کاظم غریب آبادی، معاون امور بین الملل و حقوقی وزارت امور خارجه با تاکید بر این که جنگ 12 روزه تابوی شکست ناپذیری رژیم صهیونیستی را فروریخت ناکید کرد: مردم بدانند اگر کوچک تریم روزنه ای برای دیپلماسی باشد، دریغ نمی کنیم.

به گزارش ایسنا، وی در گفت وگویی با بیان این که بعد از جنگ روابطمان با آژانس به طور بنیادین متحول شد ، گفت: دیپلماسی به بن بست نرسیده، اما در شرایط جنگی، مذاکره یعنی دیکته و تسلیم.

در تازه ترین برنامه سینرژی ، محمدحسین رنجبران میزبان کاظم غریب آبادی ، معاون امور بین الملل و حقوقی وزارت امور خارجه بود.

غریب آبادی در این برنامه با تشریح دیدگاه ها و تجربه های خود، به تبیین آخرین تحولات مرتبط با دیپلماسی، تحریم ها و مذاکرات پرداخت.

غریب آبادی در پاسخ به پرسشی درباره چشم انداز مذاکرات و انتظار افکار عمومی برای گشایش در روابط خارجی، تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران هیچ گاه با اصل گفت وگو مخالفت نکرده، اما نه با هر قیمتی.

وی افزود: برای بررسی وضعیت کنونی گفت وگوها باید چند نکته را مدنظر داشت. تمرکز من بر شرایط جدید است؛ هم در چارچوب دولت پزشکیان در ایران و هم تحولات سیاسی در آمریکا و روی کار آمدن دولت جدید به ریاست جمهوری دونالد ترامپ. بررسی مذاکرات در ادوار گذشته بحثی مستقل و مفصل می طلبد، اما می توان درباره یک سال اخیر صحبت کرد.

وی با اشاره به موضوع تحریم ها گفت: بحث رفع تحریم همواره یکی از دستورکارهای اصلی دولت های جمهوری اسلامی ایران بوده، به ویژه پس از اعمال تحریم های گسترده. البته تحریم پدیده جدیدی نیست و از ابتدای انقلاب وجود داشته، اما تحریم های هسته ای به طور مشخص از سال 2003 آغاز شد و پس از آن تحریم های اتحادیه اروپا و برخی کشورهای اروپایی اعمال و در نهایت موضوع هسته ای ایران به شورای امنیت ارجاع شد. از این رو، رفع تحریم در کنار مذاکرات همواره هدف اصلی جمهوری اسلامی ایران بوده است.

معاون وزیر امور خارجه با بیان دیدگاه شخصی خود تصریح کرد: من نه فقط به عنوان دیپلمات، بلکه به عنوان یک شهروند جمهوری اسلامی ایران معتقدم که باید تمرکز ویژه ای بر خنثی سازی تحریم ها داشته باشیم؛ همان گونه که مقام معظم رهبری بارها بر این موضوع تأکید کرده اند.

وی خاطرنشان کرد: خنثی سازی تحریم ها الزاماتی دارد که از مهم ترین آن ها می توان به مدیریت کارآمد داخلی، توجه ویژه دستگاه های اجرایی و تا حدی قطع امید از برخی کمک ها و اقدامات خارجی اشاره کرد. در شرایط عادی شاید نیازی به این تأکید نباشد، اما وقتی کشور با تحریم مواجه است، باید از همه ابزارها و ظرفیت ها استفاده شود.

غریب آبادی ادامه داد: خنثی سازی تحریم ها نیازمند منابع، تلاش های ویژه و تقویت بنیه داخلی است، چراکه در حوزه اقتصادی با مشکلاتی مواجه هستیم. در کنار این مسیر، مذاکره برای رفع تحریم نیز همواره مطرح بوده و از سال 2003 به بعد در دستور کار همه دولت ها قرار داشته است. جمهوری اسلامی ایران هیچ گاه با اصل گفت وگو و مذاکره مخالفت نکرده و همواره از دیپلماسی استقبال کرده است، البته نه با هر قیمتی.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به تحولات اخیر در آمریکا اشاره کرد و گفت: با روی کار آمدن دولت جدید آمریکا، حدود دو تا سه ماه زمان لازم بود تا این دولت مستقر شود و مشخص شود که آیا آمادگی مذاکره با ایران را دارد یا خیر. یکی از نشانه ها در این زمینه، نامه رییس جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، به مقام معظم رهبری بود که درباره آن مطالب زیادی مطرح شده است.

معاون امور بین الملل و حقوقی وزارت امور خارجه در توضیح نحوه مواجهه جمهوری اسلامی ایران با این نامه تصریح کرد: مذاکرات در جمهوری اسلامی ایران دارای ساختار مشخصی است و این موضوع از سال 2003 و همزمان با شکل گیری پرونده هسته ای وجود داشته است. تصمیم گیری ها در چارچوب ساختارهای مشخص انجام می شود و این گونه نیست که وزارت امور خارجه به تنهایی تصمیم بگیرد.

وی تصریح کرد: البته وزارت خارجه عضو بسیار کلیدی این فرآیند است و معمولاً پیشنهادها، طرح ها و ابتکارات از سوی این وزارتخانه ارائه می شود، اما این موارد در سطوح مختلف بررسی، چکش کاری و در نهایت به تصمیم تبدیل می شود. وقتی تصمیم نهایی اتخاذ شد، این تصمیم، تصمیم نظام جمهوری اسلامی ایران است و از حمایت حاکمیت برخوردار است.

غریب آبادی با اشاره به محتوای نامه ترامپ گفت: این نامه حاوی دو محور اصلی بود؛ یکی بحث مذاکره و دیگری تهدید به جنگ. در چنین شرایطی این پرسش مطرح می شود که رویکرد جمهوری اسلامی ایران چه باید باشد. آیا باید صرفاً بر دیپلماسی و مذاکره متمرکز شد یا نیاز به تغییر رویکرد وجود دارد؟ طبیعتاً گزینه دوم صحیح است.

وی افزود: ساختارهای تصمیم گیری در حوزه مذاکرات همواره ماهیتی سیاسی امنیتی داشته است. به این معنا که دستگاه هایی مانند وزارت امور خارجه، شورای عالی امنیت ملی، وزارت اطلاعات و سازمان انرژی اتمی در کنار یکدیگر قرار می گرفتند تا زمینه تصمیم سازی یا تصمیم گیری را فراهم کنند. اما دریافت این نامه پیام روشنی داشت؛ اینکه دولت جدید آمریکا، علاوه بر غیرقابل اعتماد بودن، زمینه یک تهدید جدی را نیز در خود دارد؛ موضوعی که حتی به صراحت در متن نامه نیز به آن اشاره شده بود.

