فرارو- مادر در این فصل بادمجان سرخ نمی کند چون بادمجان های این فصل روغن زیادی می کشند؛ این واکنش تدافعی زنی در آشپزخانه در رویارویی با تورم است. همین تعریف برای فردی که در صف طولانی خرید روغنی که نیست ایستاده هم صدق می کند. همه این واکنش ها در بزنگاهی شدت گرفته که 4 میلیون کالابرگ برای 4 ماه آینده به حساب سرپرست خانوار واریز شد.

به گزارش فرارو، همزمان با فشار اقتصادی که ماه هاست سفره خانواده های ایرانی را نشانه گرفته، دولت تصمیم گرفت برای از بین بردن رانت ها و گمگشتگی ارزهای ترجیحی، آن را حذف کند و مستقیما به خانواده ها بدهد. هنوز مردم در شوک این خبر خوش بودند که خاطرات روزهایی که پرداخت یارانه، تورمی چشمگیر به همراه داشت آنان را از خواب پراند.

مردمی که به شکلی دقیق نمی توانند پیچیدگی های اقتصادی و التهاب بازار را تحلیل کنند در انتظار تفسیری از یک کارشناس معتبر بودند که حرف های مهاجرانی را شنیدند. او صراحتا گفت: بدیهی است که با انتقال یارانه از ابتدای زنجیره به انتهای آن، قیمت برخی اقلام افزایش پیدا می کند. در این میان، روغن، مرغ و تخم مرغ افزایش قیمت بیشتری نسبت به سایر کالاها دارند و طبق محاسبات انجام شده، افزایش قیمت اغلب اقلام حدود 20 تا 30 درصد خواهد بود . واکنش مردم در این لحظه قابل توجه است؛مثلا ایستادن در صف روغن و موجی از انتقادات که به آن ها می گوید: باز هم که در صفید؛ مگر یک روغن بیشتر چند روز شما را زنده نگه می دارد؟

مردم در حالی که می دانند همزمان با این افزایش قیمت، تا آغاز سال جاری خبری از افزایش حقوق نمی گیرند، ماندند با 1 میلیون یارانه ای که با آن می شد یک عدد مرغ، یک شانه تخم مرغ و در خوش بینانه ترین حالت یک روغن کوچک بخرند؛ البته در روزهایی که هنوز افزایش قیمت اعمال نشده چراکه تا زمزمه حذف ارز ترجیحی شنیده شد خبر آمد که روغن 1350 گرمی اویلا امروز با قیمت جدید حدود 470 هزار تومان در فروشگاه ها عرضه شد. قیمت دیروز این روغن 150 هزار تومان بود. بماند که برنج ایرانی مدت هاست رخت از سفره های ایرانی بسته و بماند که خبری از گوشت قرمز نیست! اما مگر می شود کل ماه را با همین مقدار کالای اساسی سپری کرد آن هم برای خانواده ای که نصف حقوقش را هزینه اجاره خانه و بخش قابل توجهش را هزینه رفت وآمد و سایر موارد می کند؟ در این نقطه از دور صدایی به گوش می رسد که می گوید: برای خانواده نابرخورداری که جمعیت زیادی دارد یک میلیون برای هر نفر هم یک میلیون است؛ همانطور که 45 هزار تومان زمان احمدی نژاد بود.

در پاسخ به این دوست عزیز باید گفت یارانه ای که احمدی نژاد داد 45 هزار و 500 تومان بود؛ تصور کنید! 500 تومانی که الان پول خورد ته جیب هم به حساب نمی آید و به آلبوم کلکسیونرهای پول پیوسته.

