در حالی که انتظار عمومی صدور پیش بینی های دقیق و قطعی است اما پیش بینی هواشناسی همواره به صورت قطعی اتفاق نمی افتد. به عنوان مثالی اغراق آمیز، اخبار و اطلاعیه های هواشناسی برای روزی، حاکی از برف و باران یا سایر مداخلات جوی باشد و همان روز آفتابی از آب درآید.

به گزارش ایسنا، جو زمین یک محیط سیال به شمار می آید بنابراین شناخت این جو و پیش بینی تغییرات آینده آن نیز پیچیده می شود. اول اینکه در تمام دنیا معادلات حاکم بر جو تقریبی است و راه حال قطعی ندارد و دوم اینکه به گفته صادق ضیاییان - رییس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا - اندازه گیری های جوی در منطقه ما، چه در سطح زمین و چه در ترازهای بالاتر کامل و دقیق نیست. این موضوع فقط به ایران محدود نمی شود و کشورهای همسایه مانند سوریه، عراق و کشورهای شمالی و شرقی نیز دارای پوشش مناسب ایستگاه های اندازه گیری نیستند. با این حال اگرچه نقشه های فعلی با عدم قطعیتی نسبتاً بالا همراه است اما تا حدود 60 تا 70 درصد قابل اتکا محسوب می شوند چرا که علم هواشناسی مبتنی بر قوانین فیزیک است و بر همین اساس نسبت به بسیاری از علوم پیش بینی محور خطای بسیار کمتری دارد.

اما هم زمان با تداوم ناپایداری های جوی در اغلب مناطق کشور، صدور هشدارهای هواشناسی متوالی در روزهای اخیر و فعال بودن سامانه های بارشی، سرد و ناپایدار در بخش هایی از ایران، موضوع دقت پیش بینی ها را بیش از گذشته در مرکز توجه قرار می گیرد؛ موضوعی که با توجه به مخاطرات احتمالی جو، اهمیت پیش بینی هواشناسی برای محدوده مکانی مشخصی را نیزیادآوری می کند.

سحر تاجبخش در خصوص پیش بینی های نقطه ای هواشناسی و افزایش دقت این نوع پیش بینی ها اظهار کرد: پیش بینی های نقطه ای یکی از انواع پیش بینی هایی است که در مراکز هواشناسی دنیا انجام می شود. این نوع پیش بینی برای یک طول و عرض جغرافیایی و موقعیتی مشخص یا موقعیت های مکانی محدودی مانند فرودگاه ها تحلیل و صادر می شود.

وی ادامه داد: پیش بینی جو در محدوده یک طول و عرض جغرافیایی مشخص، کاری است که در مقیاس کوچک انجام می شود بنابراین پیش بینی هواشناسی برای یک موقعیت مشخص، به اجرای مدل هایی با دقت و وضوح بالا نیاز دارد که اجرای این فرایند در سازمان هواشناسی کشور آغاز شده است.

رییس سازمان هواشناسی ادامه داد: در پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، نرم افزاری راه اندازی شده که پیش بینی های نقطه ای صادر می کند اما همچنان در حال ارتقای خروجی ها هستیم تا صحت و دقت آن ها برای هر نقطه مکانی افزایش پیدا کند. در حال حاضر این پیش بینی ها روی وب سایت پژوهشگاه در دسترس و قابل استفاده است.

تاجبخش درباره کارکرد و پیش نیاز این نرم افزار و اینکه مبتنی بر هوش مصنوعیست یا خیر؟ گفت: نرم افزاری که نوشته شده فعلا از هوش مصنوعی استفاده نمی کند و با استفاده از درون یابی داده ها و خروجی مدل های پیش بینی عددی عمل می کند. در این راستا هدف سازمان هواشناسی کشور افزایش صحت و دقت پیش بینی ها با استفاده از روش های ریاضی، ضرایب و پارامترهاست.

رییس سازمان هواشناسی تاکید کرد: هوش مصنوعی یکی از ظرفیت های جدید دنیاست که امکان صدور پیش بینی ها را با استفاده از داده های تاریخچه ای فراهم می کند و می تواند در ارتقای پیش بینی ها مؤثر باشد. با این حال، استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی به این معنا نیست که بتوان رفتار جو را به صورت کاملاً قطعی پیش بینی کرد حتی با وجود ظرفیت های علمی روز دنیا، پیش بینی های هواشناسی در دنیا همچنان ماهیتی احتمالاتی دارد بنابراین همه پیش بینی ها با احتمال همراه است.

وی در این باره توضیح داد: عدم قطعیت پیش بینی های هواشناسی به پیامدهای تغییر اقلیم همچنین رفتارهای ناشناخته در سامانه های جوی بازمی گردد چرا که اثر این دو مورد بر پیش بینی ها، کاهش دقت و صحت آن هاست و این مسئله نه تنها در ایران بلکه در بسیاری از نقاط دنیا نیز وجود دارد بنابراین هرچه داده های ورودی مدل ها و شبکه دیدبانی تقویت شود، امکان پایش دقیق تر وضعیت موجود جو فراهم می شود و کیفیت پیش بینی ها نیز افزایش می یابد.

تاجبخش در پایان تاکید کرد: پایش بهتر جو چه از طریق مدل های پیش بینی عددی و چه با بهره گیری از روش های هوش مصنوعی، صحت پیش بینی هواشناسی را افزایش می دهد.