با حمله ایالات متحده به ونزوئلا بار دیگر نام این کشور آمریکای لاتین به سرتیتر اخبار بازگشته است. حالا نکته ای که ممکن است در این روزها مورد توجه قرار گیرد، تکلیف سرمایه گذاری دو شرکت ایران خودرو و سایپا در این کشور است.

به گزارش دنیای اقتصاد، سال 2006 بود که سایت خودروسازی ایران در ونزوئلا با سرمایه گذاری 70 میلیون دلاری شروع به کار کرد. به همین منظور شرکت مشترکی به نام ونیراتو(Venirauto) تاسیس شد و نام سنتارو برای سمند و نام تورپیال برای پراید انتخاب شد و مونتاژ این خودروها در کاراکاس پایتخت ونزوئلا شروع شد.

همان سال برنامه ریزی شده بود که 16 هزار دستگاه در سال اول تولید شود و به مرور این رقم به 25 هزار دستگاه برسد. البته همان زمان نیز این هدف گذاری مورد نقد کارشناسان بود. این کارشناسان اعتقاد داشتند مقیاس اقتصادی تولید خودرو حداقل 100 هزار دستگاه در سال است. اگر تولید خودرو از 100 هزار دستگاه کمتر باشد تولید، سودده نیست، مگر اینکه قطعات خودرو فرستاده شود و مونتاژ کنند. در سال 89 اعلام شد که برای تولید 100 هزار دستگاه خودرو ایجاد کارخانه جدید با هزینه 101 میلیون دلاری نیاز است، اما این رشد تولید هرگز در ونزوئلا عملیاتی نشد.

محمدرضا نجفی منش، رییس انجمن صنایع همگن قطعه سازی سال 96 در مصاحبه ای علت این موضوع را عدم پرداخت به موقع پول توسط ونزوئلا اعلام کرد و گفت ونزوئلایی ها پول خودروها را پرداخت نمی کردند.

با توجه به زیان دهی این پروژه، ایران سال 1394 آن را تعطیل کرد. آنطور که روزنامه اعتماد اعلام کرده بود تولیدات یکی از این سایت های خودروسازی زیان ده از سال 2007 تا 2015 (به مدت 9 سال) 11 هزار و 605 دستگاه تورپیال(پراید) بود که مشتمل بر پنج هزار و 165دستگاه پراید 141 (تا پایان سال 90) و تعداد 6هزار و 440 دستگاه پراید 132(از سال 1390 به این سو) بوده است. تولید سمند نیز از سالانه 5 هزار دستگاه بیشتر نمی شد.

این پروژه تقریبا مسکوت بود تا سال 1402 که سید ابراهیم رییسی، رییس جمهور وقت ایران، به آمریکای لاتین سفر کرد. با نشست های صورت گرفته با طرف ونزوئلایی، قرار شد تولید و صادرات 200 هزار دستگاه خودرو سواری طی 5سال، احیای کارخانه خودروسازی ونیراتو با مدیریت طرف ایرانی و همچنین ایجاد خط تولید خودروهای تجاری و مسافری در ونزوئلا، در دستور کار قرار گیرد.

همچنین در دولت سیزدهم، اعلام شد که علاوه بر تولید 4 مدل خودرو در ونزوئلا، صادرات به این کشور هم انجام خواهدشد. با این حال تولید خودرو در ونزوئلا پس از سال 1402 به مرحله اجرایی نرسید. وضعیت اقتصادی حاکم در هر دو کشور اجازه سرمایه گذاری بیشتر روی این سایت تولیدی را نمی داد.

کارشناسان اعتقاد داشتند که در این سال نیز ونزوئلا قادر به پرداخت پول خودروهای ایرانی نخواهد بود، بنابراین خودرو در ونزوئلا تولید نشد اما صادرات به این کشور ادامه داشت. در سال 1402 سایپا هزار دستگاه خودرو به این کشور صادر کرد. همین رابطه تجاری محدود خودرویی نیز تاکنون ادامه دارد، با این حال باید دید با تغییرات جدید کار کارخانه ایرانی تولید خودرو در کاراکاس به کجا می رسد.