سال 2025 را می توان سال شگفتی های بزرگ و تغییرات بنیادین در بازارهای مالی نامید. بازگشت دونالد ترامپ به رأس قدرت اقتصادی آمریکا، تنها آغاز موجی از تحولات ژئوپلیتیک و تجاری بود که پیامدهای آن به سرعت در قیمت دارایی ها نمود پیدا کرد؛ طلابا جهشی کم سابقه نزدیک به 65 درصد، بهترین عملکرد خود از دهه 70 میلادی را به ثبت رساند، در حالی که دلار آمریکا بیش از 10 درصد افت کرد و نفت حدود 18 درصد سقوط داشت.

به گزارش اقتصادنیور، بازار سهام جهانی نیز علی رغم شوک های تجاری، به رشد 21 درصدی رسید و بار دیگر نشان داد که عدم قطعیت سیاسی لزوماً به معنای رکود مالی نیست. این ترکیب کم سابقه از رشد، ریسک و بی ثباتی، سال 2025 را به یکی از پیچیده ترین سال های اقتصاد جهانی در دهه اخیر تبدیل کرده است.

سال 2025 با تمام پیش بینی های متفاوتِ تحلیلگران اقتصادی و سرمایه گذاران همراه بود، چرا که بازگشت دونالد ترامپ به قدرت در اقتصاد بزرگ جهان این انتظار را ایجاد کرده بود که سالی متفاوت را شاهد باشیم، اما دشوار بتوان تصور کرد که شدت نوسانات و نتایج به دست آمده تا این حد غیرمنتظره باشد.

شاخص های جهانی سهام با وجود سقوط سنگین ناشی از تعرفه های روز آزادی در آوریل، در سال جاری نزدیک به 21٪ افزایش یافته اند و این ششمین سال در هفت ساله اخیر است که بازدهی دو رقمی ثبت می شود، اما نگاه دقیق تر به سایر دارایی ها، تعجب همگان را برمی انگیزد.

طلا، همواره به عنوان پناهگاه امن سرمایه در زمان بحران ها شناخته می شود، امسال نزدیک به 65٪ رشد را تجربه کرده است که بهترین عملکرد آن از زمان بحران نفتی سال 1979 تاکنون محسوب می شود.

در حالی که ارزش دلار آمریکا حدود 10٪ کاهش یافته، قیمت نفت نزدیک به 18٪ افت داشته است و حتی سودآورترین اوراق قرضه با رتبه پایین (junk bonds) در بازار بدهی به شکل غیرمنتظره ای جهش کرده اند؛ پدیده ای که نشان دهنده تغییرات بنیادین در انتظارات سرمایه گذاران و چرخش جریان نقدینگی است.

غول های فناوری آمریکا که به عنوان “هفت شگفت انگیز” شناخته می شوند، از زمان ثبت رکورد تاریخی ارزش بازار شرکت Nvidia به بیش از 5 تریلیون دلار در اکتبر، از جذابیت گذشته خود فاصله گرفته اند و حتی بیت کوین نیز به طور ناگهانی حدود یک سوم ارزش خود را از دست داده است.

بیل کمپبل، مدیر صندوق DoubleLine، سال 2025 را سال تغییرات و سال شگفتی ها نامیده و تأکید می کند که حرکت های بازار در عین پیچیدگی، همگی درهم تنیده با سه موضوع اصلی، جنگ تجاری، ژئوپلیتیک و بدهی، هستند.

او می گوید: اگر پیش بینی می شد ترامپ سیاست های تجاری بسیار تهاجمی اتخاذ کند و آن را به ترتیب اجرا کند، هرگز فکر نمی کردم ارزش گذاری دارایی ها تا این حد فشرده یا بالاتر از حد معمول باشد.

سهام سازندگان تسلیحات در اروپا در سال 2025 حدود 56٪ رشد داشته که تا حد زیادی ناشی از سیگنال های ترامپ مبنی بر کاهش حمایت های نظامی آمریکا از اروپا و وادار کردن این منطقه و دیگر اعضای ناتو به افزایش هزینه های دفاعی بوده است. این عامل همچنین باعث شد سهام بانک های اروپایی بهترین عملکرد خود را از سال 1997 تجربه کنند.

علاوه بر این، بازارهای آسیایی نیز با 75٪ جهش در سهام کره جنوبی و بازده نزدیک به 100٪ در اوراق قرضه معوقه ونزوئلا روبرو شدند و فلزات گران بهایی چون نقره و پلاتین به ترتیب 145٪ و 125٪ رشد داشتند.

