فرارو ایالات متحده آمریکا به عنوان کشور پیشگام در حوزه تسلیحات و تکنولوژی نظامی، بسیاری از محصولات مهم خود را در قالب نسخه های صادراتی نیز عرضه می کند. به خصوص هواپیماهای آمریکایی که خواهان زیادی دارد. اما در میان تمام این هواپیماها و به خصوص جنگنده ها، یک استثناء وجود دارد که فروش آن ممنوع است: F-22 Raptor.

به گزارش فرارو، در مجموعه صادراتی تسلیحات آمریکایی، از این دست استثناء ها کم نیستند. مثلاً ایالات متحده بخشی از تسلیحات و جنگ افزار استراتژیک خود از موشک های قاره پیما تا بمب افکن های استراتژیک بی 2 را به متحدان خود در ناتو هم نمی فروشد. ولی اف 22 سلاح استراتژیک نیست که این حساسیت روی آن وجود داشته باشد. با این همه، ارتش آمریکا تنها نیروی نظامی جهان است که جنگنده اف 22 را در اختیار دارد و احتمالاً پس از بازنشستگی آن حوالی سال 2030 هم به موزه خواهد رفت مگر این که قانون آمریکا عوض شود. برخی منابع تخصصی نظامی، اف 22 را نخستین جنگنده نسل پنجم جهان می نامند.

اف 22 رپتور، جنگنده نسل پنجم برتری هوایی و پنهانکار آمریکایی ست که قابلیت عملیات در تمام شرایط آب و هوایی را دارد. اما به طور همزمان امکان عملیات علیه اهداف زمینی، جنگ الکترونیک و جمع آوری اطلاعات (SIGINT) را نیز در اختیار دارد. در حالی که ذات طراحی آن به عنوان یک جنگنده تاکتیکی، برتری در نبردهای هوایی بود. از اولین پرواز این جنگنده حدود 30 سال می گذرد و پس از آن بود که کنگره آمریکا با وضع قانونی، صادرات آن را ممنوع اعلام کرد. اف 22 به عنوان یک دارایی ملی برای آمریکایی ها محسوب می شود که پیشرفته ترین فناوری های پنهانکاری، نبرد هوایی و سیستم الکترونیک هوانوردی را در خود جای داده است.

خط تولید F-22 در کارخانه لاکهید مارتین - ماریتا، جورجیا

فناوری هایی که نظامی نویسان معتقدند در هیچ جنگنده دیگری تا کنون وجود نداشته و آمریکایی ها از سال 1998 که صادرات این هواپیما ممنوع شد، نگران افشای آن هستند. این هواپیماها برای استقرار موقت یا انجام ماموریت گاهی از آمریکا خارج و در پایگاه های دیگر مستقر می شوند و معمولاً خارج از خاک آمریکا باقی نمی مانند. اما در حال حاضر اخباری وجود دارد که آمریکا بعضی اف-15های بازنشسته پایگاه هوایی کادنا در ژاپن را با چند فروند اف 16 و اف 22 جایگزین کرده است. جایگزینی که تحلیلگران معتقدند به موضوع تهدیدهای کره شمالی و چین مربوط می شود و بخشی از برنامه نظامی آمریکا در اقیانوس آرام است. اما بقیه اخبار نشان می دهد که اف 22های آمریکایی بعد از انجام هر ماموریت تمرینی یا نظامی، به پایگاه های خود در این کشور برمی گشتند.

جنگنده های F-22 در پایگاه الظفره امارات - فوریه 2022

تولید اف 22 از سال 2011 به دلیل مشکلات بودجه ای و هزینه های بالای تولید این جنگنده متوقف شده است. در حالی که از زمان ساخت اولین نمونه تا بسته شدن خط تولید، تنها 198 فروند از این هواپیما تولید شد؛ 8 فروند نسخه آموزشی و 187 فروند عملیاتی. یکی از دلایلی که آمریکا برنامه مشترک تولید اف 35 را آغاز کرد، در اختیار داشتن یک جنگنده پیشرفته نسل پنجم برای صادرات محدود به کشورهای متحد و برخی اعضای ناتو داشته باشد. گزارش ها می گویند که ژاپن، استرالیا و اسراییل همواره خواستار خرید این جنگنده بودند اما این ممنوعیت حتی برای اسراییل هم برداشته نشد.

اف 22 رپتور از سال 2005 وارد خدمت در نیروی هوایی آمریکا شد و در سال 2007 در وضعیت کاملاً عملیاتی قرار گرفت. از آن زمان تا کنون، این جنگنده در ماموریت های مختلف هوایی از جمله حفاظت از حریم هوایی آمریکا به خصوص در مناطق نزدیک به مرز روسیه، ماموریت هایی در خلیج فارس (از مبداء پایگاه هوایی الظفره امارات)، حمله به اهداف مربوط به داعش در سوریه و همچنین اسکورت بمب افکن های بی 52 در افغانستان را انجام داده است. به گفته ترامپ، جنگنده های اف 22 در کنار هواپیماهای اف 35، بمب افکن های بی 2 که در جریان تجاوز به خاک ایران و حمله به تاسیسات هسته ای نقش داشتند را اسکورت می کردند.