آذر ماه 1389 وقتی احمدی نژاد برای اولین بار یارانه را برای انرژی، نان و کالاهای اساسی پرداخت کرد تخم مرغ شانه ای هزار و سیصد تومان، مرغ کیلویی سه هزار تومان و روغن لیتری 1960 تومان بود. البته همان روزها روزنامه ها نوشته بودند روغن 120 درصد افزایش قیمت داشته. اما نمی توان فراموش کرد که هنوز برای جامعه طبقه متوسط معنا داشت. سال گذشته اش مطالبه مردم حق رایشان بود و ترس از فروغلتیدن به زیر خط فقر وجود نداشت. درواقع هنوز نوری از امید برای اصلاح دیده می شد. بنابراین با 45 هزار و 500 تومان آن دوره می شد سفره را کمی پربار کرد. به همین خاطر است که امروز با وجود اینکه دولت یارانه یک میلیون تومانی پرداخت می کند واکنش دفاعی مردم صف کشیدن برای روغن است.

خطاب به آن هایی که مردم در صف ایران را شماتت می کنند باید گفت صف، انتخاب نیست؛ واکنش است. واکنش مردمی که تجربه زیسته شان به آن ها آموخته اگر امروز نخری، فردا گران تر است یا اصلا نیست؛ مگر نه آنکه سایه سیاه جنگ هنوز بر سر ماست؟ حتی اگر بقایی بگوید: گمانه زنی برای احتمال حمله به ایران جنگ روانی است. باز هم نام جنگ در تیتر اخبار اضطراب برانگیز به نظر می رسد. بنابراین صف از سر اضطراب شکل می گیرد؛ اضطرابی که محصول بی ثباتی، تورم مزمن و بی اعتمادی عمیق به آینده است. مردمی که می ایستند، نه اقتصاددان اند و نه بازیگر بازار؛ آن ها فقط می خواهند از فردای نامعلوم جان سالم به در ببرند. وقتی دخل با خرج نمی خواند، وقتی یارانه نقدی پیش از رسیدن به نیمه ماه آب می رود، وقتی حقوق ثابت است و قیمت ها سیال، طبیعی است که رفتارها دفاعی شود؛ از حذف بادمجان از لیست خرید خانه گرفته تا ایستادن در صف روغنی که شاید فردا نایاب تر یا گران تر باشد. مگر نه آنکه از هفته پیش تمام رسانه ها از کمیابی روغن نوشتند؟ مهر در گزارشی نوشته روغن خوراکی در فروشگاه ها کمیاب شده ، فرارو در گزارشی نوشته: قرائن و شواهد از احتمال افزایش قیمت روغن خوراکی در بازار حکایت دارد و همشهری گفته: رییس اتحادیه بنکداران مواد غذایی از کمبود روغن در بازار خبر داده .

بنابراین مسئله این نیست که مردم چرا صف می ایستند؛ مسئله این است که چرا اقتصاد کشور مردم را به صف می رساند.چرا مطالبات مردم به نان رسیده؟ تا زمانی که سیاست های حمایتی بدون پشتوانه تولید، بدون مهار تورم و بدون ترمیم اعتماد عمومی اجرا شود، هر تزریق پولی هرچند با نیت خیر به جای آرامش، اضطراب می سازد. مردم را نمی شود با نصیحت اقتصادی از صف بیرون کشید؛ صف ها زمانی جمع می شوند که ثبات برگردد، وقتی قیمت فردا قابل حدس باشد و زندگی از حالت بقا به حالت زیست بازگردد. تا آن روز، صف نشانه حرص و ناآگاهی نیست؛ نشانه زنده ماندن در اقتصادی است که مدام مردمش را غافلگیر می کند. بماند که همچنان کارشناسان از آینده متورم تورم حرف می زنند؛ مگر نه آنکه همین امروز در اعتماد نوشتند: حذف ارز 28500 تومانی اگر قرار است اصلاح باشد، باید به کاهش رانت، افزایش شفافیت و بهبود معیشت منجر شود و اگر قرار است فقط صورت مساله عوض شود، نتیجه اش چیزی جز تورم بیشتر و بی اعتمادی عمیق تر نخواهد بود. و اگر حتی بخشی از این طرح از مسیر خلق پول، تنخواه یا فشار به بانک ها تامین شود، نتیجه روشن است: تورم.