جیو تیان، که با عنوان مادر اولین پهپادهای جهان شناخته می شود، در تاریخ 11 دسامبر 2025 برای نخستین بار در آسمان های منطقه پوشنگ در استان شانشی چین به پرواز درآمد. این جت عظیم و هدایت پذیر از راه دور، توانایی حمل تا 100 پهپاد را دارد و می تواند آن ها را در حین پرواز به سمت اهداف دوردست پرتاب کند. جیو تیان با طول بال های حدود 25 متر، قادر است با بار حدود 6 هزار کیلوگرم از زمین بلند شود. فو کیان شائو، تحلیلگر حوزه هوافضای نظامی چین، می گوید که این پهپاد مادر می تواند سلاح ها و تجهیزات بیشتری نسبت به جنگنده ها و بمب افکن های مدرن حمل کند. همچنین این هواپیما نقاط اتصال مشخصی برای موشک ها و بمب های هدایت شونده روی 100 پهپاد خود دارد.

با این حال، در حال حاضر جیو تیان احتمالاً نقش بیشتری در پشتیبانی خواهد داشت؛ مانند حمل بارهای سنگین به مناطق دورافتاده یا ارائه کمک های اضطراری در مواقع بحران و بلایای طبیعی. از طرافی نیز قرار است توانایی چین را در اجرای تاکتیک حمله گروهی پهپادی (حرکت زیاد و هماهنگ چندین پهپاد) تقویت کند. در این شیوه، تعداد زیادی پهپاد به صورت همزمان و هماهنگ به سمت هدف خود روانه می شوند تا سامانه های پدافند هوایی دشمن را از کار انداخته و آن ها را غافلگیر کنند.

چین در سال های اخیر استفاده از سامانه های هوایی بدون سرنشین (پهپاد) را در بخش های مختلف نیروهای مسلح خود به طور چشمگیری گسترش داده است. جیو تیان از راه دور و از طریق ارتباط ماهواره ای هدایت می شود و توانایی انتقال پهپادها یا دیگر محموله ها را در مسافت های کوتاه دارد؛ ضمن اینکه می تواند تا 12 ساعت در هوا باقی بماند. با این حال، چین هم زمان در حال آزمایش چندین پهپاد دوربرد دیگر است که می توانند معادلات نبرد هوایی و سامانه های پدافندی را به طور جدی تغییر دهند.

طرح ها و مفاهیم مربوط به پهپاد پنهان کار GJ-11 با نام شمشیر تیز از سال 2018 تعریف شده اند و هدف نهایی این است که این پرنده در آینده به صورت خودمختار عمل کند. چین همچنین در حال آزمایش پهپاد شناسایی در ارتفاع بالا با قابلیت پنهان کاری CH-7 است که پیش بینی می شود در دهه 2030 به خدمت گرفته خواهد شد؛ این پهپاد از عملیات نیروی دریایی و نیروی هوایی ارتش آزادی بخش خلق چین پشتیبانی خواهد کرد.

اوایل امسال نیز تصاویری از یک پهپاد پنهان کار برد بلند منتشر شد که به نظر می رسد برای مأموریت های نفوذی طراحی شده و با مختل کردن دقیق امواج راداری، از شناسایی شدن جلوگیری می کند. توسعه این فناوری ها فقط به آسمان محدود نمی شود؛ چین به تازگی از یک سامانه پهپاد زیرآبی نیز رونمایی کرده که برای فرار از شناسایی توسط سونار طراحی شده است.

ویدیویی که به طور گسترده در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شده، قابلیت های این پهپاد را به تصویر می کشد و نشان می دهد که این هواپیما چگونه می تواند تعداد زیادی پهپاد مهاجم را به صورت همزمان آزاد کند. رسانه دولتی چین (CCTV) نیز انجام اولین مأموریت این پهپاد را تأیید کرد.

این پهپاد مجهز به موتور جت، ابتدا تحت مجموعه ای از آزمایش ها قرار گرفته و پس از آن به طور کامل توسط نیروی هوایی چین به کار گرفته خواهد شد. این پهپاد قادر است تا شش تن مهمات و پهپادهای کوچک را با خودش حمل کند و برد پروازی آن به حدود 7 هزار کیلومتر و ارتفاع پروازش تا 15 هزار متر می رسد.

دسته های متعددی از پهپادها، از جمله پهپادهای کامیکازه، می توانند از دو طرف (زیر بدنه) این هواپیما به پرواز درآیند. گزارش ها حاکی از آن است که این پهپاد توانایی عبور از فراز بسیاری از سامانه های دفاعی میان برد در سراسر جهان را دارد. این ماشین مرگبار می تواند مأموریت های اطلاعاتی، شناسایی و گشت زنی را انجام دهد و همچنین قادر به انجام یک جنگ الکترونیکی است. این هواپیما برای اولین بار در نمایشگاه هوانوردی ژوهای در استان گوانگ دونگ (جنوب چین)، در نوامبر سال گذشته معرفی شد.

جیو تیان جدیدترین پهپاد پیشرفته ای است که به ناوگان رو به رشد پهپادهای چین اضافه شده و اهمیت بیشتری در میدان های نبرد مدرن پیدا کرده است. وزن برخاست این پهپاد به حداکثر 16 تن می رسد و گفته می شود که دهانه بال های آن 25 متر است. براساس گزارش روزنامه جنوب چین مورنینگ پست، این پهپاد به عنوان رقیبی برای نمونه های آمریکایی مانند آرکیو-4 گلوبال هاوک و ام کیو-9 ریپر شناخته می شود.

این پهپاد توسط شرکت صنایع هوافضا چین طراحی و توسط کارخانه تولید قطعات هواپیما Xian Chida ساخته شده است. شرکت سازنده می گوید طراحی پهپاد جیو تیان، امکان انجام وظایف متنوعی مانند حمل ونقل با امنیت بالا، دفاع از مرزها، امدادرسانی سریع و موارد دیگر را فراهم می کند. چین در سال های اخیر به طور جدی در حال تقویت توانمندی های نظامی خود بوده است.

این تحولات فقط به پهپادها محدود نمی شود و در دهه گذشته، پکن تمرکز ویژه ای روی ساخت چند ناو هواپیمابر بزرگ داشته است. افزایش قدرت نظامی چین، نگرانی های گسترده ای را در سراسر جهان به وجود آورده، چرا که این کشور منکر ادعای تصاحب تایوان با استفاده از زور نشده است. چین بارها در تنگه تایوان مانورهای دریایی اجرا کرده که به طور گسترده ای به عنوان آمادگی برای حمله احتمالی تلقی می شود.

تایوان که به صورت دیپلماتیک به نام جمهوری چین شناخته می شود، هرگز تحت کنترل جمهوری خلق چین به رهبری پکن نبوده است. اما شی جین پینگ، رییس جمهور چین، که تایوان را استانی جداشده از کشور خود می داند، سوگند خورده که این جزیره را تحت کنترل پکن در خواهد آورد. در مراسم بزرگداشت هشتادمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم، لای چینگ ته، رییس جمهور تایوان، گفت: هشتاد سال پس از پایان جنگ در اروپا، پیام تاریخ روشن است… امروز، پس از گذشت هشت دهه، ما با بسیاری از کشورهای دموکراتی که در آن جنگ شرکت داشتند، ارزش های مشترکی داریم و با چالش های مشابهی روبه رو هستیم .