غریب آبادی در پاسخ به پرسشی درباره دوگانه مذاکره یا جنگ در نامه رییس جمهور آمریکا توضیح داد: این نامه هر دو موضوع را دربر داشت؛ از یک سو اعلام آمادگی برای مذاکره و از سوی دیگر تهدید صریح به اقدام نظامی در صورت به نتیجه نرسیدن مذاکرات.

معاون امور بین الملل و حقوقی وزارت امور خارجه با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران نمی توانست صرفاً بر جنبه دیپلماتیک نامه تمرکز کند، افزود: با توجه به جایگاه فرستنده نامه و سابقه رفتاری دولت آمریکا، عقل و منطق حکم می کرد که کشور برای احتمال مواجهه با تهدید نظامی نیز آماده شود. به همین دلیل، ساختار تصمیم گیری نسبت به سال های گذشته تغییر کرد و دیگر محدود به چند دستگاه سیاسی و فنی نبود.

غریب آبادی با اشاره به پاسخ جمهوری اسلامی ایران به نامه ترامپ گفت: پاسخ داده شده، پاسخی قوی و متناسب بود و به ویژه در برابر تهدید به اقدام نظامی، موضعی روشن و قاطع اتخاذ شد. در عین حال، از آنجا که رویکرد اصولی جمهوری اسلامی ایران حمایت از دیپلماسی است، در این پاسخ با اصل مذاکره مخالفت نشد، اما تصمیم بر انجام مذاکرات غیرمستقیم گرفته شد.

وی افزود: با توجه به اینکه نامه از مسیر امارات منتقل شده بود، جمهوری اسلامی ایران ترجیح داد از کانالی دیگر پاسخ دهد تا در چارچوب پیام رسانی طراحی شده از سوی آمریکا قرار نگیرد و مسیر مستقل خود را در تعیین نوع پیام، محتوای آن و شیوه انتقال پیام تعریف کرد.

معاون وزیر امور خارجه در توضیح سازوکار تصمیم گیری تأکید کرد: تصمیم گیری درباره نوع پاسخ و نحوه مذاکرات، تصمیمی حاکمیتی بود که در چارچوب کمیته های مربوط و با حضور دستگاه های ذی ربط اتخاذ شد. تفاوت این مقطع با دوره های قبل آن بود که علاوه بر مسئولان سیاسی و فنی، مقامات عالی رتبه نظامی نیز در جلسات حضور داشتند تا میدان و دیپلماسی به صورت هم زمان و مکمل یکدیگر عمل کنند.

غریب آبادی با یادآوری حضور فرماندهان نظامی و شهدای جنگ 12 روزه در جلسات تصمیم گیری گفت: جمهوری اسلامی ایران نمی توانست صرفاً برای مذاکره طراحی کند، بدون آنکه آثار آن بر آمادگی کشور برای مقابله با تهدید احتمالی نظامی سنجیده شود. تهدید مطرح شده جدی بود و سابقه رفتاری دولت آمریکا، از جمله ترور شهید حاج قاسم سلیمانی، ضرورت این آمادگی را دوچندان می کرد.

وی در واکنش به برخی تحلیل ها مبنی بر اینکه مذاکرات منجر به جنگ شد، تصریح کرد: از همان زمان دریافت نامه، کشور خود را برای مواجهه با اقدام نظامی آماده کرده بود و این آمادگی، تصمیمی عقلانی و ضروری بود. به گفته غریب آبادی، این تصور که مذاکره کنندگان فریب خوردند و کشور به سمت جنگ رفت، تحلیلی نادرست است.

معاون امور بین الملل و حقوقی وزارت امور خارجه با اشاره به سیاست های دولت ترامپ خاطرنشان کرد: سیاست اصلی رییس جمهور آمریکا از ابتدا فشار حداکثری بود و مذاکره در انتهای فهرست اولویت های او قرار داشت. وقتی این سیاست به هدف اصلی خود، یعنی کنار گذاشتن برنامه هسته ای ایران، نرسید، ابتدا مطالبات جدیدی در حوزه های منطقه ای و دفاعی مطرح شد و در نهایت گزینه نظامی روی میز قرار گرفت.

غریب آبادی تأکید کرد: در چنین شرایطی، ورود به مذاکره اقدامی ضروری بود تا هم پاسخ روشنی به افکار عمومی داخلی و بین المللی داده شود و هم ادعای آمریکا مبنی بر رد مذاکره از سوی ایران بی اثر شود، اما اتکای بیش از حد به نتیجه بخشی این مذاکرات، واقع بینانه نیست.

در ادامه تشریح روند و محتوای مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، غریب آبادی با اشاره به پنج دور گفت وگوی غیرمستقیم انجام شده، تأکید کرد: در مذاکرات پنج دوره ای غیرمستقیمی که با آمریکا داشتیم، درخواست رسمی آن ها غنی سازی صفر بود و این موضوع به روشنی بیان می شد.

وی افزود: با این حال، یکی از نکات قابل توجه این گفت وگوها آن بود که طرف آمریکایی هیچ گاه با یک طرح مشخص وارد مذاکره نشد؛ نه محورهای دقیق خواسته ها روشن بود و نه معلوم می شد نظرشان درباره پیشنهادهای جمهوری اسلامی ایران چیست. این خلأ نشان می داد که در طرف آمریکایی، اراده ای برای تصمیم گیری نهایی شکل نگرفته و تفاوت و تغییر نظرها کاملاً محسوس بود؛ مسئله ای که از دید ایران پنهان نمانده و نسبت به آن غفلتی وجود نداشت.

وی با اشاره به رویکرد آمریکا تصریح کرد: مادامی که آمریکا بر این باور باشد که از طریق فشار تحریم و در نهایت اقدام نظامی می تواند به اهداف خود دست یابد، ورود به مذاکرات واقعی بسیار بسیار سخت خواهد بود. البته دیپلماسی و مذاکره در هر شرایطی وجود دارد و حتی در شرایط جنگ نیز می تواند کارآمد باشد، اما پرسش اصلی این است که آیا در چنین فضایی می تواند نتیجه محور هم باشد؟ پاسخ منفی است. وقتی یک کشور معتقد است که گزینه نظامی همچنان معتبر است، دیگر گفت وگو درباره رفع تحریم معنا و ماهیت خود را از دست می دهد و هدف صرفاً دیکته کردن خواسته ها خواهد بود.