سه کاهش نرخ بهره در آمریکا، انتقادهای رییس جمهور از فدرال رزرو و نگرانی های گسترده تر نسبت به بدهی، همگی به نوسانات بازار اوراق قرضه دامن زده اند. برنامه های بزرگ هزینه کرد دولت آمریکا باعث شد بازدهی اوراق 30 ساله خزانه داری در ماه می به بالای 5.1٪ برسد که بالاترین سطح از سال 2007 بود. اگرچه این نرخ اکنون به حدود 4.8٪ بازگشته، اما فاصله مجدد آن با نرخ های کوتاه مدت که بانک ها آن را پریمیوم سررسید می نامند، بار دیگر بی ثباتی را در بازار ایجاد کرده است.

بازدهی 30 ساله در ژاپن نیز بار دیگر به بالاترین حد تاریخی رسیده است؛ در حالی که نوسانات بازار جهانی اوراق قرضه در سطحی پایین تر از چهار سال اخیر قرار دارد و بدهی بازارهای نوظهور با ارز محلی، بهترین عملکرد خود از سال 2009 تاکنون را ثبت کرده است.

هوش مصنوعی نیز بخشی از معادله بدهی جهانی شده است؛ شرکت ها برای سرمایه گذاری در این حوزه به شدت وام گرفته اند. گلدمن ساکس تخمین می زند که غول های هوش مصنوعی در سال جاری نزدیک به 400 میلیارد دلار و در سال آینده نزدیک به 530 میلیارد دلار در این بخش سرمایه گذاری خواهند کرد.

افت دلار باعث شده تا یورو نزدیک به 14٪ و فرانک سوییس حدود 14.5٪ در سال 2025 افزایش ارزش داشته باشند. یوان چین به تازگی کانال 7 واحدی در برابر دلار را شکسته و ین ژاپن که در دسامبر به طور قابل توجهی تضعیف شد، در مجموع سال تقریباً بدون تغییر مانده است.

بازگشت ترامپ به تعامل با ولادیمیر پوتین نیز موجب جهش 40 درصدی روبل روسیه شده، هرچند این ارز هنوز تحت شدیدترین تحریم هاست و در صدر جدول عملکرد قرار نگرفته و تقریباً با رشد 41 درصدی سِدی غنا، ارزی که توسط تولیدکنندگان طلا پشتیبانی می شود، رقابت می کند.

زلاتی لهستان، کرون جمهوری چک و فورینت مجارستان همگی در سال جاری بین 15٪ تا 21٪ رشد داشته اند و دلار تایوان در دو روز فقط 8٪ افزایش یافت، در حالی که پزو مکزیک و رئال برزیل نیز از تنش های جنگ تجاری فرار کردند و بازده دو رقمی کسب کردند.

جونی گلدن، رییس تحقیقات استراتژی بدهی در J.P. Morgan، معتقد است این فقط پدیده ای کوتاه مدت نیست، بلکه چرخه نزولی 14 ساله ارزهای نوظهور در حال پایان است. آرژانتین نیز از دیگر نمونه های چشمگیر سال بود؛ بازاری که پس از شکست در انتخابات منطقه ای در سپتامبر شدیداً ضربه خورد، اما فقط چند هفته بعد با تضمین 20 میلیارد دلاری ترامپ، در انتخابات سراسری میانی عملکرد قدرتمندی پیدا کرد.

در دنیای کریپتو، ترامپ یک میم کوین راه اندازی کرد و بنیان گذار بایننس، چانگ پنگ ژائو، را مورد عفو ریاست جمهوری قرار داد. بیت کوین در اکتبر به بالاتر از 125٬000 دلار رسید اما سپس سقوط کرد و زیر 88٬000 دلار بسته شد، در نهایت سال را با بیش از 6٪ افت به پایان می برد.

آغاز سال جدید هم آرام نخواهد بود. ترامپ در حال آماده سازی برای انتخابات میان دوره ای نوامبر است و انتظار می رود به زودی رییس جدید فدرال رزرو را انتخاب کند، موضوعی که می تواند برای استقلال بانک مرکزی آمریکا تعیین کننده باشد.

سرمایه گذاران همچنین منتظرند ببینند آیا اقتصاد چین می تواند شتاب بیشتری بگیرد یا نه، در حالی که انتخابات در اسراییل، مجارستان، کلمبیا و برزیل باید برگزار شوند—رویدادهایی که احتمالاً بر بازارهای جهانی و تنش های ژئوپولتیک تأثیر خواهند گذاشت.

مات کینگ، بنیان گذار Satori Insights، شرایط ورود بازارها به سال 2026 را حیرت انگیز توصیف می کند و هشدار می دهد که رهبران اقتصادی مانند ترامپ دائماً به دنبال بهانه هایی برای تحریک اقتصادی یا کاهش مالیات هستند. او می گوید: ما در حال هل دادن مرزهای پول آسان هستیم و هنوز نشانه های ترک خوردگی در حاشیه بازارها پدیدار شده است؛ چه در رشد پریمیوم سررسید در بازار بدهی، چه در سقوط ناگهانی بیت کوین و چه در ادامه رالی طلا.