دانشمندان از کشف پدیده ای نگران کننده در جنوبگان خبر می دهند. صدها زلزله غیرعادی که نه از دل زمین، بلکه از دل یخ ها برمی خیزند. این لرزش ها در نزدیکی یخچال طبیعی توایتس (Thwaites Glacier) ثبت شده اند. یخچالی که به دلیل نقش حیاتی اش در تراز آب های جهانی، به یخچال آخرالزمان شهرت دارد.

بر اساس یک پژوهش جدید، بیش از 360 رویداد لرزه ای بین سال های 2010 تا 2023 در غرب قطب جنوب شناسایی شده که منشأ آن ها نه گسل های زمین ساختی، بلکه جدا شدن و واژگون شدن کوه های یخی عظیم در محل برخورد یخچال با اقیانوس است. به این پدیده ها زلزله های یخی یا glacial earthquakes گفته می شود.

برخلاف زلزله های معمول، این لرزش ها زمانی رخ می دهند که یک توده یخی بسیار بزرگ از بدنه یخچال جدا شده، وارد آب می شود و در بسیاری موارد واژگون می شود. همین واژگونی و برخورد شدید با دیواره یخچال، امواج لرزه ای قدرتمندی ایجاد می کند که می تواند صدها کیلومتر دورتر نیز توسط لرزه نگارها ثبت شود.

نکته مهم این است که این زلزله ها الگوی لرزه ای متفاوتی با زلزله های تکتونیکی دارند و به همین دلیل، تا همین اواخر بسیاری از آن ها از دید شبکه های جهانی لرزه نگاری پنهان مانده بودند.

یخچال توایتس یکی از ناپایدارترین بخش های یخ کره زمین است. این یخچال به تنهایی می تواند باعث افزایش حدود 65 سانتی متری سطح آب دریاها شود و در صورت فروپاشی کامل، زنجیره ای از بی ثباتی را در کل یخ پوش غرب جنوبگان فعال کند؛ فرآیندی که در بدترین سناریوها به افزایش چندمتری سطح دریاهای جهان منجر خواهد شد.

بیشترین تعداد زلزله های یخی ثبت شده مربوط به بازه 2018 تا 2020 است. دوره ای که تصاویر ماهواره ای نیز از افزایش سرعت حرکت و نازک شدن لبه یخچال حکایت داشتند. دانشمندان معتقدند آب های گرم تر اقیانوسی که به زیر یخچال نفوذ می کنند، نقش کلیدی در تضعیف پایه های آن دارند.

برخلاف گرینلند که زلزله های یخی آن اغلب فصلی هستند، این رویدادها در جنوبگان الگوی فصلی مشخصی ندارند. موضوعی که نشان می دهد عامل اصلی، تغییرات پایدار در شرایط اقیانوسی است.

زلزله های یخی به دانشمندان اجازه می دهند بدون حضور مستقیم در یکی از خطرناک ترین مناطق زمین، رفتار یخچال ها را از راه دور پایش کنند. این داده ها می توانند به بهبود مدل های پیش بینی افزایش سطح دریا و درک بهتر سرعت فروپاشی یخ های قطبی کمک کنند.

در نهایت، هر لرزش ثبت شده، یک هشدار است. یخچال آخرالزمان آرام نیست.