غریب آبادی با اشاره به جنگ 12 روزه افزود: اگر توییت هایی را که ترامپ در دو سه روز اول این جنگ صادر کرد مرور کنید، به روشنی می بینید که ناشی از غرور نسبت به برخی اقدامات نظامی رژیم صهیونیستی بود. در این جنگ، افراد بی گناه بسیاری به شهادت رسیدند؛ فرماندهان ما در همان روز اول ترور شدند، اما بخش عمده اقدامات دشمن معطوف به کشتار مردم غیرنظامی، ترور دانشمندان، تخریب ساختمان ها و زیرساخت ها بود. در چنین شرایطی، اعتماد به این دولت برای گفت وگو عملاً غیرممکن است.

وی با تشریح تفاوت رویکردها گفت: مدل آمریکا در این شرایط، حل مسائل به شیوه خودشان است، نه بر اساس شیوه های استاندارد دیپلماتیک. در مدل استاندارد، طرفین خواسته ها، دغدغه ها و نگرانی های خود را مطرح می کنند، راهکارها را بررسی می کنند و در نهایت با یک بده بستان متقابل به نقطه تعادل می رسند. اما با تصورات و رویکردهای تحمیلی، چنین مدلی قابل اجرا نیست.

غریب آبادی تأکید کرد: از نظر ما، مذاکره مفید و مبتنی بر رویکرد برد-برد زمانی شکل می گیرد که آمریکا به این نتیجه برسد که فشار، تحریم و تهدید نظامی دیگر کارآمد نیست. من معتقدم آمریکا به این جمع بندی رسیده که تحریم ها مؤثر نبوده اند که البته این به معنای بی تأثیر بودن تحریم ها بر زندگی مردم نیست.

وی گفت: تحریم ها فشار زیادی به مردم وارد کرده و هیچ کس از آن استقبال نمی کند. بحث من این است که آیا آمریکا از طریق تحریم به اهداف راهبردی خود رسیده یا نه؟ که کاملاً روشن است که نرسیده است.

این دیپلمات با سابقه کشورمان با طرح این پرسش که اهداف راهبردی آمریکا چه بوده است، افزود: هدف این بود که جمهوری اسلامی ایران سیاست های خود را تغییر دهد ولی چنین اتفاقی نیفتاد. چون وقتی کشوری سیاستی را در پیش می گیرد مانند برنامه هسته ای که در راستای استقلال، توسعه، پیشرفت و تأمین امنیت ملی است، طبیعی است که برای آن هزینه هم می دهد. مگر اینکه بپذیرد وابسته به یک قدرت خارجی باشد و هرچه آن قدرت گفت اجرا کند؛ الگویی که در برخی کشورها دیده می شود. اما جمهوری اسلامی ایران و مردم ایران چنین رویکردی ندارند.

غریب آبادی با اشاره به رفتار جامعه در جریان جنگ اخیر گفت: نمونه روشن این مسئله را در جنگ دیدیم. مردم تحت فشار اقتصادی بودند و رژیم صهیونیستی و آمریکا هم روی همین فشار حساب کرده بودند که با حملات نظامی، مردم به خیابان بیایند. اما وقتی جنگ آغاز شد، آن هم با آهنگی که از دل مذاکرات بیرون آمد و معنایی جز خیانت به دیپلماسی نداشت، مردم متحدتر و منسجم تر شدند و مخالفت خود را با آمریکا و سیاست های جنگ طلبانه اش نشان داده و حمایت خود را از نیروهای مسلح، نظام و ایران اعلام کردند. این سرمایه اجتماعی بسیار بزرگی است و نشان می دهد طرف مقابل، ایران را به درستی نشناخته است.

وی افزود: تحریم کارآمد نبوده و امیدوارم نتایجی که آن ها از جنگ 12 روزه گرفتند، به این جمع بندی منجر شده باشد که اقدام نظامی هم کارآمد نیست. این تحلیل فقط نظر ما نیست؛ کافی است به تحلیل های خودشان، گزارش های اندیشکده ها و حتی اظهارنظر برخی مقامات سابق رژیم صهیونیستی نگاه کنید. ضربه ای که جمهوری اسلامی ایران به رژیم صهیونیستی وارد کرد، برای آن ها غیرقابل باور بود؛ ضربه ای سنگین و به تعبیر دقیق تر، ضربه ای دردناک، هم برای رژیم صهیونیستی و هم برای آمریکا.

غریب آبادی هشدار داد: اگر بار دیگر حماقت کنند و دور جدیدی از تجاوز و حملات علیه جمهوری اسلامی ایران و مردم را آغاز کنند، پاسخ ایران بسیار دردناک تر و متفاوت تر از قبل خواهد بود.

وی تصریح کرد: امیدوارم آن ها از این تجربه درس گرفته باشند. اگر به این نتیجه برسند که این گزینه دیگر کارآمد نیست، آن گاه زمینه برای گفت وگو و تعامل واقعی می تواند شکل بگیرد.

وی در ادامه، با تشریح نقش و وظایف دستگاه دیپلماسی در شرایط جنگ، تحریم و تهدید، تصریح کرد: وظیفه دولت و به ویژه دستگاه سیاست خارجی، تبیین و پیگیری راهکارهای دیپلماتیک است. این یکی از وظایف ذاتی وزارت امور خارجه محسوب می شود. وقتی جنگ آغاز شد، نیروهای مسلح ما جان برکف مقاومت کردند، پاسخ دادند، شهید دادند و مردم ما نیز شهید شدند. در همان زمان، دستگاه دیپلماسی هم وظیفه مشخصی داشت.

معاون وزارت امور خارجه افزود: در جریان جنگ، ما باید از ظرفیت های دیپلماتیک در دو جهت استفاده می کردیم؛ نخست، اعمال فشار برای توقف جنگ، چراکه تجاوز رخ داده بود و طبق منشور ملل متحد، متجاوز باید متوقف شود. این توقف یا از طریق اقدام نظامی است یا از مسیر فشار دیپلماتیک. ما باید از ابزارهای حقوق بین الملل استفاده می کردیم تا متجاوز را وادار به توقف و پذیرش مسئولیت کنیم. مأموریت دوم، تلاش برای ایجاد اجماع بین المللی علیه متجاوز و محکوم کردن آن بود. این دقیقاً وظیفه دستگاه دیپلماسی است.

غریب آبادی با تأکید بر لزوم واقع نگری گفت: اگر راهکارهای دیپلماتیک وجود داشته باشد که جلوی جنگ را بگیرد و به سمت رفع تحریم حرکت کند، استفاده از آن ها وظیفه ذاتی سیاست خارجی است. اما باید واقع بین باشیم؛ آیا با شرایط فعلی می توان انتظار یک مذاکره نتیجه محور در حوزه رفع تحریم داشت؟ آیا می توان آمریکا را وادار به تغییر رویکرد کرد؟ این ها نکاتی است که باید دقیق بررسی شود و انتظارات مان را متناسب با واقعیت ها تنظیم کنیم.

