فرارو- وزیر دارایی سوریه مدعی شده ایران باید به این کشور غرامت پرداخت کند. وی در بیاناتی اشاره کرده: از ایران میلیاردها دلار غرامت خواهیم گرفت. بگذارید به آن ها بگویم مثلی در سوریه داریم که می گوید آنکه خجالت می کشید مُرد، ما در حال تهیه لیست غرامت علیه دولت ایران هستیم. این اظهارنظر در شرایطی مطرح می شود که تا پیش از سقوط رژیم اسد، ایران یکی از نزدیک ترین شرکای استراتژیک سوریه محسوب می شد.

به گزارش فرارو، این اظهارات با واکنش بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه همراه شد که گفت: مطالبات اقتصادی بین کشورها دارای قاعده قانونی است و مطالبات مالی با تغییر حکومت یا تحول در حاکمیت یک کشور دچار تغییر نمی شود یا از بین نمی رود. این مطالبات مستندات لازم را دارند و قطعا موضوعی بین دو کشور است، حتی زمانی که یک کشور با مشکل بنیادین مواجه می شود.

جلال ساداتیان دیپلمات پیشین ایران و تحلیلگر سیاست خارجی در گفتگو با فرارو به بررسی این موضوع پرداخته که ماجرای این مطالبات چیست و سوریه تا چه حد امکان پیگیری دارد:

جلال ساداتیان به فرارو گفت: آن چه که ایران در سوریه انجام داده، کمک هایی که ایران به سوریه کرده و حمایت هایی که انجام داده، موارد مادی و معنوی متعددی را شامل می شود. من اسناد این کمک ها را ندیده ام چرا که قاعدتا در اختیار مقامات رده بالا است که این موارد را مستند می کنند، اما حتی ممکن است بخش هایی از این کمک ها شامل مواردی باشد که بدون سند انجام شده است. با این وجود قطعا ایران اسنادی محکم را در اختیار دارد که به شکل رسمی، این کمک ها را مورد تایید قرار دهد. با همه این ها در مجموع، برخی مسئولین و کارشناسان ایران معتقدند سوریه 20 تا 30 میلیاد دلار به ایران بدهکار است. ایران این مطالبه را مدت هاست مطرح می کند اما مقاماتی که در سوریه سر کار آمده اند، از ابتدا زیر بار این موضوع نرفته اند و برای این که این بدهی را خنثی کنند، این ادعا را مورد پافشاری قرار داده اند که حضور ایران در سوریه زمینه ساز خساراتی برای این کشور شده است.

وی افزود: طبیعیست که چنین ادعایی با واکنش سخنگوی وزارت خارجه ایران رو به رو شده است. حرف هایی در این سطح باید متکی به سند و مدرک باشد. نمی شود که مقام های کشورهای مختلف علیه یکدیگری ادعاهایی را بدون سند و مدرک مطرح کنند و انتظار داشته باشند تحولی گسترده رخ دهد. روی هوا حرف زدن در دیپلماسی بین الملل فاقد هر نوع اعتباری است. موضع گیری وزیر دارایی سوریه را بیشتر، نوعی موضع گیری سیاسی و هدفمند می بینم تا موضع گیری قانونی و اقتصادی.

دیپلمات پیشین ایران در انگلستان در ادامه گفت: از دید من دولت جدید سوریه کار خود را با خط و نشان های سیاسی آغاز کرده است. بعد از سرنگونی داعش در سوریه، ترکیه پادرمیانی کرد و گفتگوهای موسوم به آستانه را برگزار کرد. سپس این نیروها به سمت ادلب گسیل شدند، بعد از چند سال، هم کمک های مالی دریافت کردند و هم اسلحه هایی جدید. اما حوادث همه چیز را تغییر داد و خلاء های قدرت باعث شد اسراییل بتواند با حملاتی سریع، بخش هایی از سوریه را اشغال کند و تا نزدیکی دمشق را تصرف کند. حتی اسراییل، شهرک نشین های خود را در سوریه تسری و توسعه داده است.

وی افزود: حتی کشورهای دیگر منطقه هم سعی کردند در این میان، برای خود سهم خواهی کنند. در چنین شرایطی، ترکیه، فرستاده ای به ایران فرستاد تا بررسی کند می توان ساختاری جدید را برای سوریه تنظیم کرد یا خیر. با همه این ها، هنوز مشخص نیست، دولت جولانی چه طرح یا طرح هایی در جهت ادامه روابط خود با دیگر کشورها و به ویژه ایران دارد. روندهای جدید سوریه هم اکنون در حال شکل گیری است. در حال حاضر سوریه هنوز دارای وزن و قدرت منطقه ای ویژه ای نیست که بتواند بر ایران فشاری وارد کند، اما این نوع خط و نشان ها، بیشتر با هدف شوآف سیاسی است و ارزش دیگری ندارد. سوریه می خواهد اعلام موجودیت کند و بگوید دیگر با ایران روابط خاص ندارد. پاسخ آقای بقایی نیز در خور و به اندازه بوده است.