مسئولانه نخستین مؤلفه واکنش درست، تفکیک شفاف اعتراض مدنی از خشونت و تخریب است. اعتراض، حق مردم است؛ حقی که ریشه در فشار معیشتی و نگرانی از آینده دارد. اما همین اعتراض، زمانی که با سلاح، آتش زدن مسجد، حمله تروریستی یا تهدید امنیت عمومی گره می خورد، ماهیتش تغییر می کند. انتظار از سلبریتی های داخلی این است که اگر برای ورود به ماجرا احساس مسئولیت می کنند، الزامات آن را هم بدانند تا کنش شان یک طرفه و با پیامدهای نادرست نباشد به طور مثال با صراحت بگویند کدام رفتار مطالبه درست و به حق است و کدام رفتار به چه دلیل نادرست. سکوت یا کلی گویی در این نقطه، عملاً به محو شدن این مرز حیاتی کمک می کند.

تفکیک نکردن مردم دومین مؤلفه، دیدن تمام مردم است. جامعه فقط معترض خیابانی نیست؛ همان قدر که خانواده های داغدار شایسته همدردی اند، خانواده شهدای حملات تروریستی، مأموران امنیت و شهروندانی که قربانی خشونت کور شدند هم بخشی از همین مردم اند. بسیاری از مردمی که در راهپیمایی محکومیت آشوب‎ها در 22 دی ماه به خیابان آمدند هم به مشکلات معیشتی معترض هستند اما نمی توان آن ها را صرف دیدگاه شان جزیی از مردم ندانست.

تلاش در مسیر آرامش سومین نکته، نقش آرام ساز سلبریتی در شرایط بحران است. گروه مرجع مسئول و آگاه باید تلاش کند ضمن تاکید بر حق اعتراض درست، جامعه را به خویشتن داری، پرهیز از خشونت، هشدار درباره موج سواری دشمن و یادآوری این که اعتراض مدنی، بدون تخریب و ارعاب معنا پیدا می کند، دعوت کند. این نوع موضع گیری شاید پرلایک نباشد، اما مسئولیت اجتماعی است. ولو این که عده ای از آن ور آب یا در داخل برای آن چهره کامنت توهین بگذارند و یا عده ای از فالوئرها یک سلبریتی را آنفالو کنند.

در نهایت باید پذیرفت که قرار نیست همه سلبریتی ها تحلیل گر یا جامعه شناس باشند؛ اما وقتی بخشی از آن ها در افکار عمومی به مرجع تبدیل شده اند و خودشان هم به موضوعی ورود می کنند، دیگر ندانستن یا ابهام توجیه کافی نیست.

مسئولیت اجتماعی یعنی فهم این که هر جمله، هر استوری و هر سکوت، در شرایط ملتهب می تواند تعیین کننده باشد. به خصوص این که دشمن خارجی و گروهک های مسلح، نه فقط با یک قشر، بلکه با مفهوم ایران مسئله دارد؛ تجربه جنگ 12روزه به روشنی نشان داد که تهدید خارجی، همه را هدف می گیرد و چه تلخ بود روزهایی که شاهد شهادت کودکان و غیرنظامیان بودیم. برای همین تشخیص ویژگی های زمان هم اهمیت زیادی دارد؛ همان طور که حساس بودن زمان نباید برای مسئولان بهانه کم کاری و بی توجهی به مطالبات مردم شود؛ برای هر کسی که می خواهد به اندازه فوروارد کردن یک خبر در گروه خانوادگی کنش داشته باشد هم نادیده گرفتن این نکته غفلت بزرگی است. چرا که در نهایت همه ما فصل مشترکی به نام ایران داریم که باید با همه عناصر هویتی اش به نسل های بعدی برسد و در قبال آن مسئول هستیم.