وی خاطرنشان کرد: نشستن سر یک میز گفت وگو با آمریکا کار پیچیده ای نیست؛ اگر امروز تصمیم گرفته شود، فردا می شود مذاکره کرد. اما مادامی که تغییری در رویکرد طرف مقابل ایجاد نشود، این گفت وگوها نتیجه محور نخواهد بود. باید پرسید آیا این گفت وگوها بعد از یک یا دو دور به بن بست نمی خورد؟ و اگر به بن بست برسد، آیا زمینه اقدامات غیرقانونی جدید فراهم نخواهد شد؟ همه این ملاحظات باید هم زمان دیده و تحلیل شود تا تصمیم درست گرفته شود.

غریب آبادی در پاسخ به پرسشی درباره راهکار جایگزین مذاکره تأکید کرد: راهکارها صرفاً دیپلماتیک نیست. ما با دو وضعیت مواجه ایم؛ یکی وضعیت تهدید و اقدام نظامی و دیگری وضعیت تحریم. در حوزه تحریم، دستگاه های داخلی باید وظایف خود را به درستی انجام دهند و حداکثر تلاش شان را به کار بگیرند.

وی با اشاره به ظرفیت های منطقه ای ایران گفت: کشور ما 15 کشور همسایه دارد که ظرفیت های بسیار خوبی در این همسایگان وجود دارد. یکی از سیاست های اصلی کشور نه فقط در این دولت، بلکه در دولت های گذشته هم تقویت روابط با همسایگان بوده است. باید از این ظرفیت ها حداکثر استفاده را کرد و در عمل هم این کار در حال انجام است.

این دیپلمات با سابقه کشور با اشاره به تحریم های نفتی گفت: مهم ترین تحریم یک جانبه علیه ایران، تحریم فروش نفت بود؛ چون نفت منبع اصلی درآمد کشور محسوب می شد. اما در این زمینه موفق نشدند؛ ما امروز نفت خود را می فروشیم؛ هر چند با سختی ها و محدودیت ها، اما تقریباً فروش نفت ما در سطح قبل از تحریم است. هدف آن ها صفر کردن فروش نفت بود که به آن نرسیدند.

وی با تأکید بر نقش شرکای راهبردی ایران افزود: چین و روسیه دو ظرفیت بسیار کلیدی هستند. ما روابط راهبردی، اقتصادی و تجاری بسیار خوبی با این دو کشور داریم و آن ها اراده کامل برای همکاری با ایران را دارند و محدودیتی در این حوزه ها قائل نیستند. وقتی در شرایط سخت قرار داریم، باید از ظرفیت های در دسترس بهترین استفاده را بکنیم؛ از تقویت مدیریت داخلی گرفته تا همکاری با همسایگان و استفاده از روابط راهبردی با چین و روسیه.

غریب آبادی در بخش دیگری از سخنانش گفت: در حوزه تهدید و اقدام نظامی، دیپلماسی باید فعال باشد. اما دیپلماسی فقط مذاکره نیست. اگر زمینه مذاکره فراهم باشد، باید از آن استفاده کرد، اما هم زمان باید تعاملات دیپلماتیک با طیف گسترده ای از کشورها تقویت شود تا هزینه هرگونه اقدام نظامی برای طرف مقابل افزایش یابد. این دقیقاً کاری بود که در جریان جنگ 12 روزه انجام دادیم.

وی با تشریح دستاوردهای دیپلماتیک جنگ 12 روزه گفت: در همان روزهای دوم و سوم جنگ، به همراه وزیر امور خارجه به چند کشور سفر کردیم. سازمان همکاری اسلامی قطعنامه صادر کرد و در نهایت، 56 کشور اسلامی با سطوح مختلف گرد هم آمدند و قطعنامه محکومیت صادر کردند.

معاون امور بین الملل و حقوقی وزارت امور خارجه افزود: جنبش عدم تعهد با 121 کشور، گروه دوستان منشور با 19 کشور، کشورهای عربی و همسایگان در قالب های مختلف، همگی تجاوز را محکوم کردند. این اقدامات یک اتحاد نانوشته میان ایران، کشورهای اسلامی، منطقه و کشورهای عربی ایجاد کرد و هزینه سیاسی و دیپلماتیک سنگینی برای متجاوز به همراه داشت.

غریب آبادی گفت: در شورای امنیت هم شکاف ایجاد شد. دو عضو دائم شورا تجاوز را محکوم کردند و حتی برای صدور قطعنامه تلاش شد، اما به دلیل حق وتو یا تهدید به وتو از سوی برخی کشورها، این امر محقق نشد. با این حال، همین روند نشان داد که دیپلماسی چگونه می تواند هزینه سازی کند.

وی با تأکید بر بُعد نظامی گفت: در کنار ظرفیت دیپلماتیک، تقویت توان نظامی و دفاعی بسیار کلیدی است. شما باید از طریق قدرت نظامی پیام قوی ارسال کنید. به نظر من، این پیام در جنگ 12 روزه به روشنی ارسال شد. امروز، پنج ماه پس از آن جنگ، توان نظامی جمهوری اسلامی ایران به مراتب بیشتر از قبل شده است. مجموع این دو ظرفیت دیپلماسی فعال و قدرت نظامی پشتوانه اصلی ایران در مواجهه با تهدید و تجاوز است.

وی افزود: همین الآن که خدمت شما هستم، تا همین چند روز قبل پیام هایی راجع به گفت وگوها دریافت کردیم و این بدان معناست که ارتباطات قطع نشده است.

غریب ‎آبادی در پاسخ به پرسشی درباره منشأ پیام ها و اینکه از سوی آمریکا صادر می شود یا خیر، تصریح کرد: بله، پیام ها می آید و تمایل به گفت وگو هست. اما موضوع اصلی این است که ما باید این پیام ها را ارزیابی کنیم.

غریب آبادی در پاسخ به پرسشی درباره کشورهای واسطه گفت: کشورهای مختلفی هم خودشان فعال شده اند و هم بعضاً پیام هایی را منتقل می کنند. در منطقه ما، بدون درنظر گرفتن تقدم و تأخر، ترکیه، پاکستان، قطر و عربستان سعودی فعال بوده اند. عمان هم که پیش تر محل گفت وگوهای غیرمستقیم بود.

