فرارو- اظهارنظرهای متناقض ترامپ درباره ایران طی هفته های اخیر و همزمان با حضور گسترده تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه شدت گرفته و او در آخرین اظهارت خود به مسئله مذاکره با ایران اشاره کرده است. این در حالیست که طی روزهای اخیر، ادعاهایی تایید نشده نیز از سوی برخی رسانه ها در خصوص شروط آمریکا برای ایران و تماس های ویتکاف و عراقچی مطرح شد که از سوی وزارت امور خارجه تکذیب شد.

به گزارش فرارو، قاسم محبعلی، مدیرکل پیشین خارمیانه وزارت امورخارجه و دیپلمات با سابقه ایرانی در مالزی و یونان در گفت و گو با فرارو به این پرسش ها پاسخ داده که برنامه آمریکا در قبال ایران چیست و چرا اظهارنظرهای ترامپ از جنگ و حمله نظامی تا مذاکره متنوع است:

قاسم محبعلی به فرارو گفت: آمدن ساختار نظامی آمریکا به منطقه، حکایت از 3 سناریوی احتمالی دارد. سناریوی اول که خوشبینانه است، ایجاد بازدارندگی است. درواقع ذهنیت اصلی در این سناریو این است که هدف از این حضور گسترده نظامی، پیشگیری از هر رفتار احتمالی از سوی ایران است. سناریوی دوم، دیپلماسی توافق از موضع قدرت است. یعنی قدرت نظامی به عنوان روشی برای پذیرش شروط آمریکا در نظر گرفته می شود. درواقع یا شروط پذیرفته می شود یا طرف مقابل وارد عمل می شود. این سناریو را می توان به عنوان سناریو میانه در نظر گرفت که امیدوارم همین سناریو محتمل باشد. اما سناریو سوم این است که موضوع کاملا نظامی است. سناریو سوم می گوید دیگر فرصت دیپلماسی به پایان رسیده و نوبت به گزینه نظامی رسیده است.

وی در خصوص اظهارنظرهای جدید ترامپ در خصوص مذاکره گفت: حقیقت این است که این نوع اظهارنظرها یا آن چه در فضای رسانه اعلام می شود را باید از پشت این فیلتر دید که سیاست اعلانی با سیاست های اعمالی می تواند بسیار متفاوت باشد. درخصوص ونزوئلا نیز رویکرد ایالات متحده همین بود که پیشنهاداتی و شرایطی را مطرح کرد و طبعا پذیرفته نشد و اتفاقات بعد را دیدیم. درخصوص ایران نیز آمریکا این ادعا را مطرح می کند که ما بارها از مذاکره و پیشنهادات خود صحبت کردیم اما مقامات ایران به این موضوع توجه نکردند و ما نیز برای حل مسئله از قدرت نظامی استفاده کردیم. این اتفاق از دید من بدترین سناریو خواهد بود اما حالت سوم را محتمل تر از دو سناریو پیشین می بینم.

این دیپلمات با سابقه ایران درباره احتمالان پیرامون نوع و مدت زمان حمله احتمالی گفت: نمی توانیم به قطعیت پیش بینی کنیم نوع حمله چگونه است. آمریکایی ها از زمان جنگ ویتنام به بعد، هیچ وقت روش حمله خود را تکرار نکردند. نوع حمله آمریکا در عراق، ونزوئلا و دیگر نقاط تفاوت هایی آشکار دارد. معمولا اصل غافلگیری در حملات آمریکا رعایت می شود. این که آیا آمریکایی ها به دنبال جنگ بلندمدت خواهند بود یا کوتاه مدت و یا از نوع عملیات حمله جراحی (Surgical Strike) خواهد بود را نمی دانیم. هر روشی ممکن است اما این اطلاعات از نوع فوق سری (top secret) است و قطعا در صورت تصمیم جدی آمریکا برای حمله، امکان ندارد از قبل اعلام کند چه برنامه ای دارد. قطعا آمریکا تلاش دارد با کمترین هزینه، بیشترین دستاورد را داشته باشد.

مدیرکل پیشین خارمیانه وزارت امور خارجه در خصوص نقش یا واکنش کشورهای منطقه همزمان با وقوع حمله نظامی احتمالی ایالات متحده گفت: واقعیت این است که اغلب کشورهای منطقه از متحدان نظامی ایالات متحده محسوب می شوند. حتی افغانستان یا بهتر است بگوییم طالبان بر اساس پیمانی که با ایالات متحده امضا کرده متعهد شده است که هیچ اقدامی علیه آمریکا و نیروهای آمریکایی انجام ندهد. درواقع طالبان با این شرط به قدرت برگشت. پاکستان که هم با آمریکا و هم با عربستان و ترکیه پیمان دفاعی و نظامی دارد و ترکیه هم که عضو ناتو است. تمامی کشورهای خلیج فارس نیز مشمول پیمان های دفاعی و نظامی می شوند. عراق نیز با آمریکا پیمان دارد. تکلیف اسراییل هم که کاملا مشخص است. مصر نیز بزرگ ترین پیمان نظامی را با آمریکا دارد. بنابراین، از این جنبه، طبیعیست که این کشورها بر اساس پیمان های خود ناچار به همراهی با ایالات متحده خواهند بود.

وی افزود: طبیعیست که همه این کشورها از وقایع پیش رو احساس نگرانی می کنند. هر نوع واکنش ایران، اگر به سمت این کشورها باشد، به نفع آمریکا خواهد شد چرا که حمله آمریکا را توجیه می کند و توجیه بین المللی ایجاد می کند که آمریکا برای حمایت از کشورهای بی طرف دست به حملات بزرگتری بزند. در این وضعیت اگر ایران دست به حمله پیشدستانه بزند، مثل موضوع حماس و حزب الله نتیجه مطلوبی نخواهد داشت. البته بین کشورهای منطقه سیاست های یکسانی وجود ندارد. برخی کشورها مثل امارات و آذربایجان و امثالهم نیز مشغول رفتارهای دوگانه هستند و منتظرند اتفاقاتی رخ دهد که از آب گل آلود به نفع خود ماهی بگیرند. حتی به دلیل همین اختلاف نظرهاست که اخیرا شورای همکاری های خلیج فارس جلسه تشکیل نداده اند.

محبعلی تاکید کرد: در حال حاضر دو دیدگاه در منطقه وجود دارد. یکی از این دیدگاه ها، دیدگاه آمریکایی ها است که عربستان، ترکیه و مصر هم به آن معتقدند و می گوید دولت ها در منطقه نباید تغییر کند یا تمامیت ارضی کشورها باید حفظ شود. دیدگاه دوم نیز متعلق به اسراییل است که امارات، آذربایجان، برخی کردهای منطقه و امثالهم نیز از آن تبعیت می کنند و معتقدند اصلا جغرافیای برخی کشورها باید تغییر کند و ایران کوچکتر به امنیت منطقه کمک می کند. این نیز بسیار مهم است و باید به آن توجه داشته باشیم که در این مقطع زمانی با تهدید بستن تنگه هرمز یا روش های مشابه نمی توان مانع از حمله شد یا مقابله کرد. اتفاقا این ها همان ابزاری است که آمریکایی ها برای توجیه حمله نظامی نیاز دارند.