وی افزود: حتی مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی علیرغم همه بحث ها و انتقادهایی که وجود دارد تمایل دارد نقشی ایفا کند. ردوبدل کردن پیام ها در دیپلماسی کاملاً طبیعی است و باید هم وجود داشته باشد. بن بست وجود ندارد؛ اما انتخاب زمان مناسب برای گفت وگو بسیار مهم است و این تصمیم باید با دقت، محاسبه و نگاه واقع بینانه گرفته شود.

غریب آبادی با تأکید بر اینکه هیچ گزینه ای در حوزه دیپلماسی از پیش منتفی نیست، در پاسخ به پرسشی درباره امکان آغاز گفت وگوها گفت: من احتمال هیچ چیزی را منتفی نمی دانم. اما با مختصاتی که عرض کردم، باید تصورات و انتظارات خودمان را تنظیم کنیم. اگر صرفاً خودِ گفت وگو مدنظر باشد، همین فردا هم می شود نشست و مذاکره کرد؛ اما اگر گفت وگوی نتیجه محور می خواهیم، باید شرایط آن محقق شود.

وی افزود: بخشی از این شرایط در اختیار ماست؛ از این جهت که باید طرف مقابل را ناامید کنیم از اینکه از طریق تحریم یا اقدام نظامی می تواند به اهدافش برسد. به نظر ما، در بخش عمده ای از این مسیر موفق بوده ایم. پیام ها و واکنش هایی که امروز دریافت می شود، نتیجه همان ظرفیتی است که ایجاد شده؛ حاصل پاسخ قوی نظامی و مقاومت در برابر تحریم هاست. این ها باید به درستی تحلیل شود تا طرف مقابل از سناریوهای غلط خود قطع امید کند.

معاون وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنانش، به پرسشی درباره نقش آژانس بین المللی انرژی اتمی و مدیرکل آن پاسخ داد و گفت: خیلی رک و پوست کنده عرض می کنم. زمانی که من در وین سفیر بودم، آقای گروسی سفیر آرژانتین بود و هنوز مدیرکل آژانس نشده بود. ما با هم مراوده و ارتباط داشتیم. البته مواضع آرژانتین درباره جمهوری اسلامی مشخص بود، اما روابط کاری ما خوب بود. وظیفه یک سفیر هم این است که بتواند با این طیف ها تعامل کند تا بتواند همزمان مواضع خودش را تبیین کند و در جای خودش هم نسبت به مواضع آن ها منتقد باشد.

وی ادامه داد: ما واقعاً با کاندیداتوری آقای گروسی موافق نبودیم. هرچند عضو شورای حکام نبودیم و حق رأی نداشتیم، اما به دلیل همان رویکردهایی که عرض کردم، گزینه دیگری را ترجیح می دادیم. آن زمان حدود 70 تا 80 درصد تمرکز آژانس روی پادمان جمهوری اسلامی ایران بود و فقط 20 درصد به سایر کشورها مربوط می شد؛ بنابراین مدیرکل باید می توانست اعتماد ایران را جلب کند.

غریب آبادی تصریح کرد: من همان زمان تلاش های زیادی کردم تا آقای گروسی رأی نیاورد. مرتب ملاقات می کردم و نارضایتی ایران را منتقل می کردم. حتی آقای دکتر ظریف، وزیر وقت امور خارجه، هم به طور جدی علیه انتخاب ایشان موضع گرفت. این ها را می گویم تا مردم بدانند دیپلمات ها برای منافع ملی تلاش می کنند و این وظیفه ذاتی آن هاست.

وی خاطره ای از آن مقطع نقل کرد و گفت: آقای گروسی که هنوز سفیر آرژانتین بود اما کاندیدای مدیرکلی شده بود به من زنگ زد و گفت کار مهمی دارم. آمد و گفت: شما عضو شورای حکام نیستید، اما هرجا رفتم برای گرفتن رأی، گفتند ایران از تو ناراضی است. اگر می خواهی ایران به تو رأی بدهد، اعتمادش را جلب کن. حتی اروپایی ها هم همین را گفتند و از من خواست که دیگر علیه او موضع نگیرم. من هم گفتم این بستگی به رفتار و سیاست های شما دارد؛ اگر متوازن باشید، مسئله ای نیست، اما شما گزینه ما نیستید.

غریب آبادی با اشاره به ساختار آژانس بین المللی انرژی اتمی تأکید کرد: آژانس، برخلاف ظاهرش، یک نهاد کاملاً فنی نیست؛ ماهیت سیاسی دارد. مهم ترین رکن تصمیم گیری آن شورای حکام است، نه کنفرانس عمومی. ترکیب 35 نفره شورای حکام به گونه ای است که آمریکا و غرب و متحدانشان معمولاً اکثریت را دارند و می توانند هر قطعنامه ای را تصویب کنند، حتی اگر بدنه فنی آژانس کار حرفه ای انجام دهد.

وی افزود: وقتی من وارد وین شدم، مرحوم آمانو مدیرکل بود. نقدهایی به او داشتیم، اما رگه هایی از استقلال هم در رفتارش دیده می شد. اسناد ادعایی که بعداً رژیم صهیونیستی مطرح کرد، مربوط به همان دوره بود، اما آمانو هیچ وقت آن پرونده را باز نکرد؛ چون می دانست مسائل PMD طبق قطعنامه نوامبر 2015 بسته شده است. اما آقای گروسی آمد و متأسفانه این پرونده را فعال کرد؛ که این یک نقطه سیاه در کارنامه اوست.

غریب آبادی گفت: یکی از گزارش های آژانس درباره مکان هایی مثل ورامین و تورقوزآباد بر اساس همین اسناد ادعایی بود؛ ادعاهایی درباره چند گرم مواد هسته ای در 30 سال قبل. حتی اگر فرض کنیم این ادعاها درست باشد، خب ما الآن تن ها مواد هسته ای داریم؛ حالا چند گرمش به کجا می رسد؟ بنابراین این موضوع اساساً فاقد اهمیت راهبردی است.

وی با انتقاد شدید از عملکرد آژانس در جنگ اخیر گفت: آژانس یک محفل سیاسی است. نمونه روشنش همین جنگ اخیر بود؛ آقای گروسی حمله به تأسیسات هسته ای ایران را محکوم نکرد، اما درباره آسیب به تأسیسات اوکراین که آن را به روسیه نسبت دادند صراحتاً موضع گرفت.

غریب آبادی گفت: ما عضو آژانس و NPT هستیم و تعاملات تعریف شده ای داریم، اما بعد از حمله، روابط مان با آژانس به طور بنیادین تغییر کرد. پس از جنگ، هیچ بازرس آژانس در ایران حضور نداشت و یک هفته بعد، همان چند نفر باقی مانده هم کشور را ترک کردند. اکنون، فقط در چارچوب تفاهمات داخلی، برخی تأسیسات آسیب ندیده بازرسی شده اند و دسترسی به تأسیسات آسیب دیده را فراهم نکرده ایم؛ چون آژانس به مسئولیت خود عمل نکرد.

این دیپلمات کشورمان تأکید کرد: اگر از ایران اجرای تعهدات NPT را مطالبه می کنند، باید پاسخ بدهند که برای جلوگیری از حمله به تأسیسات هسته ای ما چه اقدامی انجام داده اند. این موضوع صراحتا در نامه های آقای دکتر عراقچی به گروسی مطرح شد.

وی با بیان اینکه هم من به آقای گروسی گفتم و هم آقای دکتر عراقچی مکرراً پیام دادند و گله کردند اما هیچ پاسخ قانع کننده ای ارائه نشد، افزود: اگر پاسخ قانع کننده ای داشت، بر مواضع ما اثر می گذاشت. به همین دلیل اکنون روابط ما با آژانس به گونه ایست که بازرسی ها انجام نمی شود، حتی وقتی آژانس مطالبه دسترسی دارد، نسبت به تأسیسات مورد حمله اجازه دسترسی نداده ایم، چون معتقدیم آژانس به مسئولیت خود عمل نکرده است.

غریب آبادی گفت: این یک استاندارد دوگانه و تبعیض آمیز است؛ از یک سو حمله به تأسیسات را محکوم نمی کنند، اما از سوی دیگر از همان کشور انتظار همکاری دارند! این واقعاً مضحک است. ما این ها را می دانیم و تا جایی که بتوانیم پیگیری می کنیم.

وی درباره تلاش دیپلماتیک ایران در مجمع عمومی سازمان ملل گفت: ما تلاش زیادی کردیم تا جلوی بازگشت مجدد تحریم های خاتمه یافته شورای امنیت را بگیریم. اولین ایده اروپایی ها این بود که قطعنامه 2231 را 6 ماه تمدید کنند و ایران هم چند اقدام انجام دهد؛ از جمله افزایش همکاری با آژانس، تعیین تکلیف مواد هسته ای خصوصاً 60 درصد و آغاز گفت وگو با آمریکا. اما ما موضع اصولی جمهوری اسلامی را اعلام کردیم که عبارت بود از اینکه قطعنامه باید در 18 اکتبر خاتمه یابد و هیچ تمدیدی پذیرفته نیست.

غریب آبادی افزود: همین را به عنوان یک روزنه دیپلماتیک بررسی کردیم تا اجرای اسنپ بک 6 ماه به تأخیر بیفتد. تفاهم قاهره با آژانس هم در همین چارچوب بود که هم کار با آژانس جلو برود، هم مواد و تأسیسات تا حدی مشخص شود، و هم اگر آمریکا آماده مذاکره بود، گفت وگو از سر گرفته شود. رسیدیم به نشست مجمع عمومی سازمان ملل و تأکید کردیم که تداوم تفاهم منوط به فعال نشدن ماشه است.

وی تأکید کرد: در نیویورک ایده های دیگری هم مطرح شد؛ ایده هایی که بعضا همین ها مطرح می کردند. اینکه ایران حاضر باشد با آمریکا و اروپا پشت یک میز بنشیند یا تکلیف مواد اورانیوم با غنای بالا مشخص شود؛ مثلاً یا رقیق شود یا منتقل شود.

غریب آبادی با اشاره به موضع اروپا گفت: آمریکایی ها تصور کردند ایران در موضع ضعف است و همه گزینه ها را رد کردند اروپا هم هیچ ابتکاری نداشت و بدون هیچ امتیازی همه چیز را در اختیار آمریکا قرار داد. با اینکه ابزار اسنپ بک دست اروپا بود و می توانستند قطعنامه تمدید را به شورای امنیت بیاورند یا با رأی روسیه و چین پیش ببرند، اما کنار آمریکا ایستادند و ماشه را فعال کردند.

وی افزود: آمریکایی ها خواستند ایران برای انتقال مواد، 12 ماه تمدید را بپذیرد؛ این معادله متوازن نبود و رد شد. ما گفتیم اسنپ بک ابزار قدرتمندی برای شما نیست. با وجود فعال شدن اسنپ بک، آثارش داخل کشور بسیار کنترل شد و ایران توانست آن را مدیریت کند. خودشان هم فهمیدند اقدام اشتباهی کردند و برگشتند به همان فرمول قبل، اما دیگر این نمی توانست مورد پذیرش جمهوری اسلامی ایران قرار بگیرد.

غریب آبادی گفت: بر این اساس، ایران همزمان با تمرکز بر خاتمه قطعنامه، جبهه دیپلماتیک گسترده ای با کشورهای مختلف ایجاد کرد و با چین و روسیه وارد گفت وگو شد.

وی تأکید کرد: برای اولین بار یک شکاف عظیم در شورای امنیت در موضوع هسته ای ایران ایجاد شد. همان قطعنامه هایی که قبلاً با اجماع علیه ایران تصویب شد، برای بازگشت دیگر اجماع نداشت. روسیه و چین، دو عضو دائم، مخالفت کردند. پاکستان و الجزایر، دو عضو غیر دائم، رأی منفی دادند و دو عضو غیر دائم دیگر هم رأی ممتنع دادند. یعنی 6 رأی از 15 رأی مخالف بازگشت قطعنامه بود.

معاون وزیر امور خارجه ادامه داد: از آن سو، 121 کشور عضوعدم تعهد بیانیه دادند که قطعنامه 2231 باید در 18 اکتبر خاتمه پیدا کند. جامعه بین المللی بازگشت را شناسایی نکرد و به جمهوری اسلامی ایران از لحاظ حقوقی و سیاسی حق داد.

غریب آبادی افزود: ما تلاش کردیم که یا قطعنامه ها برنگردد، یا اگر برگشت، هزینه سیاسی و دیپلماتیک و حقوقی آن برای آن ها افزایش یابد. در داخل کشور هم جلساتی با مسئولین، به ویژه دستگاه های برنامه ریزی و اقتصادی، برگزار شد تا آثار احتمالی کنترل شود.

وی درباره نقش اروپایی ها در این ماجرا گفت: تفکیک قائل نمی شوم بین یک کشور و سه کشور اروپایی، هرچند برخی تفاوت ها بین سه کشور وجود دارد. اما اینکه هر سه کشور همراهی و سیاست آمریکا کردند، واقعیت است. آن ها استقلال خودشان را حفظ نکردند و صحنه دیپلماسی را در اختیار آمریکا گذاشتند و از ظرفیت خودشان استفاده نکردند. این در حالی است که سه کشور اروپایی می توانستند بازیگر اصلی باشند و روند دیپلماسی را تغییر دهند، اما ترجیح دادند ابزار خود را بدون هیچ امتیازی در اختیار آمریکا قرار دهند.

غریب آبادی با تأکید بر ماهیت سیاسی آژانس گفت: ما همواره این فرض اساسی را مدنظر داریم که آژانس، یک نهاد سیاسی است؛ واقعاً اعتمادی به آن نمی توانیم داشته باشیم. در عین بی اعتمادی، همان گونه که با اروپا گفت وگو می کنیم، با آژانس هم تعامل و رایزنی داریم. هدف تعامل با آژانس، هم همکاری فنی و هم جمع بندی پرونده های پادمانی ایجادشده برای ایران بوده است.

غریب آبادی توضیح داد: ما همکاری های خوبی انجام دادیم. حتی دو سه دور با تیم فنی آن ها، مثلاً در هفت هشت ماه قبل از جنگ، جلساتی داشتیم تا دو کیس پادمانی مختومه شوند. اما متأسفانه فشار سیاسی که روی آژانس هست و رویکرد سیاسی موجود در درون خود آژانس، مانع شد که این دو کیس پادمانی مختومه اعلام شود.

وی تأکید کرد که تعاملات ایران با آژانس همواره با این دو هدف انجام شده است؛ آماده بودن آژانس برای همکاری فنی و اعمال فشار برای جمع بندی پرونده های ساختگی.

معاون وزیر امور خارجه درباره پنج دور مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا گفت: این مذاکرات در هر دور حدود 3 تا 4 ساعت طول کشید و در مجموع چیزی حدود 15 تا 20 ساعت گفتگو شد. هدف اصلی، بررسی امکان توافق روی یک دستور کار برای آغاز مذاکرات تخصصی و تفصیلی بود، نه کار مستقیم روی متن ها و طرح ها.

وی ادامه داد: در این چند دور، اصول خودمان را به طور کامل برای طرف آمریکایی تبیین کردیم و توضیح دادیم که جمهوری اسلامی ایران چه انتظاراتی از این گفتگوها دارد. مشکل اساسی، تغییر مداوم نظرات طرف آمریکایی بود؛ در یک دور چیزی گفته می شد و در دور بعد تغییر می کرد یا حتی رسانه ای می شد. این تغییرات همواره مورد انتقاد ما بود.

معاون وزیر امور خارجه درباره شب 23 خرداد و آغاز تجاوز نظامی اسراییل به ایران گفت: آن شب در تهران و در منزل بودم. به محض مشخص شدن اقدام تجاوزکارانه، کمتر از یک ساعت بعد و در بامداد، همه معاونین حاضر در تهران در وزارت امور خارجه، در اتاق دکتر عراقچی جمع شدیم و جلسه اضطراری برگزار شد.

وی افزود: حدود ساعت پنج یا 6 صبح، تصمیم گیری درباره سفر به چند کشور از جمله ترکیه (استانبول)، ژنو و سپس روسیه انجام و تصمیمات نهایی در همان جلسه اتخاذ شد.

غریب آبادی با اشاره به سطح آمادگی ذهنی مسئولان پیش از وقوع جنگ، اظهار داشت: پس از نامه ترامپ، همه ما به عنوان افراد غیرنظامی احتمال اقدام نظامی را متصور بودیم؛ تنها مسئله، زمان آن بود. نکته مهم این است که این اقدام تجاوزکارانه دقیقاً در حین مذاکرات انجام شد.

وی ادامه داد: در حالی که یکشنبه درباره دور بعدی گفتگوها برنامه ریزی شده بود، تنها سه روز بعد، اقدام نظامی صورت گرفت. این نشان داد که از نگاه آمریکا، مذاکره اهمیتی نداشت و آن ها به تهدید، فشار، تحریم و اقدام نظامی باور داشتند.

غریب آبادی درباره سفر مشترک با وزیر امور خارجه در آغاز جنگ که بازتاب گسترده ای داشت، گفت: تصمیم شخص وزیر محترم خارجه، تصمیمی بسیار شجاعانه و در عین حال ضروری بود و این افتخار را داشتم که در آن ایام جنگ در خدمت ایشان باشم.

وی افزود: شرایط سفر خاص بود زیرا در شرایط جنگی، پرواز مستقیم نداشتیم و ما از مسیرهای مختلف به ژنو رفتیم و ترکیبی از مسیرهای زمینی و هوایی استفاده شد و علی رغم برخی کنجکاوی ها، طبیعی بود که جزییات آن را برای طرف های اروپایی تشریح نکنیم.

این دیپلمات ارشد با اشاره به مذاکرات ژنو تصریح کرد: اروپایی ها هیچ ابتکار مستقلی نداشتند و مرتب می گفتند با آمریکا صحبت کنید. اگر قرار بود مستقیم با آمریکا گفتگو کنیم، اساساً نقش آن ها چه بود؟ ما مدت هاست به این جمع بندی رسیده ایم که با اروپایی ها نمی توان به نتیجه رسید، چون استقلال رأی و اعتمادبه نفس لازم را ندارند.

غریب آبادی با اشاره به فضای حاکم بر روزهای ابتدایی جنگ گفت: در دو سه روز اول، تصاویر حملات گسترده رژیم صهیونیستی و شهادت فرماندهان و دانشمندان ما منتشر می شد، اما از اهدافی که توسط ایران در سرزمین های اشغالی زده می شد، مستندات زیادی پخش نمی شد. همین مسئله باعث شده بود اروپایی ها تصور کنند با اینکه آمریکا مستقیم وارد جنگ نشده، کار جمهوری اسلامی ایران تمام است.

وی تأکید کرد: در حالی که آمریکا به طور کامل حمایت اطلاعاتی، لجستیکی، تسلیحاتی و مالی از اسراییل داشت و بعداً خود ترامپ نیز اعلام کرد که هدایت این اقدامات با آمریکا بوده است و ما این اظهارات را بلافاصله به عنوان سند در شورای امنیت ثبت کردیم.

وی ادامه داد: اروپایی ها به ما می گفتند کاری کنید که آمریکا وارد جنگ نشود و پیشنهادشان این بود که با آمریکا مصالحه کنیم و هرچه آن ها می گویند بپذیریم تا بحران تمام شود.

غریب آبادی با تأکید بر اهمیت مواضع ایران در آن مقطع حساس بیان داشت: مذاکراتی که دکتر عراقچی در آن شرایط انجام دادند، از مهم ترین مذاکرات تاریخ دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران است. پاسخ های ایشان بسیار کلیدی بود و امیدوارم روزی این اظهارات به عنوان اسناد جنگ منتشر شود.

وی افزود: پیام صریح ایران این بود که رژیم صهیونیستی و آمریکا به اهداف خود نخواهند رسید و جمهوری اسلامی ایران پاسخ قاطع خواهد داد. در آن گفتگوها دیگر خبری از پیشنهاد مذاکره نبود، بلکه تأکید اصلی بر مقاومت، دفاع و پاسخ محکم بود؛ و این یک نقطه عطف مهم محسوب می شود.

معاون امور بین الملل و حقوقی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که آیا در برابر طرف های مقابل موضع تندی اتخاذ شد، گفت: برخوردها بسیار شدید بود. وقتی در شرایط جنگی قرار دارید، زمان مذاکره نیست؛ به ویژه با کشوری و رژیمی که تصور می کنند پیروز شدند و ضربه های سنگینی وارد کرده اند. اگر در چنین شرایطی وارد مذاکره شوید، نتیجه اش دیکته و تسلیم خواهد بود.

معاون وزیر خارجه با اشاره به تحرکات دیپلماتیک ایران تصریح کرد: در ادامه، در نشست سازمان همکاری اسلامی، یک قطعنامه جامع و کامل به تصویب رسید که به طور صریح تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا را محکوم می کرد. حتی کشورهایی که روابط بسیار نزدیکی با آمریکا یا رژیم صهیونیستی داشتند، به این قطعنامه رأی مثبت دادند.

غریب آبادی درباره واکنش کشورها در دیدارهای دوجانبه اظهار داشت: در گفتگوهای رو در رو با هیئت های کشورهای اسلامی، به وضوح مشاهده کردیم که بسیاری از آن ها به این نتیجه رسیده اند که تهدید اصلی منطقه، رژیم صهیونیستی است. این یک تغییر پارادایم فکری برای ما مشهود بود.

وی تأکید کرد: در روزهای اول جنگ، دیگر نشانی از اختلافات گذشته با ایران در صحبت هایشان دیده نمی شد و حتی هیچ گونه احساس خوشحالی از تجاوز به ایران وجود نداشت. برعکس، حس همدردی، ناراحتی و محکومیت تجاوزات را در میان طیفی گسترده از این کشورها شاهد بودیم.

غریب آبادی ادامه داد: برخی از این کشورها همان زمان اعلام آمادگی کردند که از ظرفیت های دیپلماتیک خود برای پایان دادن به جنگ و حتی تسهیل گفتگو میان ایران و آمریکا استفاده کنند. اما پس از آن، متأسفانه شاهد اقدام متجاوزانه مستقیم آمریکا نیز بودیم و پاسخ ما روشن بود؛ اولویت جمهوری اسلامی ایران دفاع از کشور است و مذاکره در اولویت قرار ندارد. به همین دلیل، هر جا بحث مذاکره مطرح می شد، با منطق و استدلال رد می کردیم و می گفتیم اکنون زمان دفاع است.

وی با اشاره به دستاوردهای داخلی جنگ گفت: این جنگ، علاوه بر انسجام و اتحاد ملی، چند نکته بسیار مهم داشت. نخست، همین انسجام ملی که بارها مورد تأکید مقام معظم رهبری قرار گرفت. ما باید این وحدت را حفظ و تقویت کنیم و در خدمت رسانی به مردم کوشا باشیم.

وی افزود: مردم ایران واقعاً مردمی بزرگ و کم نظیر هستند؛ شاید در جهان نتوان نمونه مشابهی برای این سطح از ایستادگی و همراهی پیدا کرد.

به گفته معاون وزیر خارجه، دومین نکته راهبردی جنگ، تغییر نگاه منطقه بود: طیفی از کشورهای منطقه به این نتیجه رسیده اند که تهدید اصلی، رژیم صهیونیستی است؛ به ویژه پس از حمله این رژیم به قطر برای هدف قرار دادن برخی رهبران حماس. برای آن ها روشن شد که این رژیم حد و مرزی نمی شناسد؛ از فلسطین و لبنان و سوریه تا ایران و حتی قطر.

غریب آبادی تأکید کرد: نکته سوم، شکسته شدن تابوی شکست ناپذیری رژیم صهیونیستی است. ما این شکست را به رژیم صهیونیستی و آمریکا تحمیل کردیم. اگرچه شهدای بزرگی تقدیم کردیم و خساراتی دیدیم که در جنگ طبیعی است، اما آن ها به اهداف راهبردی خود نرسیدند و کاملاً شکست خوردند.

وی خاطرنشان کرد: در مجموع، نتیجه جنگ به نفع آن ها نبود و در کنار آن، اجماع بین المللی علیه تجاوز نیز با اقدامات وزارت امور خارجه شکل گرفت. این موارد از مهم ترین ویژگی ها و دستاوردهای جنگ 12 روزه بود.

معاون امور بین الملل و حقوقی وزارت امور خارجه با اشاره به دیدار هیئت ایرانی با رییس جمهور روسیه، بر ماهیت راهبردی روابط تهران مسکو تأکید کرد و گفت: روسیه یک کشور شریک راهبردی جمهوری اسلامی ایران است.

وی در پاسخ به این سؤال که آیا در این دیدار گلایه ای ازعدم کمک روسیه مطرح شده است، اظهار داشت: این موضوع بستگی به آن دارد که کمک را چگونه تفسیر کنیم. درباره اینکه روسیه چه کمکی کرد یا چه کمکی نکرد، واقعاً در مقطع کنونی صلاح نیست توضیحی ارائه دهم.

غریب آبادی با تأکید بر عمق روابط تهران و مسکو افزود: ما و روسیه روابط بسیار نزدیک و راهبردی داریم. در سطح دوجانبه، روابط مان بسیار عالی است و در سطح بین المللی نیز چنین است. هر جا که به همکاری یا کمک نیاز داشتیم، از همکاری روسیه برخوردار بودیم.

وی خاطرنشان کرد: ممکن است برخی نکات و برداشت ها مطرح شود، اما در مجموع، روسیه شریک راهبردی جمهوری اسلامی ایران است.

غریب آبادی با اشاره به سطح مذاکرات صورت گرفته تصریح کرد: گفتگوهای مفصلی میان آقای پوتین و جناب دکتر عراقچی انجام شد و خود من نیز مذاکرات بسیار مهمی داشتم. شاید با گذشت زمان و در آینده، امکان انتشار بخشی از محتوای این مذاکرات فراهم شود؛ از جمله اینکه چه گفت وگوهایی انجام شد و آقای پوتین درباره آغاز جنگ چه نکاتی را مطرح کرد.